حائِری/ علی تولّایی | ۱۳:۳۵,۱۳۹۶/۴/۴|

حائِری، حاج شیخ عبدالکریم مِهرجَردی یزدی، ملقب به آیت‌الله (د ذیقعدۀ 1355/ ژانویۀ 1937)، فقیه امامی، زعیم دینی و مؤسس نوین حوزۀ علمیۀ قم. وی حدود سال 1276 یا 1280ق/ 1859 یا 1863م در روستای مهرجرد از توابع میبد یزد زاده شد. پدر او، محمد جعفر مردی متقی، اهل همان روستا بود که به شغل کشاورزی و قصابی می‌پرداخت. مادرش اردکانی، و عبدالکریم تنها فرزند خانواده بود (آقابزرگ، طبقات ... ، 1(3)/ 1158؛ معلم، 6/ 2118؛ آیتی، 428؛ زنجانی، 1/105). عبدالکریم در کودکی با هدایت شوهر خالۀ خود، میر ابوجعفر که روحانی بود، برای تحصیل به اردکان رفت و در منزل همو سکنا گزید

حاکِمِ لاهوری / پریسا سنجابی | ۱۲:۲۵,۱۳۹۶/۳/۳۱|

حاکِمِ لاهوری، عبدالحکیم، حکیم بیگ‌خان، متخلص به حاکم، تذکره‌نویس و شاعر پارسی‌گوی سدۀ 12ق/ 18م. وی فرزند شادمان‌خان از اعیان قوم ازبک بلخ بود (آرزو، 42؛ ابراهیم‌خان، 50). جد مادری او قاضی میریوسف از سادات معتبر هرات به‌شمار می‌آمد و در بلخ منصب قضا داشت (آزاد، 200؛ نقوی، تذکره ... ، 415). پدرش شادمان‌خان در عهد اورنگ‌زیب (سل‍ 1068- 1118ق/ 1658-1706م) از بلخ به دکن رفت و منصبی شایسته یافت (حاکم، 192؛ خوشگو، 3/267). با درگذشت اورنگ زیب، شادمان‌خان در مرادآباد اقامت گزید...

حافظ عثمانی/ حمیدرضا افسری | ۱۳:۵۷,۱۳۹۶/۳/۲۹|

حافِظْ عُثْمان، عثمان‌بن‌علی، خوش‌نویس برجستۀ قلمهای 6 گانه (اقلام سته) و صاحب سبک عثمانی (1052-1110ق/ 1642- 1698م). وی در استانبول زاده شد (صویولجی‌زاده، 36)؛ پدرش مؤذن مسجد خاصکی سلطان، و خودش حافظ قرآن بود و به‌همین سبب به‌حافظ شهرت یافت (مستقیم‌زاده، 301؛ حبیب، 121-122). او تحصیلات اولیه را به‌سبب شغل پدرش با حمایت وزیر مصطفى پاشا ــ مشهور به کوپریلی‌زاده ــ در زادگاهش استانبول گذراند. مقدمات خوش‌نویسی را نزد خوش‌نویس نامدار درویش علی فرا گرفت

حاکِمِ نِیْشابوری / فرامرز حاج منوچهری | ۱۴:۴۵,۱۳۹۶/۳/۲۷|

حاکِمِ نِیْشابوری، ابـوعبدالله محمدبن عبدالله ضَبیّ طَهمانی (ربیع‌الاول 321- صفر 405 / مارس 933 - اوت 1014)، محدث پرآوازۀ ایرانی و صاحب کتاب معروف المستدرک علی الصحیحین. طهمانی از انساب معروف در منطقۀ خراسان بود و حاکی از نسب بردن حاکم به ابراهیم بن طهمان است (فارسی، 5؛ سمعانی، 4/ 88). شهرت فراوان او به ابن‌بَیَّع هم احتمالاً به سابقۀ شغلی خاندان وی در داد و ستد مربوط می‌شود (نک‍ : همو، 1/432). حاکم دوره‌های اولیۀ آموزش را در دیار خود سپری کرد؛ به‌ویژه باید توجه داشت که در سدۀ 4ق/10م، نیشابور از مهم‌ترین مراکز علمی در قلمرو سامانیان بود و مجالس علم و بحث و مناظره رونقی فراوان داشت (مقدسی، 323).

اَلْحاوی / مهرناز کاتوزیان | ۱۴:۱۲,۱۳۹۶/۳/۲۳|

اَلْحاوی، مجموعه‌ای از یادداشتهای محمد بن زکریای رازی (251-313ق / 865-925م) در پزشکی. این یادداشتها پس از درگذشت وی گردآوری شد و به صورت کتابی واحد درآمد. از این مجموعۀ عظیم تنها یک نسخۀ کامل در کتابخانۀ اسکوریال موجود، و نسخه‌های ناقص آن در کتابخانه‌های دنیا پراکنده است (اسکندر، «فهرست ... »، 104-105). این اثر و دیگر نوشته‌های رازی، مانند بیشتر نوشته‌های علمی قبل از سدۀ 5 ق/11م، به زبان عربی است. متن کامل این مجموعه در 23 جلد (25 مجلد) در حیدرآباد دکن در فاصلۀ 18 سال منتشر شد (نک‍ : مآخذ).

حافظ ابرو/ علی‌ آل‌داود | ۱۵:۲,۱۳۹۶/۳/۲۲|

حافِظِ اَبْرو، شهاب‌الدین عبدالله بن لطف‌الله بن عبدالرشید هروی، مشهور به حافظ‌ابرو از مورخان و جغرافی‌دانان برجستۀ ایران (ح 763-834 ق/1362-1431م)، معاصر امیر تیمور گورکان و فرزندش شاهرخ میرزا تیموری. وی از بزرگ‌ترین تاریخ‌نگاران ایران در آن روزگار و صاحب آثار متعدد در تاریخ و اثری مهم در دانش جغرافیا ست. نام او را به صورتهای گوناگون نقل کرده‌اند. عبدالرزاق سمرقندی که از آثار حافظ‌ابرو بهرۀ بسیار برده و با همۀ آنها آشنایی داشته، او را «نورالدین لطف‌الله ‌بن عبدالله»، و خواندمیر در حبیب‌السیر او را «مولانا نورالدین لطف‌الله المشتهر به حافظ‌ابرو» نامیده‌اند...

الحکمة المشرقیة/ محمد زارع شیرین‌کندی | ۱۳:۲۵,۱۳۹۶/۳/۲۰|

اَلْحِکْمَةُ الْمَشْرِقیَّة، نام اثر فلسفی بحث‌انگیزی از ابن‌سینا به زبان عربی که بخشی در منطق از آن باقی مانده است. دربارۀ اینکه ابن‌سینا اثری با عنوان الحکمة المشرقیه داشته، در منابع متقدم اتفاق نظر هست. اسم این کتاب در فهرست آثار ابن‌سینا که شاگرد و ندیم او، ابوعبید جوزجانی، در رسالۀ مشهور به «رسالۀ سرگذشت» یا «سیره» تدوین کرده (گلمن، 46)، و در منابع دیگر (قفطی، 418؛ ابن ابی اصیبعه، 1/440؛ بیهقی، 56؛ شهرزوری، 2/117) آمده است. خود ابن‌سینا در مدخل منطق شفا (1/10) از کتابی که در فلسفۀ مشرقیه نوشته...

خمینی؛ مبانی و شاخصهای اندیشۀ دینی و عرفانی / فرامرز حاج منوچهری | ۱۳:۳۸,۱۳۹۶/۳/۱۶|

گستـردگی ابعـاد شخصیـت امـام خمینـی، از اندیشمندی دینی تا مبارزی انقلابی، و از مرجعی دینی تا سیاست‌مداری زبده، همه، سویه‌هایی از بروز اندیشۀ وی بر مبانی جهان‌بینی دینی/ توحیدی است. شالودۀ این اندیشه مبتنی بر دین و عمل به دین، و از مقتضیات آن، اعتقاد به پیدایی جهان بر اساس مشیتی حکیمانه است. در این اندیشه، جهان ماهیت «از اویی» (اِنّا لِلّٰهِ) و «به سوی اویی» (اِنّا اِلَیْهِ راجِعونَ) دارد؛ لذا هر آنچه در لایه‌های پایین هرم دین و دنیا روی می‌نماید، پرتوی از همین رویکرد است...

خمینی - خاندان و مباحث تاریخی/ فرامرز حاج منوچهری | ۱۴:۱۶,۱۳۹۶/۳/۱۰|

خُمِیْنی، روح‌الله، رهبر انقلاب اسلامی، و بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران. آیت‌الله سید روح‌الله، فرزند حاج آقا مصطفى موسوی خمینی (20 جمادی‌الآخر 1320- 28 شوال 1409 ق/ 1 مهر 1281-14 خرداد 1368 ش/ 23 سپتامبر 1902-4 ژوئن 1990 م)، فقیه و مرجع تقلید، سیاست‌مدار و رهبر یکی از مشهورترین و اثرگذارترین انقلابهای اواخر سدۀ 20 م. وی هم به‌سبب جایگاه معنوی، و هم به دلیل راهبری انقلاب اسلامی مردم ایران در سالهای دهۀ 1350 ش، به «امام» اشتهار دارد...

حوض سلطان/ امیرحسین مرادخانی | ۱۳:۳۵,۱۳۹۶/۳/۱۰|

حوضِ سُلْطان، دریاچه‌ای شور و فصلی در شمال استان قم. این دریاچه در واقع فرورفتگی نامتقارن وسیعی است که از دو چالۀ جدا از هم که یکی حوض سلطان و دیگری حوض مره خوانده می‌شود، تشکیل شده، و بیشتر به حوض سلطان مشهور است و از حوض مره کمتر یاد می‌شود (درویش‌زاده، 793؛ بدیعی، 1/170). این دریاچه در خاور آزادراه تهران ـ قم، و در 10 کیلومتری جنوب علی‌آباد، در ارتفاع 800 متری از سطح دریا جای دارد و وسعت و شکل آن متناسب با ورود آب و میزان بارندگی در فصول مختلف سال متفاوت است...

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما