مقاله

کلمات منثور سعدی اگر کهنه نشده از آن رو است که نه‌فقط با شهد ظرافت؛ بلکه با گوهر حکمت درآمیخته است.

سعدی تنها استاد اخلاق ‌و سخن و ادیب نیست، سعدی یک عارف بزرگ و حکیم بزرگ است.

این روزها که ایران، چون هزاران سال گذشته، روزگار آشوب و تجاوز را پشت سر می‌گذارد، در دل هر کاوش و کنکاشی تازه، راهی به گذشته می‌جویم تا بهتر بفهمم چه در انتظار این سرزمین است و چه قدرتی آن را تا امروز محکم و استوار با سینه‌ای ستبر نگه داشته است.

مرکز نسخ خطی آکادمی علوم تاجیکستان همواره کانون پژوهش درباره ابرمردان علم و ادب بوده است؛ در این میان، تحقیق پیرامون زندگی، زمانه و آثار عطار نیشابوری، عارف و شاعر سترگ قرن ششم و هفتم هجری، جایگاهی ویژه دارد.

شهر نیشابور از دیرباز تاکنون مرکز علم و دانش بوده است؛ به‌ویژه آنکه مدرسه «نظامیه» نیز در این شهر واقع شده بود. دانشمندان بزرگی از این خاک برخاسته‌اند که از جمله‌ برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان به عطار نیشابوری و حکیم عمر خیام اشاره کرد.

در حوزه پژوهش‌های عرفانی، می‌توان از کلان‌الگویی بهره جست که شامل سه سطح است: «الگوی سنت عرفانی» (اصول و مبانی عرفان)، «الگوی مشرب عرفانی» (مجموعه تعالیم، مفاهیم و دیدگاه‌ها) و «الگوی زبان عرفانی» (شیوه بیان تجربه‌ها، آداب و موضوعات عرفانی).

تصحیح جلال خالقی مطلق نمونه درخشانِ شیوه متن‌شناسی در زبان فارسی است؛ چنان‌که نوآوری‌های روش‌مند او، معیار تصحیح متن را در ادبیات ما دگرگون و متعالی کرد.

یادداشت‌های روزانهٔ قهرمان‌میرزا روایتی دست اول از اوضاع ایران در جنگی خانمان‌سوز است؛ جنگی که بازی بزرگان بود و ایرانیان قربانیانش؛ مزارع بسیاری به آتش نزاع طرفین یا ملخ‌زدگی از بین رفت، بازارها به هنگام عقب‌نشینی یکی از طرفین می‌سوختند و نهایت، قحطی جان‌های بسیاری را گرفت.

ترامپ تمدن ایرانی را تهدید کرده است و از این تهدید نمی‌توان به سادگی گذشت. این سخنان ترامپ ریشه در ناخودآگاه برخی از سیاستمداران کوته‌بین و دنیاپرست غرب کنونی دارد. افراد ناآگاه و بی‌فرهنگی که نه تنها مفهوم فرهنگ و مدنیت را نمی‌دانند و از فرهنگ و تمدن ایرانی بی‌خبرند، بلکه حتی اندیشمندان و هنرمندان خودشان را نیز نمی‌شناسند و آنها را مطالعه نکرده‌اند. در اینجا به سخنان یکی از مهم‌ترین چهره‌های فرهنگی اروپایی یعنی آندره مالرو بسنده می‌شود.

این نوشته بر اهمیت و ضرورت بازاندیشی در الگوهای حکمرانی، سرمایه‌گذاری، دیپلماسی و طراحی فرهنگی در منطقه توسط ایران تمرکز دارد. همچنین با توجه به اهمیت پیوند حافظه تمدنی با ژئوپلیتیک معاصر به اختصار جایگاه خلیج فارس در چهار دوره مهم از تاریخ تمدن‌های باستانی ایران شامل: دوره ایلامی، هخامنشی، سلوکی ـ اشکانی و ساسانی مرور و به کارکردهای چند بعدی خلیج فارس در تمدن ایران اشاره خواهد شد.