مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
وقتی که "عقل" از پس مشکلات برنمی آید! / سید یحیی یثربی | ۷:۵۱,۱۳۹۸/۲/۱۶|

من با دکارت موافقم که «عقل» در میان انسان‌ها عادلانه تقسیم شده است، به گونه‌ای که هیچ‌کس از سهم خود ناراضی نیست. اما مشکل جایی است که انسان‌ها تصمیم می‌گیرند عقل خود را به کار ببرند. منظور از این مقدمه این است که مشکل عقلانیت را در جامعه، بویژه در میان متفکران توضیح دهم.

هنر و فلسفه از منظر هگل / دکتر حسن بلخاری | ۱۴:۱۵,۱۳۹۸/۲/۱۵|

گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰ـ۱۸۳۱) یکی از مهمترین فلاسفه دو سه قرن اخیر غرب محسوب می‌شود. فیلسوفی بسیار مؤثر در سیر فلسفی و فکری غرب که فلسفه را مکانتی متعالی بخشید و بر بسیاری متفکران مابعد خود تأثیر گذاشت.

امتداد چونان فضا نیست / دکتر سید موسی دیباج – بخش دوم و پایانی | ۱۴:۱۲,۱۳۹۸/۲/۱۵|

دکارت که می‎گوید فضا و مکان بی بُعد معقول نیست، توجه ننموده که ما می‎توانیم فضا را بدون بُعد درک کنیم؛ اما بُعد را بدون فضا درک و تصور نمی‎توان کرد. هیچ مانعی وجود ندارد که مکان را بدون جسم تصور نکنیم. این همه گفتارهای فیلسوفان درباره خلأ نمایاننده تصور آنان از خلأست که بدون نیاز به جسم فرض شده است و بنابراین هیچ ضرورتی وجود ندارد که برای یافتن حقیقت درباره همه چیز، شک و تردید کرد. بداهت مفهوم مکان محض طارد هر گونه شک است.‏

نوشته محمدعلی موحد برای چهارمین جشنواره خاتم | ۱۴:۱۰,۱۳۹۸/۲/۱۵|

محمدعلی موحد؛ عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برای آئین اختتامیه چهارمین جشنواره خاتم، مطلبی با موضوع پرداختن به ساحت مبارک پیامبر (ص) در مثنوی مولوی نوشت که به شرح زير است:

میراث بنیانگذار صفویه در سرزمین آناتولی / دکتر سولماز قلی‌زاده | ۱۲:۳۵,۱۳۹۸/۲/۱۵|

«شاه اسماعیــــل» بنیانگذار پادشاهی صفویه در 25 رجب سال 892 هجری قمری /866 هجری شمســـی، به‌دنیــــا آمد.(1) او در ادامه تلاش‌های پدرش «شیـــخ حیـــــــدر» طریقت درویشی را با حکومت روحانی درآمیخت. بعد از کشته شدن برادرانش «سلطان علی پادشاه» و «ابراهیم» مریدان طریقت صفوی برای جنگ در رکاب او گردآمدند.

چرا همچون گذشته نمی‌توانیم «حکیم» تربیت کنیم؟ / دکتر غلامرضا اعوانی | ۱۲:۱۲,۱۳۹۸/۲/۱۵|

برای بحث در خصوص «جایگاه حکمت در ایران امروز» باید نخست مشخص کرد که حکمت به چه معنا است؟ در چه نسبتی با فلسفه و علوم دیگر قرار می‌گیرد؟ و از چه زمانی در ایران قوت گرفت و امروز وضعیت ما در تربیت حکیم چگونه است؟

زبان و ادبیات فارسی در چین | ۸:۲۲,۱۳۹۸/۲/۱۵|

کهن‌ترین نوشته به زبان‌های ایرانی در چین، به زبان پهلوی است. بر سنگ مزار بانویی به نام ما (پهلوی: مانوش)، همسر سردار سوـ لیانگ۱ (پهلوی: فرخزاد)، متعلق به تاریخ ۲۶۰ر۸۷۴م، که در شیان، مرکز استان شنسی، یافته شده است.

بررسی جایگاه منصب مهرداری در آستان قدس رضوی از دورۀ صفوی تا قاجار | ۸:۸,۱۳۹۸/۲/۱۰|

منصب مهرداری از مشاغل مهم دیوانی در تشکیلات اداری آستان قدس رضوی تا پایان دورۀ قاجار بوده‌است. مهرداران از معتمدان متولیان آستان قدس محسوب می‌شدند. با رواج امضاء در دورۀ پهلوی شغل مهرداری منسوخ شد.

امتداد چونان فضا نیست / دکتر سید موسی دیباج - بخش اول | ۹:۵۴,۱۳۹۸/۲/۹|

ای کاش دکارت به قواعدی که در کتاب «قواعد هدایت ذهن» خود پیش از کتاب «تأملات» آورده و به‌خصوص قاعده نهم در تمثیل موم در دست خود بیشتر اعتنا می‎نمود! در قاعده نهم می‎گوید: ‏«ما باید تمام دقت خود را به ناچیزترین و ساده‎ترین واقعیت‎های مورد نظر جلب کنیم و مدت زیادی در مورد آنها فکر کنیم تا اینکه عادت نماییم حقیقت را به ‎نحو صریح و متمایز نظاره کنیم.» نباید فکر را با متوجه ساختن به اشیای متعدد در یک لحظه واحد پراکنده ساخت. باید فکر را به ساده‎ترین و آسان‎ترین امور جزئی متوجه و متمرکز ساخت.

ارزش و معنا / سیدمسعود رضوی | ۹:۴۳,۱۳۹۸/۲/۹|

اول اردیبهشت ماه جاری، دکتر محسن جهانگیری استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم آثار فلسفی در نودسالگی درگذشت. او یکی از بهترین استادان دوره‌ای پربار در دانشگاه تهران بود و علاوه بر آثار ارزشمند، شاگردان دانشور و پژوهشگران زبده‌ای در حکمت و اخلاق تربیت کرد. برای آرامش روح بلند و نجیب این استاد که تمام عمر در تعلیم حکمت و اشاعۀ اخلاق و فلسفه کوشید، حکیمانه زیست و خرقۀ دانایی را با هیچ جبه‌ای عوض نکرد، دعا می‌کنیم. یادش گرامی باد و هست، زیرا آثارش همواره خوانندگان و پژوهندگان خاص خود را خواهد داشت. خاصه دربارۀ اسپینوزا که استاد جهانگیری شیفتۀ فکر و شیوۀ سلوکش بود و به فخر و فخامت نامش را می‌برد.

فروزانفر و ترجمۀ قرآن مجید / عنایت الله مجیدی | ۱۳:۱۱,۱۳۹۸/۲/۸|

تبحّر شگفت انگیز استاد بدیع الزّمان فروزانفر در ادب فارسی و عربی، طبعاً انتظار اهل تحقیق را از ترجمه های ایشان افزایش می دهد، امّا متأسفانه نمونه های چندانی از ترجمۀ ایشان در دست نیست و جز ترجمۀ رسالۀ حیّ بن یقظان از ابن طفیل و ترجمۀ منظوم چند شعر، برخی آیات، احادیث و عبارتهای عرفانی، که در تألیفات استاد به چاپ رسیده، ترجمۀ دیگری از او فعلاً به دست دوستدارانش نرسیده است و سال هاست که دیدۀ مشتاقان در حسرت دیدار«ترجمۀ کامل قرآن مجید» به قلم استاد به راه مانده است.

با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی / زهره روحی – بخش نهم و پایانی | ۱۲:۲۵,۱۳۹۸/۲/۸|

اما با این حال، برخی از محافل روشنفکری از «جمهوری» سخن می‌گفتند. به عنوان مثال مجله ایرانشهر در یکی از شماره های خود ، تحت عنوان «جمهوری خواهی و انقلاب اجتماعی» می‌نویسد: «امروزه ، اغلب ممالک اروپا حتی روسیه بزرگ ، نیز جمهوری شده است. تردیدی نیست که در این دوران جدید، شکل جمهوریِ حکومت ، بهترین نظام حکومتی می‌باشد.

جدال ایرانشناس نامی با کلیشه‌ها / گودرز رشتیانی | ۱۰:۴۳,۱۳۹۸/۲/۸|

مایکل آکسورثی(1962-2019) ایرانشناس بریتانیایی و استاد دانشگاه اگزتر در شامگاه 25 اسفند 1397 و در سن 57 سالگی درگذشت. این خبر برای جامعه بین‌المللی ایرانشناسی در داخل و خارج از کشور غمبار و ناراحت‌کننده بود. آکسورثی دارای چند کتاب در مطالعات ایران است.

رمزگشایی از صندوقخانه پول ایرانیان / مرتضی قاسم بگلو | ۱۰:۴۰,۱۳۹۸/۲/۸|

وضعیت سیاسی، زندگی اجتماعی و اقتصادی و استقلال هر سرزمینی ارتباط مستقیمی با اوضاع مالی آن کشور دارد. هر چند با پدید آمدن پول، نهادهای مرتبط مالی بسیار گسترش یافتند ولی قبل از آن نیز به‌دلیل مراودات تجاری و بازرگانی بین جوامع وجود چنین نهادهایی اجتناب‌ناپذیر بود. در ابتدا معابد نقش مهمی در این زمینه داشتند مانند معبدی که در اوروک بود یا معبد پارتنون یا آپولون که هم امانت قبول کرده و هم وام می‌دادند.

سیمرغ عارفان صبای عاشقان / دکتر حسن بلخاری | ۱۰:۱۲,۱۳۹۸/۲/۸|

از جمله رسالات کوتاه شیخ اشراق به زبان فارسی، یکی نیز «صفیر سیمرغ» است که در جلد سوم مصنفات شیخ اشراق به سعی و تلاش مرحوم هانری کربن و دکتر سیدحسین نصر به چاپ رسیده است. رساله‌ای بس لطیف و به‌غایت عرفانی که بدون تردید محل رجوع و عنایت عطار نیشابوری در سرایش منطق‌الطیر بوده است. شیخ این رساله را در احوال اخوان تجرید (که از محبوب‌ترین عناوین و اصطلاحات نزد اوست) در دو بخش بدایا (آغازین) و مقاصد نوشته است. اما چرا نامش را صفیر سیمرغ نهاده است؟ شرح و تبیین کامل رساله به این سؤال ما پاسخ می‌گوید.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما