خورشیدی در جان کلمات: بدرود استاد شاهنامه‌شناسان در روزهای غریب ایران / مهری بهفر
خورشیدی در جان کلمات: بدرود استاد شاهنامه‌شناسان در روزهای غریب ایران / مهری بهفر

مهری بهفر در روایتی آمیخته به اندوه و احترام، از روزهای پرالتهاب رفتن استاد جلال خالقی‌مطلق و خاطرهٔ گفت‌وگوی بازیگوشانه با ایشان دربارهٔ «رستم و اسفندیار» می‌گوید. این یادداشت ضمن تبیین جایگاه بی‌بدیل تصحیح خالقی‌مطلق در تاریخ ادب پارسی، به بررسی میراث ماندگاری می‌پردازد که فراتر از یک تصحیح ساده، عمق و غنای تازه‌ای به جهان شاهنامه‌شناسی بخشید و نام استاد را با جان حماسهٔ ملی ایران پیوند زد.

1405/2/26 ۰۹:۲۶
اسطوره‌ها از سیاست می‌گویند / منیژه کنگرانی
اسطوره‌ها از سیاست می‌گویند / منیژه کنگرانی

بهمن نامورمطلق، در کتاب جدیدش کتاب «اسطوره‌کاوی شهریاری در فرهنگ ایرانی» با نگاهی تازه به شاهنامه و شخصیت کی‌کاووس، نشان می‌دهد که داستان‌های کهن تنها روایت‌های حماسی نیستند، بلکه می‌توانند راهنمایی برای فهم قدرت، مسئولیت و خطاهای انسانی در جهان امروز باشند.

1405/2/22 ۱۳:۰۲
نگاهی به رازهای ماندگاری ادبیات شفاهی خلیج فارس / افشین نادری
نگاهی به رازهای ماندگاری ادبیات شفاهی خلیج فارس / افشین نادری

ادبیات شفاهی عنصری بنیادی دارد که چون همه عناصر فرهنگ، در حال تغییر، تطور و دگرگونی است. بنیادی ترین عنصر میراث، فرهنگ ناملموس است که چون هر کالبد زنده ای واجد روح زندگی است و روح زنده زبان محلی تنها تکلم به آن زبان نیست.

1405/2/21 ۰۹:۳۹
ادامه مطلب
جزیره خارک به روایت ابوالقاسم انجوی شیرازی
جزیره خارک به روایت ابوالقاسم انجوی شیرازی

انجوی شیرازی در خاطرات خود از خارک نوشته است: تا چشم کار می‌کرد گرد بر گرد جزیره، آب بود و صبح که می‌شد خورشید از یک سمت آب بیرون می‌آمد و غروب، در طرف روبه‌رو توی آب فرو می‌رفت. تا آنجا که در افق زمین به آسمان می‌چسبید آبی می‌زد. غیر از آب هیچ چیز نبود و غیر از دریا هیچ چیز به چشم نمی‌خورد.

1405/1/17 ۱۲:۰۳
زبان فارسی و اهمیت آن / عبدالعظیم قریب
زبان فارسی و اهمیت آن / عبدالعظیم قریب

زبان فارسی مانند ملت و نژاد ایران در حوادث و نوائب بسیار و مصائب سخت و ناگوار که پیوسته حیات و هستی ملت ما را تهدید میکرده هرچند دچار تحول و دگرگونی فراوان گردیده است ولی خوشبختانه براثر غیرت و شهامت و حمیت و همت مردم این کشور باشکوه و فر و بزرگان و دانشمندانش پایدار و استوار مانده و راه زوال زیادی نپیموده است

1404/12/9 ۰۸:۴۴
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدره‌‏ای
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدره‌‏ای

آن‌ماری شیمل (۱۹۲۲ ـ ۲۰۰۳م) اسلام‌پژوه، عرفان‌پژوه و شرق‌شناس آلمانی سال ها در زمینه الهیات اسلامی، تاریخ ادیان و تصوف در دانشگاه‌های آلمان، ترکیه و آمریکا تدریس کرد. وی بر آن بود تصویری که اروپای قرون وسطی از اسلام و مسلمانان ارائه داده، مخدوش است و خود کوشید تا حدی آن را تعدیل کند. او آثار متعددی در زمینه الهیات، عرفان و فرهنگ اسلامی تألیف کرد.

1404/10/7 ۱۰:۱۹
ادامه مطلب
معرفی لایحه قانونی تأسیس سازمان اسناد ملی
معرفی لایحه قانونی تأسیس سازمان اسناد ملی

اسناد ملی و میراث مکتوب مجموعه ای از اندیشه ها، ارزش‌ها، فرهنگ و تغییر و تحولات ملت‌ها هستند که بخش بزرگی از گذشته را بازگو می‌کنند. هر یک از آثار مکتوب، سند اندیشه و خط مشی و سیر تحولات گذشتگان در بستر شرایط اقتصادی، فرهنگی و سیاسی آن کشور است که به آیندگان واگذار می‌شود و پشتوانه اصالت تاریخ و بالندگی ملی است.

1405/2/21 ۱۰:۳۴
گل‌نبشته آغاز ایلامی از شوش
گل‌نبشته آغاز ایلامی از شوش

۱۹ اردیبهشت به پیشنهاد مرکز پژوهشی میراث مکتوب و با تصویب شورای فرهنگ عمومی به عنوان روز اسناد ملی و میراث مکتوب انتخاب شده است، در پاسداشت این روز، یکی از اسناد موزۀ ملّی ایران به دوستداران موزه معرفی می‌شود.

1405/2/20 ۱۰:۲۰
یکی از کهن‌ترین نسخه‌های «کلیات سعدی» در حافظه جهانی یونسکو
ادامه مطلب
واکاوی «شاهنامه و هویت ملی» در گفت‌وگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور
 گفت‌و‌گو با دکتر حسن انوری دربارۀ ایران و بازتعریف فرهنگ و مرزهای جغرافیایی وطن
گفت‌و‌گو با دکتر حسن انوری دربارۀ ایران و بازتعریف فرهنگ و مرزهای جغرافیایی وطن

«ایران»، پول، حکومت، سرزمین یا حتی خاک نیست. ایران، ازنظر فردوسی و ازنظر ما که امروز بعد از هچند صد سال داستان‌های کهن شاهنامه را می‌خوانیم، مجموعه‌ای از «معنا» است. در این ملت، در این خاک، ویژگی‌ها و خصوصیت‌هایی است که کمی متفاوت از دیگر کشورها و ملت‌هاست و همین، راز ماندگاری ایران است. دلیل این پایندگی در روح این ملت است. روحی که توانسته آثار بزرگ ادبی به‌وجود آورد.

1405/2/26 ۰۹:۵۷
گفت‌وگو با مهدی گوهری درباره «سفرنامه برادران امیدوار»
گفت‌وگو با مهدی گوهری درباره «سفرنامه برادران امیدوار»

مهدی گوهری گفت: برادران امیدوار به اقلیم‌های متفاوتی از کره زمین در طی سفر ۱۰ ساله خود قدم گذاشتند از صحراهای سوزان تا سرمای قطب، از شهر نیویورک تا قبایل بدوی آمازون. این گستردگی مقاصد سفر باعث شده آنها اثرگذاری جغرافیا بر فرهنگ را با چشمان خود ببینند و در سفرنامه خود خواننده را از آن آگاه کنند. اینکه اقلیم سرد قطب سبک زندگی و فرهنگ خاص خود را برای اسکیموها رقم زده در سفرنامه برادران امیدوار مشهود است.‌

1405/2/22 ۱۰:۵۱
ادامه مطلب
گزارش تصویری حضور دکتر شفیعی کدکنی در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
گزارش تصویری برگزاری آیین یادبود چهلمین روز درگذشت «اصغر دادبه» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۲)
گزارش تصویری برگزاری آیین یادبود چهلمین روز درگذشت «اصغر دادبه» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱)
ادامه مطلب

مداخل برگزیده

  • شاهنامه
    محمد جعفری (قنواتی)

    حماسۀ ملی ایرانیان سرودۀ ابوالقاسم فردوسی.

    ادامه مطلب
  • خیام
    حسین معصومی همدانی,یونس کرامتی,علی میرافضلی

    ابوالفتح عمر بن ابراهیم نیشابوری، فیلسوف، ریاضی‌دان، منجم، پزشک و شاعر قرنهای 5 و 6 ق / 11 و 12 م.

    ادامه مطلب
  • ایران
    حسن رضایی باغ بیدی,اصغر دادبه,علی بلوکباشی,قمر آریان,محمدحسن گنجی,علی بهرامیان,احمد پاکتچی,محمدحسن سمسار,بخش ادبیات عرب,فاطمه لاجوردی,روزبه زرین کوب,یونس کرامتی,سید حسین نصر,بخش ادیان و عرفان,عبدالحسین زرین کوب,زهره زرشناس,مهری باقری

    ایران، كشوری باستانی در جنوب غربی آسیا با 000‘648‘1 كمـ2 مساحت و بیش از 65 میلیون تن (1376ش) جمعیت كه نام رسمی آن «جمهوری اسلامی ایران» است. 

    ادامه مطلب
  • خلیج فارس
    عباس سعیدی

    خَلیجِ فارْس، پیشرفتگی بزرگ آب در خشکی، و بخشی از دریای پـارس باستان در جنوب ایران.  نام و نام‌گذاری: این بدنۀ آبی بزرگ از زمان باستان تاکنون، پیوسته «دریای پارس» یا «خلیج فارس» نام داشته است

    ادامه مطلب

تازه های نشر مرکز

اخبار و گزارش

کارگاه و سمینار

پربازدیدترین مقالات

مقالات دائرة المعارف بزرگ اسلامی براساس موضوع

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

عضویت در خبرنامه.

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: