آیت الله سید محمد موسوی بجنوردی

 

زندگینامه

آیت‌الله دکتر سید محمد موسوی بجنوردی در سال 1322 در نجف اشرف متولد شد ولی در شناسنامه وی 1324 به عنوان سال تولد رقم خورده است. ایشان تحصیلات علوم حوزوی و دینی خود را در ایران و نجف اشرف به انجام رساندند.وی به مدت 30 سال در محضر استادان درجه اول فقه و اصول و فلسفه از جمله مرحومان امام خمینی (س)، پدر معظم ایشان آیت‌الله العظمی میرزا سید حسن بجنوردی ـ صاحب کتاب القواعد الفقهیه و مرجع تقلید وقت ــ آیت‌الله خویی و آیت‌الله حکیم در نجف ‌اشرف به فراگیری علوم دینی پرداخت. موسوی بجنوردی که دروس جدید و حوزوی را با هم می‌خواند در 18 سالگی کفایتین (سطح 3) را به پایان رساند. وی کفایتین و شرح منظومه ملاهادی سبزواری و اسفار را نزد آیت‌الله شیخ صدرا بادکوبه‌ای خواند و در سال 1340 درس خارج را نزد پدر بزرگوار خود و حضرت آیت‌الله العظمی سید محسن حکیم گذراند. 
پس از تبعید حضرت امام خمینی (س) به نجف اشرف در بهار 1344 یکی از شاگردان همیشگی دروس ایشان در تمام 14 سال اقامتشان و سید محمد موسوی بجنوردی بود. همزمان با حضور در درس خارج امام و موسوی بجنوردی به مدت 12 سال در کلاسهای آیت‌الله العظمی خویی نیز حاضر می‌شدند. ایشان در طول این مدت در مسجد جامع نجف اشرف (هندی) رسائل و مکاسب و کفایتین را به زبان عربی برای شیعیان کشورهای عرب زبان همچون عراق، لبنان، سوریه و مصر تدریس می‌کردند.
سید عباس موسوی و شیخ راغب حرب از شهدای برجسته حزب‌الله لبنان از شاگردان آیت‌الله موسوی بجنوردی در آن دوران بودند. 
رابطۀ استاد و شاگردی آیت‌الله موسوی بجنوردی با حضرت امام چنان محکم شد که پس از مراجعت امام از نجف به پاریس وی نیز حضرت امام را همراهی کردند. 

سال و محل تولد:  1322شمسی، نجف اشرف
تحصيلات: دروس حوزوی تا مرحله خارج؛ رتبۀ استادی 1382ش

سوابق علمی- اجرايی:
عضو شورای علمی دايرة المعارف بزرگ اسلامی از 1368-1370؛ از 1381تاکنون (1393)
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم: از 1371
رئیس گروه الهیات و رشتۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تربيت معلم
مدرس درس خارج فقه  و اصول در حوزه علميۀ تهران
مدرس مدعو در دانشگاه‌های شهيد بهشتی؛ تربيت مدرس؛ دانشکده الهيات دانشگاه تهران؛ دانشگاه امام صادق (ع)؛ دانشگاه شهید بهشتی آزاد، پژوهشکدۀ امام خمینی (س)، دانشگاه انقلاب اسلامی و موسسۀ عالی بانکداری ایران.

تأليف:
الف) کتاب:
استصحاب: شرح کفاية الاصول آخوند خراسانی، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد، 1387.
انديشه های حقوقی حقوق خانواده، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد، 1386.
انديشه‌های حقوقی، حقوق مدنی و کيفری، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد، بی‌تا.
عقد ضمان، پژوهشکدۀ امام خمينی (س)، 1380.
علم اصول، نشر عروج، 1379.
فروع علم اجمالی صلاة، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد، 1389.
قواعد فقهية، نشر ميعاد، 1372.
مجموعه مقالات فقهی، حقوقی و اجتماعی، پژوهشکده امام خمينی (س)، 1380.
مصادر التشريع عند الامامية و السنة، پژوهشکده امام خمينی (س)، 1382.
مقالات اصولی، تهران، اميرکبير، 1371.

ب) مقاله:
"خشونت نسبت به زنان از منظر دين"، بازتاب انديشه، مرداد 1384، شاره 64.
" بررسی فقهی و حقوقی و حدود مسئولیت مدنی و کیفری ناقلین ایدز با رویکردی بر نظریات حضرت امام خمینی (س)"، نامه الهيات، دانشگاه آزاد تهران واحد شمال، تابستان 1387، شماره 3.
قاعدۀ اقدام"، ديدگاههای حقوقی، 1375، شماره 2.
"جايگاه عرف در حقوق بين الملل و حقوق اسلام"، فصلنامه علمی پژوهشی متين،  1381، شماره‌های 15 و 16.
"کودک آزاری"، نشريه حقوق و علوم سياسی دانشگاه تربيت مدرس، تابستان 1386، شماره 3.
"بررسی و فقهی و حقوقی حق تأليف با رويکردی به آراء امام خمينی (س)"، فصلنامه علمی پژوهشی متين، 1387، شماره 41؛
"حقوق شهروندی از نگاه امام خمينی (ره)"، (با همکاری محمد مهريزی ثانی) پژوهشنامه متين، زمستان 1392، سال پانزدهم، شماره 61.
"شبيه‌سازی انسان از منظر دين"، (با همکاری اعظم سقازاده)، نامه الهيات، پاييز 1389، شماره 12.
"دربارۀ جاسوسی و خيآنت به کشور"، آيين، شهريور 1389، شماره‌های 30 و 31.
 "جرم سياسی در حقوق کيفری اسلام"، بهمن و اسفند 1388، شماره‌های 26 و 27.
 "نقش حسن نيت در عقود و قراردادها در فقه و حقوق"، حقوق و علوم سياسی، بهار 1386، شماره 2.
 "همانندسازی با هدف درمان ناباروری"، حقوق عمومی، اسفند 1385، شماره 2.
 "ارث زن از شوهر با رويکردی بر نظرات حضرت امام خمينی (ره)"، پژوهشنامه متين، بهار 1385، شماره 30.
 "مسئوليت کيفری و مدنی پزشک"، پژوهشنامه متين، بهار 1381، شماره 14.
 "فهم عرفی در اصول لفظيه و هرمنوتيک"، زبان و ادبيات فارسی، پاييز 1380، شماره 34.

مصاحبه:
 "فقه مقارن و اجتهاد در عصر حاضر"، مطالعات تقريبی مذاهب اسلامی، زمستان 1387، شماره 14.
 "يادگار امام و نظام اسلامی: نقش او در حفظ نظام ناگفته مانده است"، شاهد ياران، فروردين 1386، شماره 17.
 "سيرۀ سياسی امام: عمل خلاف شرع امام را مضطرب و حتی وحشتزده می‌کرد"، شاهد ياران، خرداد 1385، شماره 7.
"گذرگاه عافيت"، ضمي»ه خردنامه همشهری، بيست و پنج آبان 1384، شماره 76.
 "ذانی و عرضی در انديشۀ امام خمينی (ره)"، ضميمه خردنامه همشهری، يازده خرداد 1384، شماره 51.
 "قرآن و راهکارهای پاسخگويی به احکام نوپيدای فقهی"، گلستان قرآن، نيمه دوم شهريور 1383، شماره 182.
 "حقوق زنان"، پژوهشگاه متين، تابستان و پاييز 1383، شماره 23.
 "اجتهاد شورايی"، (ميزگرد) پژوهشنامه متين، پاييز 1382، شماره 20.
 "گستردگی فقه و بيآن مصاديق آن"، پژوهشنامه متين، تابستان و پاييز 1381، شماره‌های 15 و 16.
 "شغلهای ممنوع"، حقوق زنان، فروردين 1381، شماره 21.

جوايز و افتخارات:
برگزيده سال 1384 در همايش پنجم چهره‌های ماندگار جمهوری اسلامی ايران

 

مداخل نوشته شده

نام پروژه علمی عنوان مقاله

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما