جستجو در

گزیده ها

خردِ پیشرفت و توسعه / رضا داوری اردکانی – بخش اول

به روز شده :۹:۴| ۱۳۹۶/۱۱/۲۴

پیشرفت تاریخی از جمله اصول تجدد است و بنابراین می‌توان تجدد را جهان پیشرفت دانست. مراد از پیشرفت در اینجا سیر به سوی کمال معنوی و اخلاقی نیست بلکه پیشرفت در ساختن دائم دنیای آدمی است. در نیم قرن اخیر توسعه جای پیشرفت را گرفته است. شاید هم تجدد در سیر خود به جایی رسیده‌است که امکان پیشرفتش پایان یافته و به جای پیشرفت توسعه می‌یابد.

بیشتر بخوانید ...

پاسخی کوتاه به بدخواهان شاهنامه حکیم توس / محمود جعفری دهقی

به روز شده :۹:۱۸| ۱۳۹۶/۱۱/۲۱

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی سند حماسه ملی و سند هویت ایرانیان و یکی از سترگ ترین و شگفت ترین آثار حماسی جهان به شمار می رود. اساس تفکر در این اثر عظیم بر خرد نهاده شده و آغاز گر آن "به نام خداوند جان و خرد" است.

بیشتر بخوانید ...

فهرست چکیده مقالات پذیرفته شده برای چهارمین همایش بین المللی زبان ها و گویش های ایران (گذشته و حال)

به روز شده :۱۱:۴۴| ۱۳۹۶/۱۱/۱۸

فهرست چکیده مقالات پذیرفته شده برای چهارمین همایش بین المللی زبان ها و گویش های ایران (گذشته و حال)

بیشتر بخوانید ...

برگزیدگان سی و پنجمین دوره جایزه کتاب سال معرفی شدند

به روز شده :۸:۲۰| ۱۳۹۶/۱۱/۱۸

مراسم سی و پنجمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و پنجمین دوره جایزه جهانی کتاب سال با حضور دکتر حسن روحانی رئیس جمهوری ایران در تالار وحدت برگزار شد.

بیشتر بخوانید ...

فیلسوف زندگی؛ گفت وگو با دکتر رضا داوری

به روز شده :۸:۴۰| ۱۳۹۶/۱۱/۱۵

دکتر داوری فیلسوف زندگی است. شاید بشود او را با «دیلتای» مقایسه کرد که او هم فیلسوف زندگی است. اما چرا و به چه اعتبار او را می‌توان در این حوزه قرار داد؟ صرف نظر از توجه ویژه داوری به شعر و ادبیات و جامعه‌شناسی، او سخت به « پیرامون» خود توجه دارد.

بیشتر بخوانید ...

خویشکاری های موبدان در شاهنامه

۱۳:۲۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

نقد و تحلیل تعاریف صوفی و تصوف

۱۳:۲۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

کرامت های تخیلی در تصوّف / قهرمان شیری

۱۳:۱۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

زبان و روایت در تاریخ بیهقی

۱۳:۱۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

حافظ و خلاف عادت در صورت و معنی غزل / تقی پورنامداریان

۱۲:۵۹,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

زرین قبانامه: منظومۀ پهلوانی ناشناخته / سجاد آیدنلو

۱۲:۵۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

نشان وارگی درفش های شاهان و پهلوانان در شاهنامه

۱۲:۴۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

آداب و مراسم سماع / على دانشورکیان

۱۲:۳۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

تلاطم مرزهای شرقی در زمان کوروش بزرگ / سولماز قلی‌زاده مهدی خان محله

۸:۴۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

حیرانی خیامی در قصیده‌های ابو ماضی / فریدون مظلوم گرمجانی

۸:۲۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

حکیم توس و آرزوهای ایرانیان/ دکتر انوشیروان منشی‌زاده

۸:۱۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

عشق حالی دو اسبه می آمد / حسن انوری

۱۲:۹,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

شورانگیزی در مثنوی مولوی / علی محمد موذنی

۱۲:۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

بعضی لغات و تعبیرات نویافته درمثنوی / توفیق سبحانی

۱۲:۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

پرسش و اغراض ثانویه آن در غزلیات سعدی

۱۱:۵۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

خاقانی در قلمرو مرثیه

۱۱:۵۱,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

فراز و فرود عطار در مقدمه منطق الطیر

۱۱:۴۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

مشایعت باشکوه امپراطور روس ناصرالدین شاه را

۸:۴۶,۱۳۹۶/۱۱/۱۶

وصیت‌نامه عزت‌الدوله(همسر امیرکبیر) به دخترش تاج‌الملوک ام‌خاقان(همسر مظفرالدین‌شاه)

۱۳:۲,۱۳۹۶/۱۰/۳۰

تومار عضدی؛ سندی جاویدان از دنیای وقف

۱۰:۳۲,۱۳۹۶/۱۰/۲۷

ملاقات ناصرالدین شاه با دانشمند بزرگ لوئی پاستور در پاریس

۱۰:۲۸,۱۳۹۶/۱۰/۲۴

وزارت دادگستری در شمال میدان ارک؛ دهه چهل

۱۴:۳۶,۱۳۹۶/۱۰/۱۶

سلام عام ناصرالدین شاه در سال 1307 قمری

۱۴:۳۳,۱۳۹۶/۱۰/۱۶

سندی از لغو کاپیتولاسیون برای اتباع دولت روس و عثمانی

۱۰:۱۰,۱۳۹۶/۹/۱۳

صندوق عدالت ناصری / فاطمه قاضیها

۸:۲۱,۱۳۹۶/۸/۱۴

قانون استعمال البسه وطنی مشتمل بر 4 ماده، در سال 1301

۹:۱۱,۱۳۹۶/۸/۹

اجرای قانون امتیاز انحصاری خاک سرخ جزایر هرمز، قشم ، لارک و هنگام، در بهمن 1299

۹:۹,۱۳۹۶/۸/۹

فرمان احمد شاه: اجرای قانون استعمال البسه وطنی، در سال 1301

۹:۶,۱۳۹۶/۸/۹

نامه به ناصرالدین‌شاه در خصوص بنّایی و مخارج مسجد سپهسالار

۹:۳,۱۳۹۶/۸/۹

نامه مظفرالدین شاه برای درخواست مرخصی و اعزام به اروپا

۹:۰,۱۳۹۶/۸/۹

شجره نامه خوانین بختیاری

۸:۵۶,۱۳۹۶/۸/۹

سند ازدواج در حدود یکصد سال پیش

۸:۵۴,۱۳۹۶/۸/۹

اولین بانوی کدخدای ایرانی

۸:۳۹,۱۳۹۶/۶/۲۶

اطلاعات بنی‌صدر درباره شروع جنگ عراق علیه ایران

۷:۵۵,۱۳۹۶/۶/۲۲

لهجه سمنانی / محمدجعفر محجوب

۱۴:۱۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۳

یادی از دهخدا / محمد دبیرسیاقی

۱۴:۵۱,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

کاپوسنامه فرای؛ تمرینی در فن تزویرشناسی / مجتبی مینوی

۱۴:۲۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

داستان رستم و اسفندیار / حبیب یغمایی

۱۳:۲۴,۱۳۹۶/۱۱/۱۵

استقلال فرهنگی ملت ها / محمدعلی فروغی

۱۳:۳۵,۱۳۹۶/۱۱/۱۱

خواجه نصیر و مردم زواره / سید محمد محیط طباطبایی

۱۳:۲۶,۱۳۹۶/۱۱/۱۱

قرب زبان پشتو و پارسی باستان/ مترجم: عبدالحی حبیبی (افغانی)

