مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
ارزش و معنا / سیدمسعود رضوی | ۹:۴۳,۱۳۹۸/۲/۹|

اول اردیبهشت ماه جاری، دکتر محسن جهانگیری استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم آثار فلسفی در نودسالگی درگذشت. او یکی از بهترین استادان دوره‌ای پربار در دانشگاه تهران بود و علاوه بر آثار ارزشمند، شاگردان دانشور و پژوهشگران زبده‌ای در حکمت و اخلاق تربیت کرد. برای آرامش روح بلند و نجیب این استاد که تمام عمر در تعلیم حکمت و اشاعۀ اخلاق و فلسفه کوشید، حکیمانه زیست و خرقۀ دانایی را با هیچ جبه‌ای عوض نکرد، دعا می‌کنیم. یادش گرامی باد و هست، زیرا آثارش همواره خوانندگان و پژوهندگان خاص خود را خواهد داشت. خاصه دربارۀ اسپینوزا که استاد جهانگیری شیفتۀ فکر و شیوۀ سلوکش بود و به فخر و فخامت نامش را می‌برد.

فروزانفر و ترجمۀ قرآن مجید / عنایت الله مجیدی | ۱۳:۱۱,۱۳۹۸/۲/۸|

تبحّر شگفت انگیز استاد بدیع الزّمان فروزانفر در ادب فارسی و عربی، طبعاً انتظار اهل تحقیق را از ترجمه های ایشان افزایش می دهد، امّا متأسفانه نمونه های چندانی از ترجمۀ ایشان در دست نیست و جز ترجمۀ رسالۀ حیّ بن یقظان از ابن طفیل و ترجمۀ منظوم چند شعر، برخی آیات، احادیث و عبارتهای عرفانی، که در تألیفات استاد به چاپ رسیده، ترجمۀ دیگری از او فعلاً به دست دوستدارانش نرسیده است و سال هاست که دیدۀ مشتاقان در حسرت دیدار«ترجمۀ کامل قرآن مجید» به قلم استاد به راه مانده است.

با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی / زهره روحی – بخش نهم و پایانی | ۱۲:۲۵,۱۳۹۸/۲/۸|

اما با این حال، برخی از محافل روشنفکری از «جمهوری» سخن می‌گفتند. به عنوان مثال مجله ایرانشهر در یکی از شماره های خود ، تحت عنوان «جمهوری خواهی و انقلاب اجتماعی» می‌نویسد: «امروزه ، اغلب ممالک اروپا حتی روسیه بزرگ ، نیز جمهوری شده است. تردیدی نیست که در این دوران جدید، شکل جمهوریِ حکومت ، بهترین نظام حکومتی می‌باشد.

نقاشی ایرانی در مقام منبع تاریخ معماری ایران / مریم حیدرخانی | ۱۲:۱۱,۱۳۹۸/۲/۸|

مدارک تصویری در زمرۀ مهم‌ترین مدارک تاریخ و تاریخ معماری است، زیرا از چیزی در گذشته حکایت می‌کند؛ چیزی در عالم واقع یا ذهن و خیال ترسیم کننده و مخاطبان مفروضش. تصویر، چیزی را منتقل می‌کند که نوشته نمی‌تواند.

جدال ایرانشناس نامی با کلیشه‌ها / گودرز رشتیانی | ۱۰:۴۳,۱۳۹۸/۲/۸|

مایکل آکسورثی(1962-2019) ایرانشناس بریتانیایی و استاد دانشگاه اگزتر در شامگاه 25 اسفند 1397 و در سن 57 سالگی درگذشت. این خبر برای جامعه بین‌المللی ایرانشناسی در داخل و خارج از کشور غمبار و ناراحت‌کننده بود. آکسورثی دارای چند کتاب در مطالعات ایران است.

رمزگشایی از صندوقخانه پول ایرانیان / مرتضی قاسم بگلو | ۱۰:۴۰,۱۳۹۸/۲/۸|

وضعیت سیاسی، زندگی اجتماعی و اقتصادی و استقلال هر سرزمینی ارتباط مستقیمی با اوضاع مالی آن کشور دارد. هر چند با پدید آمدن پول، نهادهای مرتبط مالی بسیار گسترش یافتند ولی قبل از آن نیز به‌دلیل مراودات تجاری و بازرگانی بین جوامع وجود چنین نهادهایی اجتناب‌ناپذیر بود. در ابتدا معابد نقش مهمی در این زمینه داشتند مانند معبدی که در اوروک بود یا معبد پارتنون یا آپولون که هم امانت قبول کرده و هم وام می‌دادند.

سیمرغ عارفان صبای عاشقان / دکتر حسن بلخاری | ۱۰:۱۲,۱۳۹۸/۲/۸|

از جمله رسالات کوتاه شیخ اشراق به زبان فارسی، یکی نیز «صفیر سیمرغ» است که در جلد سوم مصنفات شیخ اشراق به سعی و تلاش مرحوم هانری کربن و دکتر سیدحسین نصر به چاپ رسیده است. رساله‌ای بس لطیف و به‌غایت عرفانی که بدون تردید محل رجوع و عنایت عطار نیشابوری در سرایش منطق‌الطیر بوده است. شیخ این رساله را در احوال اخوان تجرید (که از محبوب‌ترین عناوین و اصطلاحات نزد اوست) در دو بخش بدایا (آغازین) و مقاصد نوشته است. اما چرا نامش را صفیر سیمرغ نهاده است؟ شرح و تبیین کامل رساله به این سؤال ما پاسخ می‌گوید.

امر خلاف واقع و روش‌شناسی علوم انسانی / کاوه شمسایی | ۱۴:۵۴,۱۳۹۸/۲/۷|

اغلب گفته می‌شود که در غیاب مسئلۀ بردگی، جنگ داخلی آمریکا رخ نمی‌داد و اگر ال‌گور به جای بوش بر سر قدرت می‌آمد، جنگ عراق آغاز نمی‌گشت. هریک از این عبارات و احکام حاوی امری خلاف واقع است؛ یعنی جهانی موازی، ممکن و بدیل را فرض می‌کند که در آن ویژگی‌های کلیدی جهان واقعی به گونه‌ای دیگر است.

هجو، مدرنیته و گروتسک / جاناتان گرین برگ - ترجمه: فاطمه شمسی | ۹:۵,۱۳۹۸/۱/۳۱|

زمانی که اولین وو[۱] در مطلبی برای مجله لایف در سال ۱۹۷۴ از به کار بردن کلمه هجو برای توصیف آثارش امتناع نمود، قطعاً از دو مفهوم «محافظه‌کارانه» و «خرابکارانه» این کلمه، اولی را در ذهن داشت:

تمهید نظریه‏ ای برای شناخت جهان/ ارنست کاسیرر - ترجمه: یدالله موقن | ۸:۴۵,۱۳۹۸/۱/۳۱|

هرمان اوزنر در درس‌‌‌‌‌‌‌گفتاری شایان تحسین این طبقه‌‌‌‌‌‌‌بندی درخشان را توصیف می‌‌‌‌‌‌‌کند که تحت تأثیر آکادمی افلاطون انجام گرفت و برای قرن‌‌‌‌‌‌‌ها فرم پژوهش علمی را تعیین ‌‌‌‌‌‌‌کرد. وی می‌‌‌‌‌‌‌نویسد: «نه‌تنها آفرینش علم یونانی بلکه به‌طور کلی، آفرینش فرهنگ یونان باستان کار دو یا حداکثر سه نسل است؛ یعنی نسل افلاطون و ارسطو و پیروان بلافصل آن دو. هیچ صفحه‌‌‌‌‌‌‌ای در تاریخ بشر رویدادی همانند این را ثبت نکرده است.»

اسپرانتو در ایران / کوروش جنتی | ۸:۲۲,۱۳۹۸/۱/۳۱|

اندیشه اختراع زبانی ساختگی دست کم به سده هفدهم بازمی‌گردد. در آن زمان، دکارت، فیلسوف فرانسوی، با اشاره به نارسایی‌های زبان طبیعی پیشنهاد کرد که زبانی بر پایه منطق ریاضی و قواعد دستوری ساده اختراع شود. از همان زمان به این سو و بویژه از اواخر سده نوزدهم تا نیمه سده بیستم بیش از صد زبان ساختگی اختراع شده‌اند. اسپرانتو شناخته‌شده‌ترینِ این زبان‌ها است.

ماجرای 1919 / مسعود آدینه‌وند | ۸:۲۰,۱۳۹۸/۱/۳۱|

ایران دوره قاجار از یک منظر دوره امضا و تحمیل قراردادهای متعدد با کشورهای اروپایی بود. ازجمله مهم‌ترین آنها، قرارداد 1919 میلادی، به شمار می‌رود. این قرارداد سیاسی، نظامی و بازرگانی یک سال قبل از کودتای «رضاخان» و به‌صورت محرمانه در کابینه «حسن وثوق‌الدوله» از طرف انگلیس به وسیله «لرد جورج ناتانیل کرزن» وزیر خارجه انگستان و «ژنرال سِر پِرسی سایکس» وزیر مختار انگلیس در ایران، بر کشور ما تحمیل شد.

قزوین؛ تختگاه صفویان / ناصر تکمیل همایون | ۸:۱۷,۱۳۹۸/۱/۳۱|

قدرت‌مداری اصحاب شیخ صفی‌الدین اردبیلی از همان آغاز با اعتقاد به مذهب «شافعی» و زبان و سنت کردی، تا قبول تشیع امامی اثنی عشری و تکلم به زبان ترکی آذربایجانی، ریشه انسجام یافته‌ای در «دارالارشاد» اردبیل داشت و پس از تحولات زیاد در زمان اسماعیل اول و پایگیری پادشاهی او شهر تبریز تختگاه و مقر السلطنه صفویه و قزلباشان دلاور آذربایجان و گروه‌های متعدد ایرانی فارسی زبان گردید و در این شهر تاریخی سپاه معتقدان به «مرشد اعظم» فرماندهی نبردهای سهمگین علیه ازبکان آسیای مرکزی و عثمانیان غرب ایران را برعهده داشته است.

هنینگ / علی مصوبان | ۱۰:۳۱,۱۳۹۸/۱/۲۸|

والتر برونو هرمان هنینگ۱ خاورشناس و ایران‌شناس آلمانی تبار انگلیسی و از محققان بنام و نواندیش در مطالعات ایرانی و پیشگام در پژوهش‌های آیین مانوی و زرتشتی، در ۲۶ اوت سال۱۹۰۸ در شهراگنیت در کنار رود ممل در پروس شرقی متولد شد. و در ۸ ژانویه۱۹۶۷ در پنجاه و هشت سالگی در برکلی کالیفرنیا درگذشت.

تاریخ؛ نمود عبور، عبرت و عبارت است / حسن بلخاری | ۱۲:۱۲,۱۳۹۸/۱/۲۶|

در باب کلمه تاریخ، این اتفاق‌ نظر هست که از قرون سوم و چهارم هجری وارد حوزه فرهنگ اسلامی شده است. پیش از آن، رایج‌ترین کلمات در باب مفهوم تاریخ، اصطلاحاتی چون «ایام»، «اخبار» و «سیره» بوده؛ در آثاری همچون: الملوک‌المتوجه من حمیر و اخبارهم و قصصهم و قبورهم و اشعارهم از وهب‌بن‌منبه (م 114ق) سیره رسول‌الله از محمدبن اسحاق ( م 150ق) کتاب اخبار بکر و تغلب از هشام کلبی (م 204ق).

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما