زندگی و زمانه استاد نجف دریابندری / مرضیه نظرلو نجف دریابندری دقت و وسواس بالایی در انتخاب آثار برای ترجمه نشان میداد. او درباره هر اثر مطالعه میکرد و در ابتدای ترجمه خود مقدمهای مفصل، جذاب و قابل تأمل درباره کتاب مینوشت و به معرفی زندگی و زمانه نویسنده کتاب میپرداخت. این کار در معرفی چهرههای ادبی جهان به جامعه فارسیزبان از اهمیت بالایی برخوردار بود. 1404/11/20 ۱۳:۲۳
خواجو و خویشکاری قصهها / ایرج شهبازی امروز را به یاد کرمان و شاعر نامدارش اختصاص داده اند. خواجوی کرمانی غزلسرا، قصیدهسرا و داستانپردازی است که تا حدود زیادی در سایه شاعران بزرگ دیگر گم شده است و این را نباید بر اهمیت کم او حمل کرد. نوشتار زیر جنبه هایی از کار او را مطرح می نماید. 1404/11/4 ۰۷:۵۷
بهرام بیضایی، شاهنامهپژوهی که جادو میآفرید / علیرضا پنجهای هیچ نمایشنامهنویس صاحب سبکی نداریم که متاثر از کتب مقدس و ادبیات منظوم و منثور قدمایی ما و بهره از مثنوی، کلیله و دمنه، خمسهی نظامی، ویس و رامین، و خاصه شاهنامه نباشد، در شاهنامه، روایت محور است و روایاتش هم داستانهایی که از قصه و افسانه ساخته میشود. 1404/10/8 ۱۳:۵۲
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدرهای آنماری شیمل (۱۹۲۲ ـ ۲۰۰۳م) اسلامپژوه، عرفانپژوه و شرقشناس آلمانی سال ها در زمینه الهیات اسلامی، تاریخ ادیان و تصوف در دانشگاههای آلمان، ترکیه و آمریکا تدریس کرد. وی بر آن بود تصویری که اروپای قرون وسطی از اسلام و مسلمانان ارائه داده، مخدوش است و خود کوشید تا حدی آن را تعدیل کند. او آثار متعددی در زمینه الهیات، عرفان و فرهنگ اسلامی تألیف کرد. 1404/10/7 ۱۰:۱۹
بوی جوی مولیان / محمدامین ریاحی محمدامین ریاحی میگوید: بیت «بوی جوی مولیان» رودکی از قرنها پیش تحریف شده و معنی آن فدای موسیقی خوشآهنگ و دلاویز الفاظ شده است. 1404/10/7 ۰۷:۱۲
مبادی هویت ایرانی / محمدعلی اسلامی ندوشن کمتر کسی را در دوران معاصر می شود یافت که به اندازه استاد محمدعلی اسلامی ندوشن از وجوه گوناگون به ایران و تاریخ و فرهنگش پرداخته باشد و همواره دغدغه آن را داشته باشد. نوشتار زیر با محوریت هویت ایرانی، ضمن شناسایی عناصر اصلی این هویت، توانمندی ها، ضعفها و خطرها را بازگو می کند و البته راه چاره را نیز نشان می دهد. 1404/9/29 ۰۹:۲۸
نظامنامۀ کتابخانه در دورۀ قاجار سند تازه ارائهشده در این شماره، گوشهای از نخستین تلاشهای اداری ایران برای تنظیم مقررات کتابخانههای عمومی در سالهای پایانی دورۀ قاجار را نشان میدهد. 1404/8/25 ۱۱:۵۷
مُهر ناصرالدینشاه و مشیرالسلطنه نشان از تاریخ تملک نسخه در محافل درباری نسخه خطی «مجموعه رسائل حکمی و عرفانی» به خط نسخ و کتابتِ محمدبنعلی دامغانی جاجرمی در سال ۶۵۹ قمری در مخزن کتابهای خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی نگهداری میشود. 1404/8/4 ۱۲:۰۴
نسخهای از تاریخ بیهقی در تملک ملک الشعرای بهار نسخه شماره 3139 کتابخانه مجلس، کتاب تاریخ بیهقی اثر ارزشمند ابوالفضل محمد بیهقی (وفات 470 قمری) است. (معرفی شده در فهرست کتابخانه مجلس، جلد 10 (بخش دوم)، صص 709-710). 1404/8/3 ۱۱:۴۴
تبیین ماحصل مابعدالطبیعه و طبیعیات در گفتوگو با سیدحامد هاشمی به گفته هاشمی: «ابنسینا فیلسوفی است که مهمترین هدفش، رشد «عقلانیت» در جامعۀ انسانی و تعالی جایگاه انسان در نظام هستی است. او اگر از آثار پیشینیان بهره میبرد، خود را به مقام «شارح» تنزل نمیدهد و اگر دربارۀ مسائل دینی بحث میکند، به «تقلید» و «تعصّب» روی نیاورده و به «نقل» اکتفا نمیکند» 1404/11/20 ۱۳:۳۱
«سیاست، دیوانسالاری و تولید اسناد» در گفتوگو با محیا شعیبی محیا شعیبی: نظام اداری ایران بعد از صفویه کوچکتر و کمکارکردتر شده و مدیریت به سمت شیوههای شفاهی گرایش یافته بود. دیگر خبری از تجملات و زیباییهای اداری دوران صفوی نبود، اما با این حال، بخش اداری همچنان فعال و کارآمد باقی مانده بود. 1404/11/20 ۱۳:۲۸
«جامعه روستایی ایران در دوره قاجار» در گفتوگو با محمد بختیاری محمد بختیاری، دانشیار و عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه بینالمللی امام خمینی گفت: جامعه روستایی در دوره قاجار ستون فقرات حیات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی ایران بود، اما در پژوهشهای تاریخی کمتر بهصورت مستقل و نظاممند بررسی شده است. 1404/11/20 ۱۳:۲۶
گزارش تصویری برگزاری زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» آیین زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/19 ۱۱:۲۳
گزارش تصویری برگزاری شبِ «دانشنامۀ اسلامیکا» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نهصدودپانزدهمین شب از سلسلۀ شبهای مجلّۀ بخارا با همکاری مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و مؤسّسۀ مطالعات اسماعیلی لندن، به «دانشنامۀ اسلامیکا» اختصاص یافت که عصر یکشنبه، دوم آذر در تالار امیرالمؤمنینِ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/3 ۰۹:۴۵
گزارش تصویری برگزاری پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر -۲ آیین پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر با عنوان «امیرِ کبیرِ نشر» به میزبانی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و با همکاری نشر نو، عصر سهشنبه، هشتم مهر برگزار شد. 1404/7/9 ۱۱:۲۶