۱۳:۲,۱۳۹۶/۱۱/۱۱

فرهنگ ایرانی و تأثیر آن در فرهنگ جهان / منوچهر دانش پژوه

۱۲:۵۶,۱۳۹۶/۱۱/۴

میراث مکتوب ایران و افغانستان در سخنرانی ایرج افشار

۱۲:۸,۱۳۹۶/۱۰/۳۰

چگونه می‌توان ایرانی بود؟ چگونه می‌توان ایرانی نبود؟ / دکتر عبدالحسین زرین‌کوب

۸:۳۹,۱۳۹۶/۱۰/۲۰

شاه شیخ ابواسحاق… / ابن‌بطوطه - ترجمه دکتر محمدعلی موحد

۸:۳۰,۱۳۹۶/۱۰/۲۰

سیری منطقی در شناخت مدارک تاریخی اسلام / محمدعلی شیخ

۱۲:۴۳,۱۳۹۶/۱۰/۱۹

سرآغاز فلسفه و نخستین متفکران یونانی / جلال الدین مجتبوی

۱۲:۳۸,۱۳۹۶/۱۰/۱۹

درسی از تاریخ بیهقی "حسنک" / عزیز الله جوینی

۱۳:۱۹,۱۳۹۶/۱۰/۱۸

جان آتش اندام / محسن ابوالقاسمی

۱۳:۱۰,۱۳۹۶/۱۰/۱۸

اهمیت دوات و دوات داری در ایران و نقش آن در تمدن اسلامی / سوسن بیانی

۱۵:۹,۱۳۹۶/۱۰/۱۳

آشنائی ما با فلسفه و دانش نوین باختری / محمدتقی دانش پژوه

۱۴:۳۰,۱۳۹۶/۱۰/۱۳

يچارد ارنست: مسیحیان و زرتشتیان کوه بیستون را مکان مقدسی می‌دانستند

۱۵:۱۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

وقتی عامه مردم با سیاست آشنا شدند

۱۳:۲۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

بانک استقراضی روسیه و روند واگذاری آن به دولت ایران

۱۲:۱۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

جهانگیر هدایت:صادق هدایت صدوپانزده ساله شد

۱۱:۳۷,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

دنیای زیست کارگران ایرانی

۱۰:۱۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

شناسنامه گم شده بود

۱۰:۱۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

درآمدی بر اندیشه‌ سیاسی فارابی

۸:۲۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

دیدارهای هانری‌کربن

۷:۵۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

خروش استاد همیشه آرام

۷:۵۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

صفحه اول روزنامه های امروز شنبه 28بهمن

۷:۴۵,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

محفل فارسی‌زبانان غیرایرانی

۱۳:۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

خطر تهی شدن جهان ازمعناجدی است

۱۳:۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

«پایگاه نقد شعر» همان دریچه باز است

۱۱:۳۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

امیر صفرزاده: کتاب‌های تقلبی تعادل بازار نشر را به هم ریخته‌اند

۱۱:۳۱,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

روشنگری قلم برای افشای التقاط رفتاری مدرنیته

۱۱:۲۷,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

اگر کمال‌الدین نبود شاید حافظ را نداشتیم

۱۱:۱۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

نوش آفرین انصاری: فرهنگنامه به حمایت نیاز دارد

۱۱:۹,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

«علویه‌خانم» و «توپ مرواری» دو روایت نو و فولکلوریک‌اند

۱۵:۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

چهار دهه پس از انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با سیدرضا اكرمی

۱۲:۴۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

گفت‌وگو با حبیب احمدزاده در سالروز تولد صادق هدایت

۱۲:۳۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

زنان و دانش پزشکی در تاریخ میانه ایران

۸:۴۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸

امیرمحمد گمینی : جدال علم ودین در تمدن اسلامی نبوده است

۱۴:۲۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

ترور فاطمی بر مزار محمد مسعود، یک اشتباه تاکتیکی بود

۱۱:۲۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

محمود نیکبخت: فروغ بعد از نیما در شعر معاصر پیشتاز است

۱۱:۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۵

از 22جلد ترجمه «شفای ابن‌سینا»، تنها برای 2جلد ناشر پیدا شده! در گفت وگوی با عبدالله انوار

۱۰:۴۱,۱۳۹۶/۱۱/۲۴

نصرتی: بسیاری از مشکلات جامعه ایرانی ریشه در امر فرهنگ دارد

۱۰:۳۵,۱۳۹۶/۱۱/۲۴

انقلابی مدرن در افقی غیر نیهیلیستی؛ در گفت‌وگو با جواد كاشی

۹:۲۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۳

بهمن ٥٧ در گفت‌وگو با احسان شريعتي

۱۰:۱۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

ریشه ها و زمینه های انقلاب در گفت و گو با دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن

۸:۳۷,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

از اتوبان «استقلال» تا کوچه «عدالت»

۸:۳۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

گفت وگو با محمد رضایتی؛ اصلا نمی‌دانستیم «مقاله علمی »چیست

۸:۱۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۱

تکنوکرات‌ها ناکارآمدی را بر انقلاب تحمیل می‌کنند در گفت وگوی با منوچهر محمدی

۱۳:۲۹,۱۳۹۶/۱۱/۱۸

چهار دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با علی رضا ملایی توانی

۸:۴۹,۱۳۹۶/۱۱/۱۶

«ناصر گیوقصاب» هنرمند نقاش، مجسمه‌ساز و جواهرساز از زندگی و آثارش می‌گوید

۸:۴۹,۱۳۹۶/۱۱/۱۵

گزارش تصویری از شب شب «ژان پرو»

۱۰:۶,۱۳۹۶/۹/۲۷

گزارش تصویری از مراسم بزرگداشت دکتر آذرتاش آذرنوش

۱۰:۴۲,۱۳۹۶/۹/۲۵

گزارش تصویری نخستین همایش بین‌المللی تاریخی فرهنگی جنوب ایران

۱۱:۱۶,۱۳۹۶/۹/۱۸

رد پای تاریخ بر سر در خانه ها و عمارتهای قدیمی قزوین

۱۲:۲,۱۳۹۶/۸/۲۰

چهارمین دورۀ جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار برگزار شد

۱۰:۴۰,۱۳۹۶/۸/۱

دیدار اعضاى شوراى شهر تهران از مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامى در روز تهران

۱۲:۵۳,۱۳۹۶/۷/۱۸

گزارش تصویری از شب مهاتما گاندی، پیام آور صلح

۱۱:۵۲,۱۳۹۶/۷/۱۱

گزارش تصویری از شب مولوی پژوهان (2)

۱۳:۵۳,۱۳۹۶/۷/۲

گزارش تصویری از شب مولوی پژوهان (1)

۱۱:۳۰,۱۳۹۶/۷/۲

گزارش تصویری از مراسم نکوداشت احمد پاکتچی

۸:۱۲,۱۳۹۶/۶/۲۸

گزارش تصویری از دیدار شورای شهر تهران از مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

۱۱:۴۷,۱۳۹۶/۵/۲۴

مراسم اهدای سومین دوره جایزه دکتر رضا داوری اردکانی

۹:۴۴,۱۳۹۶/۴/۲۸

گزارش تصویری از شب دائرة المعارف بزرگ اسلامی

۱۴:۲۴,۱۳۹۶/۴/۲۷

ثبت جهانی بافت تاریخی یزد

۱۳:۱۵,۱۳۹۶/۴/۲۴

گزارش تصویری رونمایی از کتاب «نامه ای به فرزندم»

۹:۳۲,۱۳۹۶/۳/۱۰

غرفه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در سی امین نمایشگاه کتاب تهران

۱۳:۷,۱۳۹۶/۲/۲۷

گزارش تصویری اولین جلسۀ شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در سال 96

۱۳:۱۷,۱۳۹۶/۲/۹

مدخل برگزیده

چاووشْ وَ چاووشی/ مریم میرفخرایی

چاووشْ وَ چاووشی (چاووشی‌خوانی یا چاووش‌خوانی)، خواندن اشعار مذهبی همراه با آواز در پیشاپیش زائرانِ خانۀ خدا، عتبات عالیات و مشهد، به‌ویژه به هنگام مشایعت و استقبال از آنان. واژۀ چاوش یا چاووش ، ترکی (کاشغری، 1/307) و برگرفته از چاو به معنی اعلان و خطاب است (معین، فرهنگ ... ، ذیل چاوش، نیز حاشیه بر ... ، 2/617؛ دایرةالمعارف ... ، 1/792). این واژه در لغت‌نامه‌ها به معنای نقیب سپاه و لشکر و قافله، مهتر (کاشغری، همانجا؛ برهان ... ، 2/617؛ نیز نک‍ : محمد بن منور، 387)، رئیس تشریفات (معین، همانجا؛ EI2، ذیل چائوش4)، نقیب و نگهبان کاروان (سعدی، 328؛ نیز نک‍ : لغت‌نامه ... ، ذیل چاوش) آمده است

اولین دورۀ آموزشی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی چهارمین همایش بین المللی زبانها و گویشهای ایرانی

کارگاه و سمینار

گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی برگزار می‌کند

به روز شده :۱۲:۵۱| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

مروری بر فرصت‌ها و چالش‌های تاریخ شفاهی در تاریخ‌نگاری اجتماعی تاریخ معاصر ایران

بیشتر بخوانید ...

دیدار با خلاق‌المعانی

به روز شده :۱۲:۱۲| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

اگر شاعران صاحب سبک ادب فارسی را برشماریم، بی‌تردید یکی از آن‌ها کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی است.

بیشتر بخوانید ...

فراستخواه کتاب «آزادی، حق و عدالت» را نقد می‌کند

به روز شده :۱۱:۴۳| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

مقصود فراستخواه کتاب «آزادی، حق و عدالت» نوشته احسان نراقی را یکشنبه 29 بهمن نقد و بررسی می‌کند.

بیشتر بخوانید ...

«تاریخ اشکانیان به روایت سکه‌ها» روی میز منتقدان

به روز شده :۱۱:۴۰| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

کتاب «تاریخ اشکانیان به روایت سکه‌ها» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نقد و بررسی می‌شود.

بیشتر بخوانید ...

بررسی جایگاه سیمین دانشور در ادبیات معاصر

به روز شده :۱۱:۳۸| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

همایش «بررسی نقش و جایگاه سیمین دانشور در ادبیات معاصر» برگزار می‌شود.

بیشتر بخوانید ...

«روند آموزش تاریخ در دانشگاه‌ها؛ مسائل و چالش» بررسی می‌شود

به روز شده :۱۱:۳۷| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

نشست «روند آموزش تاریخ در دانشگاه‌ها؛ مسائل و چالش» چهارشنبه 25 بهمن‌ماه در سرای اهل قلم برگزار می شود. «روند آموزش تاریخ در دانشگاه‌ها؛ مسائل و چالش» بررسی می‌شود

بیشتر بخوانید ...

نظام جمال‌شناسی شعر سنایی بررسی می شود

به روز شده :۱۳:۴۰| ۱۳۹۶/۱۱/۲۴

نشست بررسی نظام جمال‌شناسی شعر سنایی فردا چهارشنبه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می شود.

بیشتر بخوانید ...

قتل "ملك ‏المتكلمین" دانشمند و روشنفكر مشروطه ‏خواه (1326ق)

به روز شده :۷:۵۸| ۱۳۹۶/۱۱/۲۱

حاج میرزا نصراللَّه مَلِكُ المُتِكَلِّمین در رجب سال 1277 ق در اصفهان به دنیا آمد. در 22 سالگی به مكه رفت و در بازگشت، به هندوستان عزیمت نمود. در هندوستان كتابی به نام "مِنَ الخَلقِ اِلی الحَق" برای بیدار ساختن مسلمانان تصنیف كرد.

بیشتر بخوانید ...

تازه های نشر

کتاب «علل و عوامل فروپاشی رژیم پهلوی» منتشر شد

به روز شده :۱۵:۲۲| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

کتاب «علل و عوامل فروپاشی رژیم پهلوی» نوشته علی اکبر معلم به همت بوستان کتاب منتشر شد.

بیشتر بخوانید ...

«احیای علوم سیاسی، گفتاری در پیشه سیاستگری» منتشر شد

به روز شده :۱۵:۲۱| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

کتاب احیای علوم سیاسی، گفتاری در پیشه سیاستگری اثر حسین بشریه با موضوع سیاست از سوی نشر نی به تازگی منتشر شده است.

بیشتر بخوانید ...

کتاب «کلام اجتماعی اسلام؛ چیستی، گستره و روش» منتشر شد

به روز شده :۱۵:۱۸| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

کتاب «کلام اجتماعی اسلام؛ چیستی، گستره و روش» به قلم مرضیه عبدلی و به همت دانشگاه معارف منتشر شد.

بیشتر بخوانید ...

تأثیرگذاری جهان‌بینیِ مورخان در شیوه تاریخ‌نگاریِ عصر صفویه

به روز شده :۱۵:۷| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

«زمان‌نگری و کیهان‌باوری در عصر صفویه» نوشته بهزاد کریمی را باید بیشتر محصول دغدغه اولیه مؤلف درباره کیفیت تأثیرگذاری جهان‌بینیِ مورخان در شیوه تاریخ‌نگاریِ عصر صفویه ارزیابی کرد.

بیشتر بخوانید ...

ضیافت، غیرسیاسی‌ترین دیالوگ افلاطون است

به روز شده :۱۵:۵| ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

داخلی صفحه علوم‌انسانی آرشيو گزارش ۰ توصيه مطلب «ضیافت افلاطون به نزد لئواشتراوس» منتشر شد ضیافت، غیرسیاسی‌ترین دیالوگ افلاطون است تاریخ انتشار : جمعه ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۰۰ ضیافت افلاطون به نزد لئواشتراوس مجموعه آثار و درسگفتارهای لئواشتراوس «فلسفه سیاسی یونان باستان» است. این کتاب ویراسته سث بنردتی است که با ترجمه ایرج آذرفزا از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. ضیافت، غیرسیاسی‌ترین دیالوگ افلاطون است خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- «ضیافت افلاطون به نزد لئواشتراوس» مجموعه درس‌گفتارهایی است که لئواشتراوس سال 1959 در دانشگاه شیکاکو ارائه کرده است. با اینکه قرار بود این درسگفتارها در دهه شصت میلادی به چاپ برسد به دلایلی چاپ آن چهل سال به تعویق می‌افتد. سث بنردتی (1930-2001) یکی از برجسته‌ترین شاگردان اشتراوس، ویرایش این درسگفتارها را بر عهده می‌گیرد و در سال 2001 به همت انتشارات شیکاگو آن را منتشر می‌کند. خوانده‌شده‌ترین و بحث‌انگیزترین آثار اشتراوس را می‌‌توان پیگرد و هنر نوشتن (1952) حق طبیعی و تاریخ (1953) اندیشه‌هایی درباره ماکیاولی (1958) شهر و انسان (1964) دانست. در این میان، ضیافت افلاطون به نزد لئو اشتراوس کمتر مورد توجه قرار گرفته است و کمتر خوانده شده است. پس از گذشت نزدیک به پانزده سال از چاپ این کتاب، به جز دو بازبینی و یک مقاله، پژوهش دیگری مستقیما به این کتاب اختصاص داده نشده و در میان آثاری که درباره اندیشه‌های اشتراوس نوشته شده است، کتاب پیش‌رو کمترین سهم را دارد اما اساسا چرا باید به این کتاب توجه کرد؟ چرا باید آن را جدی گرفت چرا ضیافت افلاطون به نزد لئواشتراوس؟ لئواشتراوس لئواشتراوس (1899-1973) فیلسوف سیاسی آلمانی-یهودی، در روستای کیرشهاین از توابع هزه در شمال فرانکفورت به دنیا آمد. به‌رغم این‌که در شانزده سالگی تصمیم گرفته بود تمام عمر خود را «وقفِ خواندن آثار افلاطون کند. خرگوش بپرواند و برای امرار معاش رئیس پست‌خانه محلی شود» تا واپسین روزهای زندگانی پربارش خود را وقف تحشیه و تفسیر آثار کلاسیک فلسفی کرد. در دانشکده علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو دانشجویان بسیاری را در حوزه‌های مختلف پژوهشی، اعم از فلسفه مدرن متقدم و متاخر، فلسفه اسلامی و یهودی و فلسفه یونان باستان تربیت کرد و مکتب فلسفی‌ای را پایه‌گذاری کرد که پس از گذشت بیش از پنجاه سال همچنان سرزنده و پابرجاست. به گواهی اشتراوس ضیافت غیرسیاسی‌ترین دیالوگ افلاطون است. بنابراین رواست اگر بپرسیم ضیافت افلاطون و مشخصا طرح «آموزه اروس» چه مساهمتی در فهم اشتراوس از فلسفه سیاسی افلاطون دارد؟ اشتراوس را با ضیافت چه کار؟ اشتراوس در فصل نخست این کتاب، «ملاحظات مقدماتی» دو دلیل بر اهمست ضیافت اقامه می‌کند. نخست اینکه تنها دیالوگی که آشکارا به «ستیز فلسفه و شعر» اختصاص یافته ضیافت است. سقراط در کتاب دهم جمهوری از «کهن کشاکش فلسفه و شعر» سخن می‌گوید کشاکشی که در نهایت به اخراج شاعران از کالیپولیس می‌انجامد. دوم اینکه شناخت امر سیاسی بماهو سیاسی بدون شناخت امر غیرسیاسی ناممکن است. به عبارت دقیق‌تر، شناخت امر سیاسی ناممکن است. دلبستگی اشتراوس به قدما و به‌ویژه افلاطون را نمی‌توان به حساب «عتیقه‌دوستی فراموش‌کارانه و خودآزارانه، یا رمانتیسم فراموش‌کارانه و مست‌کننده» گذاشت بلکه «بحران زمانه ما» یا «بحران غرب» او را به قدما و به‌ویژه افلاطون علاقه‌مند کرده است. بنابراین نمی‌توان اشتراوس را صرفا کلاسیک‌پژوهی دانست که به بازخوانی و تفسیر دیالوگ‌های افلاطون، از جمله ضیافت، می‌پردازد بی‌آنکه بداند چرا افلاطون امروز بیش از همیشه اهمیت دارد... از نظرگاه اشتراوس، اصلی‌ترین تجلی‌گاه بحران مذکور نه قلمرو شناخت‌شناسی یا هستی‌شناسی بلکه قلمرو فلسفه سیاسی است. آنچه «بازگشت» به افلاطون یا دقیق‌تر فلسفه سیاسی افلاطون را پروری می‌کند ناتوانی فلسفه سیاسی مدرن در پاسخ‌گویی به «بحران زمانه ما» است. تصویری از افلاطون سنت افلاطون‌پژوهی در زبان فارسی گام‌های لرزان و آغازین خویش را برمی‌دارد. ترجمه‌هایی دقیق و بی‌واسطه از متن یونانی دیالوگ‌های افلاطون نخستین نیاز پژوهشگران جوان و فیلسوفان آینده ماست. یکی از لوازم اصلی ترجمه شرح و تفسیرهای قدر اول به قلم فیلسوفان و کلاسیک‌پژوهان غربی است. ترجمه ضیافت افلاطون به نزد لئو اشتراوس به ویراستاری سث بنردتی اهمیتی بسزا دارد. اشتراوس در این مجموعه درسگفتارها نه تنها شرح و تفسیری تفکربرانگیز و به باور شگفت‌انگیز از ضیافت به دست می‌دهد بلکه افزون بر آن ترجمه‌ای به شدت دقیق و امانتدارانه از متن این دیالوگ را نیز در اختیار مخاطبان می‌گذارد. سث بنردتی نیز که یکی از برجسته‌ترین کلاسیک‌پژوهان معاصر است چنان که خود اذعان می‌کند تا حد ممکن در مطابقت ترجمه ضیافت با متن اصلی کوشیده است. تمامی واژگان یا اصطلاحات یونانی تا حد ممکن ترجمه نشده و به پیروی از اشتراوس آوانگاری شده است. برای نمونه واژگانی چون اِروس، پولیس، پولیتئیا، نوموس و فوسیس عیننا ضبط شده است. ملاحظات مقدماتی، مکان و زمان نمایش، فایدروس، پاوسانیاس 1، پاوسانیاس 2، اروکسیماخوس، آریستوفانس، آگاثون، سقراط 1، سقراط 2، سقراط 3 و آلکیبایادس بخش‌های کتاب را تشکیل می‌دهند. نمایه نیز پایان‌بخش کتاب است. سقراط گفت: «اما ای رستگار، چگونه من یا هر کسی دیگر که ناگزیر اط سخن گفتن پس از چنین سخنرانی زیبا و رنگارنگی است، درمانده نخواهد بود؟ بخش زیادی از آن بدین اندازه شگفت‌آور نبود، اما آنچه در پایان گفته شد، کیست که با شنیدن زیبایی آن کلمات و عبارات خشک بر جای نماند؟ از جانب خود همین را بگویم که می‌دانم از آوردن سخنی حتی نزدیک بدانچه آمد ناتوانم، پس اگر پناهی می شناختم هر آینه بدان جا می‌گریختم و از فرط شرمساری ناپدید می‌شدم. این سخنرانی حتی مرا به یا گُرگیاس انداخت تا آن سخن هومر را به جان دریابم: می‌‌ترسیدم آگائون در پایان سخنرانی‌اش سر گرگیاس، آن سخنور خارق‌العاده را در ستیز با سخنرانی من درفرستد و مرا به سنگی بی‌صدا بدل کند.» تصویری از سقراط سقراط می‌گوید: درباره ستایش هر چیز حقیقت را می‌دانم، و منظور از آن حقیقت شناخت حقیقتِ موضوعی است که اکنون محل بحث قرار گرفته، دوم انتخاب زیباترین بخش‌های آن است و سوم ارائه آن به شیوه مناسب این تعریف مناسب و اولیه‌ای از سخنران خوب است. اینجا سقراط با نهایت فروتنی ادعا می‌کند که به گمان وی خودش بهترین خطیب است. با این همه، به نظر می‌رسد این شیوه ستایش زیبا نبوده است، بلکه به جای آن باید باشکوه‌ترین و زیباترین ویژگی‌ها را به موضوع بست، خواه موضوع از آن برخوردار باشد یا نه؛ البته اگر هم برخوردار نبود، اهمیتی ندارد، گویی قرار بر این بوده که هر یک از ما در ظاهر اروس را بستاییم نه اینکه به راستی وی را بستاییم. «ضیافت افلاطون به نزد لئواشتراوس» در 452 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 28 هزار تومان از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است.

بیشتر بخوانید ...

بررسی تمدن قنات

به روز شده :۱۲:۹| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

در این کتاب زوایای مختلف قنات از جغرافیای آن تا تاریخ، از فناوری های حفر تا نظام های مترتب بر حفر و بهره برداری و مدیریت آن، از پیکرۀ قنات از جغرافیای آن تا تاریخ ، از فناوری های حفر تا نظام های مترتب بر حفر و بهره برداری و مدیریت آن، از پیکرۀ قنات تا سازه های مرتبط با آن ، از غذای مقنیان تا محل زندگی آنان ، از سنجش زمان تا اندازه گیری آبدهی قنات ، از نفقه تا حقابه، از آبیاری در مناطق خشک و نیمه خشک تا کشاورزی در این نواحی و .... مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند.

بیشتر بخوانید ...

تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران در عصر آل بویه

به روز شده :۱۲:۸| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

سخن گفتن از آل بویه، و به معنای دقیق تر، سخن جدید گفتن از آل بویه، به مانند واکاوی در بسیاری از سده های تاریخی این مرز و بوم کار دشواری است.

بیشتر بخوانید ...

کانت و تولستوی به فلسفه معنای زندگی چگونه نگاه می‌کنند؟

به روز شده :۱۱:۴۶| ۱۳۹۶/۱۱/۲۵

هشتاد و هفتمین شماره فصلنامه «نقد و نظر» با محوریت بررسی معنای زندگی منتشر شد.

بیشتر بخوانید ...

میزگرد

میزگردی برای دانشنامه مردم ایران: این کار نمونه ای مشابه ندارد

به روز شده :۱۱:۵۹| ۱۳۹۴/۹/۱۴

دانشنامه «فرهنگ مردم ایران» یک دانشنامه تخصصی درباره فرهنگ مردم ایران است. و عمده ترین مباحث فرهنگ مادی و غیر مادی مردم مناطق مختلف ایران را دربرمی گیرد. مواردی مانندخوراک، پوشاک، بازی و نمایش، هنر و صنایع دستی، موسیقی، ادبیات عامه، طب عامه، باورها و اعتقادات، آداب ورسوم، نهادها و موسسات مرتبط با مردم شناسی و فرهنگ عامه، شخصیت ها و صاحب نظران تاثیرگذار در این زمینه، کتابها و متون فولکلوریک.

بیشتر بخوانید ...

هنر

ایران فرهنگی

اقوام ایرانی

جهان اسلام

حوزه و دانشگاه

مطبوعات ایران و جهان

عکس روز

تاریخ جامع ایران


ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما