مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
متن کامل سخنرانی دکتر محمد باقری در همایش «میراث علمی شاهرود. بسطام. خرقان» | ۱۴:۴۶,۱۳۹۷/۴/۳۱|

من طی چند دهۀ اخیر بخش زیادی از تحقیقاتم را صرف احیای میراث علمی کوشیار گیلانی کردم که همۀ این رساله­ ها به زبان عربی بود که ترجمه و شرح شده است. بعضی از نسخه های زیج جامع کوشیار گیلانی که در حقیقت کتاب مهم نجومی کوشیار است کامل و برخی هم ناقص در کتابخانه­ های مختلف دنیا وجود دارد که این­ نسخه ها هم اکنون جمع آوری شده و بر روی آن تحقیق صورت می­گیرد.

ارزش شاهنامه در گزارش سقوط هپتالیان / فرزین غفوری | ۱۴:۴۱,۱۳۹۷/۴/۳۱|

در سایۀ خطر دشمن مشهور غربی و شهرت جنگ های ایران و روم، دربارۀ بحران هایی که دشمنان شرقی ساسانیان به راه می انداختند کمتر سخن به میان آمده است. همسایگان شرقی ایران در عصر اشکانی و ساسانی مزاحمت های فراوانی برای این دو سلسله پیش آوردند. دولت مقتدر کوشان که، در عصر اشکانی و اوایل عصر ساسانی مرزهای شرقی ایران را تهدید می کرد سرانجام، در زمان شاپور بزرگ به انقیاد ایران درآمد.

نگاهی به کتاب نوانتشارِ یوزِف فان اِس در باب کتابهای مِلل و نِحل‌نگاشتیِ اسلامی | ۱۴:۱,۱۳۹۷/۴/۳۱|

این اثرِ دو جلدی سترگ، که یوزِف فان اِس فروتنانه آن را با عنوانِ فرعی «ملاحظاتی در باب کتاب‌های مِلَل و نِحَل‌نگاشتی اسلامی» توصیف کرده است، به‌طور حتم از سوی اغلب خوانندگان به عنوان کتابِ راهنمایِ جامعی دربارۀ تاریخ مکتوباتِ مِلَل و نِحَل‌نگاشتی و عقیده‌نگاشتیِ اسلامی ارج نهاده خواهد شد. این کتاب، همتائی شایسته برای دیگر کتابِ ماندگار فان اِس، یعنی کلام و جامعه در قرن دوم و سوم هجری2 به‌شمار می‌آید، اثری که هم‌اکنون در این زمینه، به عنوان مرجعی اصلی مورد اعتنای گستردۀ محقّقان و دانش‌پژوهان است.

مروری بر تازه‌ترین دیدگاههای فان اِس و مادلونگ در باب تکوین تشیّع و مسألۀ جانشینی پیامبر (ص) | ۱۳:۵۷,۱۳۹۷/۴/۳۱|

ویلفِرد فِردیناند مادِلونگWilferd Ferdinand Madelung (زاده در 1930 میلادی) دانشور نامور آلمانی و استاد بازنشستۀ دانشگاه آکسفورد، بی‌گمان یکی از برجسته‌ترین شرق‌شناسان و اسلام‌پژوهان در دنیای معاصر است. کتابها و مقالات متعدّدی که وی در زمینۀ تاریخ و کلام اسلامی، خاصّه در باب تاریخ و اندیشۀ امامیّه و زیدیّه و معتزله، به نگارش درآورده است

نصر و علم مدرن / محمدرضا توکلی‌صابری | ۱۲:۲۳,۱۳۹۷/۴/۳۰|

پس از اینکه گالیله دوربین‌های نجومی خود را به سوی آسمان گرداند و گلوله‌هایش را روی سطوح شیبدار رها کرد، انقلابی عظیم در دانش و فلسفه به راه انداخت؛ انقلابی که هنوز هم ادامه دارد. تا پیش از آن فلاسفه به روش عقلانی و منطقی به کار مطالعه جهان و هستی می‌پرداختند و در کار تجربی دانشمندان دخالت می‌کردند.

نصر و تاریخ علم تمدن اسلامی / امیرمحمد گمینی | ۱۲:۱۱,۱۳۹۷/۴/۳۰|

پروفسور سیدحسین نصر از بزرگان نهضت سنت‌گرایی است. آثار متعدد او در نقد تمدن مدرن و ستایش نگرشی که او «سنت» می‌نامد، به زبان‌های بسیاری از جمله فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند. نصر نه‌تنها منتقد علم مدرن و دلبسته به علم قدیم است، بلکه تحصیلات دانشگاهی او در رشته تاریخ علم است. نگاهی به آثار فراوان نصر در تاریخ علم نه‌تنها می‌تواند میزان دقت تاریخی و علمی او و هم‌فکرانش را نشان دهد، بلکه ممکن است نکات مفیدی را در روش‌شناسی تاریخ‌نگاری علم روشن کند.

قیام علیه شاه یا مجلسین؟ / مسعود کوهستانی نژاد | ۱۰:۱۲,۱۳۹۷/۴/۳۰|

66 سال از واقعه قیام سی تیر 1331 که منجر به سقوط دولت پنج روزه قوام السلطنه و روی کار آمدن مجدد دولت دکتر مصدق شد، می‌گذرد و پس از این مدت بسیار طولانی، هنوز بحث جدی و اساسی پیرامون علت اصلی بروز بحرانی که به واقعه سی تیر و کشته و مجروح شدن تعداد بسیار زیادی از ایرانیان شد، انجام نگرفته است.

شاه و اختیارات مصدق / فریدون مجلسی | ۱۰:۹,۱۳۹۷/۴/۳۰|

بازگشت پیروزمندانه دکترمحمد مصدق به مسند صدارت، پس از قیام 30 تیر 1331 در واقع شکست شاه در رقابت و رویارویی با اقتدار روزافزون دکتر مصدق بود. دلیل استعفای مصدق مخالفت محمد رضا شاه با تصدی مصدق بر فرماندهی کل قوا بود، که شاه با استناد به نص قانون اساسی آن را ویژه شخص خودش می‌دانست. اکنون شاه ناچار شرط مصدق را پذیرفت و مصدق علاوه بر تصدی نخست‌وزیری تصدی وزارت «دفاع ملی» را هم برعهده گرفت. در همان زمان نیز این بحث وجود داشت که ‌آیا این تقاضای دکتر مصدق قانونی بوده ‌است یا زیاده خواهی؟ به نظر من در این باره می‌توان نگاه مستندی به سابقه تاریخی کرد.

کیش و مات مهره ها / محمد مهدی عبدخدایی | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۴/۳۰|

شروع اختلافات بین آیت‌الله کاشانی و دکترمحمد مصدق به بعد از قیام 30 تیر سال 1331 بازمی گردد. با توجه به پیشینه ارتش نوین در ایران، به صورت سنتی، ریاست ستاد ارتش و عمده فرماندهان نظامی کشور هوادار دربار و شاه بودند با این حال مصدق به گمان کنترل توان و نفوذ ارتش در امور کشور، خواستار در اختیار گرفتن وزارت دفاع شده، در دیدار محمد رضا پهلوی درخواست می‌کند تا اختیار وزارت دفاع به او سپرده شود.

سی‌ام تیر 1331، قیام ملی با تبعاتی نافرجام / مجید تفرشی | ۱۰:۰,۱۳۹۷/۴/۳۰|

در تاریخ معاصر ایران کمتر خیزش مردمی را سراغ داریم که همانند پنج روز تاریخی 25 تا 30 تیر 1331 با حضور اکثریت مردم، به پیروزی اراده ملی و دستیابی کامل به آنچه مردم به‌دنبال آن بودند، منجر شده باشد.

قیام ملی یا «حماسه واقعیت‌ها» / ناصر تکمیل همایون | ۹:۵۷,۱۳۹۷/۴/۳۰|

در تاریخ هر قوم و ملتی روزهای خاصی وجود دارند که به‌دلیل وقوع رویدادهای گوناگون اجتماعی و فرهنگی اهمیت ویژه‌ای یافته‌اند. بعضی از این روز‌ها تغییر دهنده سیر حرکت جامعه بوده‌است و دستاوردهای سیاسی بهنجاری را پدید آورده، آنچنان‌که «قیام» بوده و «حماسه‌ای» در تاریخ آفریده است.روز سی‌ام تیرماه ۱۳۳۱ از روزهای بسیار کم سابقه در تاریخ سیاسی ایران زمین است و شاید از نادر‌ ایامی باشد که «ملت» در «وطن» خود «هویت» پایدار خود را به ‌منصه‌ظهور رساند و غیرت و شهامت خود را آشکار کرد.

یادی از باستانی پاریزی / هادی سودبخش | ۹:۵۰,۱۳۹۷/۴/۳۰|

مردمانی که پیشینة تمدنی کهن دارند، با آثاری از متن این زندگی کهن تاریخ خود را می‌سازند. باستانی پاریزی، مردی از تبار این تاریخ کهن است که در مسیر یاد‌آوری این «قصه» ایستاده است… «تاریخ‌نگاری و پژوهش تاریخی چیست؟ پاسخ به نظر آشکار است: پژوهش تاریخی می‌کوشد تا گذشته را بشناسد.

عقدنامه ای از عهد مظفری / علی مصریان | ۱۴:۴۱,۱۳۹۷/۴/۲۷|

در پژوهش های تاریخی و سندشناختی، عقدنامه ها از اسناد معتبر و درخور اعتنا به شمار می آیند. عقدنامه نوعی سند شرعی است که علاوه بر محتوای حقوقی، اطلاعات مفید فرهنگی ـ اجتماعی، تاریخی، ادبی و هنری را در بطن خود نهفته دارد. عقدنامه ای که در این مقاله معرفی می شود، به سال 1320 قمری در هفتمین سال سلطنت مظفرالدین شاه قاجار منعقد گردیده و صدوهجده سال قمری قدمت دارد.

بررسی نسخۀ مصور شاهنشاهنامه موجود در کتابخانۀ مجلس و شناسایی تصویرگر آن | ۱۴:۳۵,۱۳۹۷/۴/۲۷|

شاهنشاهنامه یکی از نسخ مصور دوره قاجار است که در نیمۀ اول قرن سیزدهم توسط فتحعلی خان صبا سروده شده است. این کتاب در باب شرح فتوحات فتعلی شاه قاجار و تاریخ این سلسله است. نسخه‌های متعددی از شاهنشاهنامه در کتابخانه‌های مختلف موجود است. در این پژوهش، نسخه 15234 کتابخانه مجلس مورد بررسی قرار خواهد گرفت. نسخه مورد نظر دارای 24 تصویر نگارگری است که نگاره‌های آن فاقد هرگونه امضا یا شناسه است.

معرفی نسخۀ خطی کتابِ شیخ صنعان | ۱۴:۳۰,۱۳۹۷/۴/۲۷|

این مقاله تلاشی است برای معرفی یکی از نسخه‌های منحصر به فرد خطی که قریب به دو قرن پیش در سال 1249ق سروده شده است. نام اثر، کتاب شیخ صنعان و سرایندۀ آن محمد حسین بن گل محمد مامقانی است. داستان شیخ صنعان پس از سروده شدن منظومۀ منطق الطیر عطار شهرت یافته و به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد در برخی از آثار ادبی ـ عرفانی و صوفیانۀ بعد از خود تأثیرگذار بوده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما