مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
نابایسته‌های مجالس حسینی / عبدالحسین طالعی | ۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۶/۲۳|

مجالس حسینی، به عنوان نماد بارز دو رکن رکین دین، تولی و تبرّی، خوان گستردۀ معنویّت و ایمان اند برای مردمی که دل به خاندان نور داده‌اند و گردن به آستان وحی نهاده‌اند.

بررسی تطبیقی آرای فكری خواجه نظام‌الملك طوسی و فضل‌الله روزبهان / عارف دانیالی | ۱۲:۲۷,۱۳۹۸/۶/۲۳|

خواجه نظام‌الملك طوسی (485-408ق) از مقتدرترین وزرای تاریخ ایران قدیم است كه سیاست‌گذاری فرهنگی دو تن از پادشاهان بزرگ سلجوقی (آلب ارسلان و ملكشاه) را به مدت سی سال در كنترل خود داشت. در این میان، اقدامات خواجه برای استقرار مدارسِ نظامیه، در بررسی تاریخ تحولات فكری جهان اسلام جایگاه بسزایی دارد. تأسیس نظامیه‌ها در راستای بسط دستگاه‌های معرفتی پیچیده‌ای بود كه می‌كوشید نظام عقیدتی مستحكمی را برای پشتیبانی از سازمان سیاسی مسلط فراهم آورد. ماجرای دوستی و همكاری مشهور خواجه با غزالی از همین نظامیه‌ها شروع می‌شود.

برگی از خردورزی تشیع / حسن انصاری | ۱۴:۱۵,۱۳۹۸/۶/۲۰|

چند نكته درباره زیدیه و میراث ایرانی/ یمنی آنان اشاره: در میان معارف و دانش‎های موسوم به «علوم انسانی» اعم از فلسفه، جامعه‎شناسی، اقتصاد، سیاست، روانشناسی و ... تاریخ بیش از بقیه در معرض سوءتفاهم، سوءبرداشت، تحریف، گزینش و خوانش غلط قرار می‎گیرد، خواه این قرائت‎های غیرعلمی و غیرانتقادی تعمدا و با انگیزه‎های آگاهانه صورت بگیرد و خواه از سر ناآشنایی یا به منابع تاریخی یا ناآگاهی نسبت به رویكردهای عالمانه و نظری دقیق اتفاق بیفتد.

حقوق و اخلاق / دکتر محسن اسماعیلی - بخش اول | ۱۰:۴۹,۱۳۹۸/۶/۱۷|

آقای دکتر اسماعیلی، حقوقدان، مجتهد، مدرس دانشگاه تهران و تنها عضو غیرمعمم مجلس خبرگان رهبری است و شاید برجسته‌ترین شاگرد و پروردة مرحوم آیت‌الله‌العظمی حاج‌آقا مجتبی تهرانی که بیش از فقه و اصول، در اخلاق آوازه داشت و سالیان سال به تدریس اخلاق پرداخت و اکنون شاگرد برومندش که خود در مسند استادی است، رساله‌ای عالمانه «در باب حقوق اجتماعی و احکام اخلاقــی» نگاشته و بر آن است که در رسالــه‌هــای توضیــح‌المسائل دو تغییر مهم باید انجام بگیرد: حذف برخی مسائل غیرکاربــردی، افزودن احکام اخلاقی و ضروریات اعتقادی. وی خـود کـوشیـده اسـت در ایـن کتاب بخشی از این خلأ را جبران کند.

ایران: از مفهوم تا واقعیت / سید ابوالفضل رضوی | ۱۳:۵۳,۱۳۹۸/۶/۱۶|

رابطه ذهن و زبان و تغذیه زبان ملفوظی از زبان مفهومی، جایگاه و کارکرد مفاهیم را چنان غنایی می‌بخشد که به بخشی از هندسه ذهنی و چارچوب هویتی اقوام و ملل تبدیل می‌شوند. بر این اساس، اصطلاحات و مفاهیم مهم و قابل اعتنا هستند؛ همچنان که الفاظ و اسامی افراد نماد و نمود هویت فردی آن‌هاست، اسامی مورد وفاق جوامع نیز جان مایه هویت جمعی آن‌ها قلمداد می‌شود.

ابوریحان بیرونی / مهدی محقق | ۱۲:۷,۱۳۹۸/۶/۱۶|

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی در بامداد روز پنج‌شنبه سوم ذی‌حجه سال ۳۶۲ که مصادف با مهرروز یعنی شانزدهم شهریور سال ۳۴۲ بود، به عرصه گیتی گام نهاد و مطابق آنچه به خط شاگردش ابوالفضل سرخسی ـ صاحب کتاب جوامع التعالیم ـ بر حاشیه یکی از کتاب‌های استاد آمده، وفاتش در شب جمعه دوم رجب سال ۴۴۰ اتفاق افتاده است.

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی – بخش دوم | ۱۱:۵۷,۱۳۹۸/۶/۱۶|

رودولف اوتو (۱۸۹۶ـ ۱۹۳۷)، دین‌شناس برجسته معاصر، معتقد است که آنچه موجب می‌شود تا دو عارف به حقیقت «معاصر» باشند، این نیست که آن دو از قضای روزگار در دهۀ واحد زاده شده‌اند، بلکه آنچه موجب معاصر بودنشان با هم می‌شود، این است که آن سنت پاینده، در هر یک از آنها احیا شده است.

تکیه و مسجد هدایت ستاره‌اى درخشان در قلب تهران / محمد ترکمان | ۱۱:۴۵,۱۳۹۸/۶/۱۶|

«تکیه و مسجد هدایت» ستاره‌اى درخشان در قلب تهران اما مهجور و در محاق! در قلب تهران بنایى تاریخى و فاخر و حامل و یادآور فرهنگ و ادب و سیاست و دیانت و تفسیر و تلاش در راه آزادى و … وجود دارد که برغم عظمت و تاریخ پر افتخارش، امروز متروک و مهجور مانده است، بگونه‌اى که امروز اندک شمارند هم‌میهنانى که آشنایى ولو حداقل با این مکان ذو وجوه و تأثیرگذار در تاریخ معاصر میهن داشته باشند.

احیای سنت اصیل روضه / مهدی معتمدی‌مهر | ۹:۵۲,۱۳۹۸/۶/۱۶|

در فرهنگ ایرانی که ملهم از دو رکن تفکیک‌ناپذیر ملی و اسلامی است، «عاشورا» نه یک رویداد و مناسبت صرفاً تاریخی که یک جنبش اجتماعی، فکری و سیاسی است. جنبشی که مولد قیام‌های عدالت‌خواهانه زیادی در بستر تحولات مستمر فردی و اجتماعی ایران پس از ظهور اسلام به حساب می‌آید.

مسئله اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن / شیخ بوعمران - ترجمه: اسماعیل سعادت | ۱۲:۱,۱۳۹۸/۶/۱۳|

در قرآن کریم، آیاتی هست که معنی صریح آنها موید آزادی انسان و اختیار او در عمل کردن است، و آیات دیگری که معنی آنها از قدرت مطلق خدا بر همه چیز حکایت می کند. جبری مذهبان آیات گروه اول را به عمد نادیده می گیرند و تنها به آیات گروه دوم توجه می کنند که موافق نگرشهای آنهاست

ابوریحان و عاشورا / دکتر حسن بلخاری | ۸:۲۵,۱۳۹۸/۶/۱۳|

الف) از جمله ادله شیعی بودن (و نه اسماعیلی یا زیدی بودن زیرا در فصل پنجم آثارالباقیه، انتقاداتی جدی بر آنان دارد) ابوریحان بیرونی (۳۶۲ـ۴۴۰ق) نوع روایت این دانشمند بزرگ ایرانی در باب عاشورا و واقعه غدیر و نیز نام بردن ائمه شیعه در فصل بیستم آثارالباقیه است. «آثارالباقیه عن القرون الخالیه» به معنی «آثار بازمانده از سده‌های گذشته»، اثری است که در جوانی ابوریحان و محتمل در سالهای ۳۹۰ یا ۳۹۱ هجری نگاشته شده است.

آیین خیمه ‎پوشان در روستای پیوه‎ ژن شهرستان مشهد / موسی الرضا غربی | ۹:۵۶,۱۳۹۸/۶/۱۲|

آیین خیمه‎ پوشانِ حسینۀ روستای پیوه‏ ژن مشهد، آیینی با قدمت قابل توجه است که از گذشته تا امروز در این روستا به مثابه نشانۀ آغاز ماه محرم و لزوم حرمت‎داری این ماه اجرا می‎شود. این آیین در سال 1398 در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور به شمارۀ ۱۸۷۱ به ثبت رسیده است. در زیر این آیین به صورت مختصر معرفی می‎شود.

از دانش تا شبه دانش در تمدن مسلمانی / رسول جعفریان | ۹:۵۲,۱۳۹۸/۶/۱۲|

شماری از شبه دانشها در تمدن مسلمانی بوده و هست که نقش موثری در کاهش تأثیر مفهوم علم و ایجاد ممانعت برای عمومی کردن آن در میان مسلمانان داشته است.

تعهد در هنر مخل خلاقیت نیست / حسن بلخاری قهی | ۹:۲۴,۱۳۹۸/۶/۱۲|

هارلد بلوم در سال 1973 کتابی با عنوان «اضطراب تأثیر، یک نظریه در باب شعر» در زمینه نقد شعر منتشر کرد. اثری که آن را یکی از مهم‌ترین آثار نقد ادبی در اندیشه آنگلو امریکان دانسته و مهم‌ترین اثر در زمینه نقد ادبی در ایالات متحده امریکا پس از جنگ جهانی دوم می‌دانند. اهمیت بحث هارلد بلوم در باز تولید بحث تعهد یا عدم تعهد در هنر و ادبیات در سه دهه پایانی قرن بیستم است. بحث وی یک بار دیگر به مسأله تعهد هنرمند و شاعر دامن زده و ظهور بحث‌های جدیدتری در این باب را سبب گردید.

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی - بخش اول | ۹:۲۱,۱۳۹۸/۶/۱۲|

هانری کربن (۱۹۰۳ـ ۱۹۷۸)، فیلسوف فرانسوی، در کنار اندیشمندان سنت‌گرا، مانند رنه‌گنون، فریتیوف ‌شوان، سیدحسین نصر و… نقش برجسته‌ای در معرفی وجوه فلسفی و معنوی اسلام، در دنیای معاصر، هم در غرب و هم در شرق، ایفا کرده ‌است. البته تأثیر آنان به‌ویژه تأثیر سنت‌گرایان، هرگز به معرفی وجوه فلسفی و معنوی اسلام محدود نشده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما