اسلام / ابوالقاسم گرجی - بخش چهارم | ۸:۵۰,۱۳۹۷/۱۰/۱|

مناسبات‌ و روابط اجتماعی‌ در اسلام‌: ادیان‌ بزرگ‌ جهان‌، از آن‌ رو كه‌ گروهی‌ پرشم‍ار از انسانها را بر اساس‌اعتقادی‌ واحد گرد هم‌می‌آورند،از آثاری‌اجتماعی‌برخوردارند، اما بی‌شك‌ میزان‌ اهمیت‌ دادن‌ به‌ روابط اجتماعی‌ در همگی‌ِ آنها به‌ یك‌ اندازه‌ نبوده‌ است‌. در این‌ میان‌، اسلام‌ به‌ اصلاح‌ جامعه‌ و تنظیم‌ روابط اجتماعی‌ به‌ عنوان‌ یكی‌ از اصلی‌ترین‌ اهداف‌ خود توجه‌ داشته‌ است‌. در قرآن‌ كریم‌ آمده‌ است‌ كه‌ غرض‌ از ارسال‌ رسل‌ و همراه‌ كردن‌ كتاب‌ و میزان‌ با آنان‌، قیام‌ مردم‌ به‌ قسط است‌ (حدید/57/25)، و مقصود از قسط همان‌ عدل‌ عملی‌ و در نگرش‌ عمومی‌، عدالت‌ اجتماعی‌ است‌.

اسلام / عبدالامیر سلیم‌ - بخش سوم | ۱۵:۴۱,۱۳۹۷/۹/۲۴|

عبادات‌ و آداب‌ دینی‌: با توجه‌ به‌ اینكه‌ اساسی‌ترین‌ نهاد در اسلام‌ و دیگر مذاهب‌ آسمانی‌، توحید است‌ - گرچه‌ در دیگر ادیان‌ آسمانی‌، همچنین‌ در برخی‌ از فرق‌ و مذاهب‌ اسلامی‌ تحریفهایی‌ راه‌ یافته‌، و كار از سویی‌ به‌ غلو و افراط، و از سویی‌ دیگر به‌ اهمال‌ و تفریط كشیده‌ شده‌ است‌ - در اسلام‌ هر چه‌ شخص‌ را به‌ توحید و اطاعت‌ مطلق‌ از اوامر و نواهی‌ راهنمایی‌ كند، پسندیده‌، و هر چه‌ منجر به‌ انكار توحید و لوازم‌ آن‌ یا ایجاد خلل‌ در آن‌ شود، ناپسند شم‍رده‌ شده‌ است‌. یكی‌ از مراحل‌ توحید، توحید در عبادت‌ است‌، یعنی‌ پس‌ از اعتراف‌ قلبی‌ و اقرار به‌ شهادتین‌ باید «عمل‌ به‌ اركان‌» را مكمل‌ و متمم‌ موحد بودن‌ شم‍رد....

اسلام / ناصر گذشته – بخش دوم | ۱۳:۳۸,۱۳۹۷/۹/۱۷|

.II تعالیم‌ و نهادهای‌ اساسی‌ اسلام‌ اصول‌ اعتقادی‌: اصول‌ اعتقادی‌ اسلام‌ یعنی‌ ایمان‌ و اعتقاد به‌ توحید، نبوت‌ و معاد. این‌ 3 اصل‌ در واقع‌ شالودۀ دیانت‌ اسلام‌ را تشكیل‌ می‌دهند، به‌ گونه‌ای‌ كه‌ كلیۀ گزاره‌های‌ خبری‌ و انشایی‌ كه‌ در این‌ آیین‌ آمده‌، معنابخشی‌ خود را وامدار یكی‌ از این‌ اصلها یا هر سۀ آنهاست‌. بدین‌قرار، همۀ افرادی‌ كه‌ به‌ دین‌ اسلام‌ گرویده‌اند، با آنكه‌ اختلاف‌ نظرهای‌ بسیار چشم‍گیر و گاه‌ كاملاً متعارضی‌ دربارۀ جزئیات‌ و تفسیر این‌ باورها دارند، اما همگی‌ به‌ این‌ اصلها معتقد و پای‌ بندند و تردیدی‌ در این‌ ندارند كه‌: 1. خداوند تعالی‌ آفرینندۀ جهان‌ بوده‌ و هست‌ و در ذات‌، صفات‌ و افعال‌ یگانه‌ است‌ ....

اسلام / علی‌ بهرامیان‌ | ۱۲:۱۸,۱۳۹۷/۹/۱۲|

اِسْلام‌، یكی‌ از ادیان‌ توحیدی‌ كه‌ از حدود 610 م‌ به‌ وسیلۀ حضرت‌ محمد(ص‌)، در مكه‌ تبلیغ‌ گردید و با گسترشی‌ سریع‌ و چشم‍گیر، در فاصله‌ای‌ كمتر از نیم‌ قرن‌، دین‌ غالب‌ بر بخش‌ وسیعی‌ از آسیا و افریقا گشت‌. پیروان‌ این‌ دین‌ مسلِم‌ یا مسلمان‌ خوانده‌ می‌شوند. اسلام‌ در لغت‌ به‌ معنای‌ انقیاد و گردن‌ نهادن‌ به‌ حكم‌ است‌ و در كاربرد دینی‌ آن‌، اشاره‌ به‌ تسلیم‌ در برابر فرمان‌ و حكم‌ الهی‌ است‌ (مثلاً بقره‌/2/112، 128). بنابر آیات‌ قرآنی‌ كه‌ اصیل‌ترین‌ منبع‌ شناخت‌ دین‌ اسلام‌ است‌، این‌ دین‌ به‌ هیچ‌ روی‌ میان‌ پیامبران‌ الهی‌ جدایی‌ قائل‌ نیست‌ (بقره‌/2/136)، بلكه‌ در بیان‌ قرآن‌، همۀ پیامبران‌ مبلّغ‌ دینی‌ واحد با صورتهای‌ گوناگون‌ بوده‌اند ...

ادراک / اصغر دادبه‌ | ۱۴:۴۱,۱۳۹۷/۹/۵|

اِدْراک، اصطلاحی فلسفی به معنی پذیرش صورت شیء از سوی نفس، یا ذهن. ادراک در لغت به معنی الحاق و وصول است و در زبان فارسی به معنی دریافتن، فهمیدن، رسیدن میوه به پختگی و رسیدن کودک به بلوغ (زوزنی، 2/56؛ دهار، 2/915؛ تهانوی، 1/484). عبدالرزاق لاهیجی از هم معنایی واژه‌های شناختن، دانستن و دریافتن در زبان فارسی با کلمه‌های معرفت، علم و ادراک در زبان عربی در برخی از کاربردها، و از نزدیکی معانی آنها به یکدیگر در برخی از کاربردهای دیگر سخن می‌گوید (ص 53-55). شاید به دلیل همین قرابت در مفهوم بوده است که گاه ادراک و علم به یک معنی تلقی شده‌اند (نک‍ : ه‍ د، علم).

ابن ماجه / احمد پاکتچی | ۱۲:۱,۱۳۹۷/۸/۲۶|

اِبْنِ ماجه، ابوعبدالله محمد بن يزيد رَبَعی قزوينی (209-22 رمضان 273ق/824-20 فوريۀ 887م)، محدّث بزرگ و گردآورندۀ سنن، ششمين كتاب از صحاح سته در حديث. ماجه لقب پدر وی بوده است (رافعی، 2/ 49، به نقل از چند دستخط كهن؛ قس: ابن طاووس، 1/180). علت خوانده شدن او به ربعی، نسبت ولاء بين خاندان وی با قبيلۀ عرب ربيعه است (ابن نقطه، 1/125، به نقل از تاريخ قزوين ابويعلی خليلی). منبع اساسی در مورد تاريخ ولادت و وفات او دستخط شاگردش جعفر بن ادريس است (ابن قيسرانی، 21). تنها بخش زندگی ابن ماجه كه بيشتر بدان پرداخته شده، مربوط به سفرهای علمی و شيوخ وی در اين سفرهاست.

اباحه / سید مصطفی محقق داماد | ۱۳:۹,۱۳۹۷/۸/۲۰|

اِباحه، اباحه از ریشۀ بَوح و بُؤوح به معنی اجازه دادن (فراهیدی، ازهری) و در شریعت اسلام از احكام پنجگانه است و در مورد فعلی گفته می‌شود كه براتیان و ترك آن پاداش و كیفری بار نیست. اباحه در عبادات مصداق ندارد (شهید اول، 1/31) چون فعل ترك در عبادات به قصد قربت و طاعت و به منظور كسب ثواب و اجتناب از معصیت است و در این قلمرو تنها از واجب و مستحب و حرام و مكروه، گفت‌وگو می‌شود، ولی در احكام و عقود و ایقاعات مصداق دارد. به نظر حكیم، اباحه آن است كه شارع مكلفین را در انجام دادن كاری یا ترك آن، بدون ترجیح یكی بر دیگری مخیر كرده باشد (ص 65).

آقا سید ابوالحسن اصفهانی / حسن امین | ۱۱:۳۴,۱۳۹۷/۸/۱۳|

اِصْفَهانی، آقا سیدابوالحسن (1284-1365 ق/1867-1946م)، فقیه بزرگ امامی و مرجع تقلید شیعیان جهان. وی در روستای مَدیسه از توابع لنجان اصفهان زاده شد؛ اجداد او اصلاً از سادات موسوی بهبهان بوده‌اند كه نسب به موسی بن ابراهیم بن امام موسى كاظم (ع) می‌رسانند (میبدی، 12-13). پدرش سید محمد كه متولد كربلا (امین، 2/332) و مدفون در خوانسار (میبدی، 13-14) است، ساكن مدیسۀ لنجان بوده است. جدّ او سید عبدالحمید ــ زادۀ بهبهان و مدفون در اصفهان ــ از عالمان دینی و از شاگردان صاحب جواهر و شیخ موسى كاشف الغطا بوده، و علاوه بر تألیف و گردآوری تقریرات فقهی استادش شیخ موسی....

آبان / احمد تفضلی | ۱۱:۱۹,۱۳۹۷/۸/۱۲|

آبان، نام هشتمین ماه از سال در تقویم شمسی و دومین ماه از فصل پاییز در تقویم كنونی ایرانی و نیز نام دهمین روز از ماه شمسی در تقویم ایرانیان قدیم. آبان (به همین تلفظ در فارسی میانه) به معنی «آبها»ست و نامگذاری این ماه بدین نام به اعتبار تقدس آب در نظر ایرانیان قدیم و انتساب آن به ایزدِ ناهید (اَناهیتا = ایزد آبها) است و همچنین به این سبب است كه در این ماه انتظار بارندگی می‌رفته است. این نام مانند ماههای دیگر ایرانی از تقویم زردشتی گرفته شده (نك‍ : تقویم) كه آغاز كاربرد آن احتمالاً از دورۀ هخامنشیان (سدۀ 5 ق‌م) و رواج آن از دوران اشكانیان (حدود سدۀ اول ق‌م) بوده است (بویس، 516).

اربعین / فرامرز حاج‌منوچهری | ۱۳:۱۴,۱۳۹۷/۸/۶|

اَرْبَعین [arbaºīn]، چهلـمیـن روز پـس از شهـادت امام حسین(ع) که نزد امامیه دارای ارزشی آیینی‌است و بر اساس اعتقادی نسبتاً کهن، سر بریدۀ آن امام در چنین روزی به بدن وی در کربلا الحاق گردید. جایگاه و ارزش فاصلۀ زمانی 40 روزه از هنگام وفات مؤمن، یکی از معتقدات و باورهای کهن نزد مسلمانان به‌شمار می‌آید که نشانه‌ها و بازتاب این اعتقاد را در طیف گسترده‌ای از مفاهیم گوناگون اندیشۀ اسلامی می‌توان مشاهده نمود. به نظر می‌رسد این جایگاه و ارزشمندی در دو سویۀ مختلف نمود و بروز یافته‌است: سویۀ نخست در بردارندۀ مفهومی ماورایی است که گونه‌ای از سیرتکاملی را به ذهن متبادر می‌کند....

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما