مقالات

نمایش تا از مورد
نتیجه جستجو برای :
  • طبّ ائمّه |
  • طبّ |
  • طاهر و زهره | طاهِـر و زُهْره، از معروف‌ترین افسانه‌های عاشقانۀ ترکمنی که معمولاً به‌همراه نواختن ساز نقل می‌شود. طاهر و زهره در کنار نقلهایی چون اصلی و کرم، صیاد و همراه، حورلقا و همراه، نجف اُقلان، ورقه و گلشاه، گل و بلبل، شاه صنم و غریب، وامق و عذرا، لیلی و مجنون و یوسف و زلیخا اجرا می‌شود که بسیاری از آنها متأثر از ادب...
  • اذنه |
  • اذرح | اَذْرُح‌، ناحیه‌ای‌ در غرب‌ اردن كه‌ به‌ سبب‌ چند حادثۀ تاریخی‌ در صدر اسلام‌، شهرت یافت‌. اذرح‌ میان‌ دو شهر معان‌ و پترا (بطرا، البتراء) قرار داشت و از اردوگاههای‌ مهم‌ لشكریان‌ روم به‌شمار می‌رفت‌ و احتمالاً یكی‌ از منزلگاههای‌ كاروانهای‌ تجاری‌ حجاز به‌ سوی‌ شام‌ بود (نك‍ : EI2). در سال‌ 9ق‌ كه‌ پیامبر(ص‌...
  • طاهر آب‎شناس |
  • طالع و طالع بینی |
  • طالب و زهره | طالِب و زُهْره، یا طالب طالبا / طالبا، از افسانه‌های عاشقانۀ مشهور مازندرانی و نیز از مشهورترین مقامهای آوازی موسیقی رایج در این منطقه.
  • طالبا |
  • طاقیه |
  • طاق یا جفت | طاقْ یا جُفْت، از بازیهای رقابتی همراه با شرط‌بندی که در نواحی مختلف، نامهای محلی گوناگونی دارد (نک‍ : دنبالۀ مقاله)، اما اصول و قواعد آن تقریباً مشابه است.
  • طاقدیس | طاقْدیس، کتابی تمثیلی، مبتنی بر سبک منبری و بسیار متأثر از فرهنگ و ادب عامه، از ملا احمد نراقی.
  • طاق بستان | طاقِ بُسْتان، جایگاهی با چند اثر تاریخی از دورۀ ساسانی که مردم پیوندهای فرهنگی دیرینه با آنها دارند.
  • طاعون | طاعون، بیماری عفونی و همه‌گیر در میان جوندگان، به‌ویژه موشها، که از طریق کک موشها به انسان، و از انسان به انسان منتقل می‌شود.
  • طاس | طاس، یا تاس، سازی از خانوادۀ آلات کوبه‌ایِ پوست‌صدا که با دو مضراب از جنس چرم یا تسمۀ لاستیکی نواخته می‌شود. نواختن طاس در میان عشایر مناطق کردنشین ایران، عراق و ترکیه رواج دارد.
  • ضیاءپور | ضیاءْپور، جلیل، از نخستین پژوهشگران عرصۀ پوشاک و جنگ‌افزار مردم ایران و نیز از پیشگامان نقاشی نوین.
  • ضریح | ضَریح، یا مَحجَر، سازه‌ای صندوقی‌شکل، مشبک از جنس چوب، طلا، نقره، مس و جز آن، نهاده‌شده بر روی قبر امام، امامزاده یا بزرگان مذهبی، با کارکردهای حفاظت، زیارت، دخیل، توسل، نذر و جز اینها.
  • شیون فومنی | شیوَنِ فومَنی، میر احمد، شاعر گیلانی (1325-1377 ش / 1946- 1998 م) که به‌سبب گرایش به شعر گیلکی و پرداختن به آیین و آداب بومی گیلان، نام و اشعارش در این سامان رایج گشته است.
  • شیرینی | شیرینی، از خوردنیها و تنقلات شیرین با کاربردهای آیینی.
  • ششه‌به‌در | از جشنهای کهن ایرانیان در روز ششم فروردین، که امروزه در میان زردشتیان و نیز در برخی از مناطق مرکزی ایران برگزار می‌شود.
  • شش‌انداز | غذایی به‌صورت خورش که در برخی جاها بیشتر برای مناسبتی خاص مثل شب شش نوزاد، و در برخی از مناطق برای زمانی معین در سال، مثل شبهای دهم تا آخر بهمن می‌پزند.
  • شروین دشتبی | از داستانهای عاشقانۀ ایران باستان. اصل این داستان از پیش از اسلام است و به نامهای «شروین و مریه» و «شروین و خورّین» نیز شناخته می‌شود.
  • شروه | نوعی آواز غم‌انگیز رایج در بوشهر، بندرعباس، خوزستان، فارس، بویراحمد و کرمان.
  • شرف شمس | نام حروفی که بر عقیق زرد‌رنگ حک می‌شود و برای آن خاصیتی حِرزگونه و حفاظتی می‌انگارند.
  • شرفشاهی | دوبیتیهای محلی گیلکی، منسوب به حسن زمانی شرفشاهی دولایی، و نام آهنگی در موسیقی گیلان.
  • شرح زندگانی من | یا تاریخ اجتماعی و اداری دورۀ قاجاریه، خاطرات و سرگذشت عبدالله مستوفی (1255- 1329 ش / 1876-1950 م) از دولتمردان دورۀ قاجار و پهلوی اول.
  • شربت | نوشیدنی‌ای شیرین و معمولاً خنک، مرکب از آب به‌عنوان مادۀ اصلی و شکر یا قند، عسل، دوشاب و مانند آن به‌عنوان شیرین‌کننده، به همراه افزودنیهایی مانند عصارۀ میوه‌ها یا عرق برخی از گلها و گیاهان.
  • شراب | مایعی مستی‌آور که از تخمیر انگور، خرما و برخی از دیگر میوه‌ها و غلات به دست می‌آید.
  • شجره نامه |
  • شترکشی | نام فیلمی مستند به کارگردانی فرهاد ورهرام با رویکردی مردم‌شناسانه، دربارۀ مراسم عید قربان در شهر کاشان.
  • شترقربانی |
  • شتر بردبار | فیلم مستند 30دقیقه‌ای که قسمت دوم از یک مجموعۀ مستند هفت‌قسمتی به نام «کشتی کویر» به کارگردانی احمد ضابطی جهرمی، که آن را در سالهای 1369-1370 ش ساخته است.
  • شتر | جانور چهارپای بلندقامت، پستاندار، گیاه‌خوار نشخوارکننده، حلال‌گوشت، مقاوم در برابر تشنگی و گرما، اهلی‌شده برای بارکشی و سواری در بیابانها و صحراها، و تربیت‌شده برای كشیدن خیش كشاورزی، گرداندن دستگاههای عصاری و به‌حرکت‌درآوردن چرخهای آبکشی از چاهها.
  • شپش | انگلی ریز و خون‌خوار که در طب قدیم و طب مردمی، ادبیات و باورهای فرهنگی مردم مطرح بوده است.
  • شپرد، سفرنامه | گزارش سفر ویلیام اَشتِن شپرد، نویسندۀ انگلیسی در 1274 ق / 1857 م، با عنوان «از بمبئی تا بوشهر و بصره» (نک‍ : مأخذ).
  • شبیه خوانی |
  • شب هفت |
  • شب‎نشینی | مهمانی شبانه با حضور جمعی از دوستان، اقوام و یا همسایگان بعد از صرف شام، به‌منظور گذراندن شب، همراه با صرف شب‎چره، و اجرای فعالیتهای سرگرم‌کننده مانند نقل داستان و شعرخوانی.
  • شب کوری |
  • شب کلاه |
  • شب قدر |
  • شب شش | پایان روز پنجم و آغاز شب ششم تولد نوزاد، که با باورهایی دربارۀ خطرناک‌بودن این شب برای نوزاد و زائو و نیز آیینها و مراسمی برای برون‌‌رفت از آن همراه است.
  • شبرنگ‌نامه | منظومه‌ای پهلوانی به فارسی، در 870‘2 بیت از سراینده‌ای ناشناس، دربارۀ نبردهای شبرنگ پسر دیو سپید و دیوان مازندران از یک سو و رستم و پهلوانان ایرانی از سوی دیگر که در حدود سدۀ 6 ق / 12 م بر‌اساس متن منثور نامۀ خسروان آزادسرو سروده شده است.
  • شبرل، سفرنامه | گزارش سفر فردریک شُبرل (1775-1853 م / 1189-1270 ق)، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار شهیر انگلیسی، با عنوان «ایران».
  • شبدر | گیاهی با کارکردهای دارویی و خوراکی برای دام و انسان. شبدر از گیاهان بومی ایران است و برای مصارف خوراکی و دارویی کشت می‌شود.
  • شبح |
  • شب چله |
  • شبت |
  • شب برات | یا لیلة البرات / لیلة البرائة یا شب چک، از شبهای مقدس و محترم میان مسلمانان که آیینها و مراسم آن با برخی از آیینهای کهن ایرانی مشابهت دارد.
  • شایست ‌ناشایست | رساله‌ای در زمینۀ مهم‌ترین مباحث فقهی زردشتی رایج در دورۀ ساسانیان به زبان فارسی میانه.

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: