مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
مفهوم صنعت در میان متفکران مسلمان / رسول جعفریان | ۹:۱۶,۱۳۹۸/۱۱/۱|

مسلمانان چه نگاهی به امر صنعت داشتند؟ صنعت بخش مهمی از تمدن بشری است و رشد و توسعه یا در مقابل، افت و کاستی در آن، می تواند معلول نگره هایی باشد که مردمان در یک جامعه، از زاویه دینی و ارزشی و عرفی به آن دارند. متفکران مسلمان، در تفسیر علوم، چه جایگاهی برای آن قائل بودند؟ صوفیان که در یک دوره طولانی بر نگره های جامعه تسلط داشتند، چه تفسیری از صنعت ارائه می دادند؟

ارده‌خوانی و کاربردهای آن در آیین سوگواری سیستان | ۹:۶,۱۳۹۸/۱۱/۱|

آیین سوگ رسم رایجی است که به قدمت وجود بشر در میان هر قومی ریشه دارد و با آداب و رسوم و شعر و ترانه های خاص عجین شده است. مردم سیستان عمدتاً با تأسی از فرهنگ روستایی از شعر و ترانه برای حفظ و احیای آیین های سوگواری بهره وافی برده اند.

مفهوم‌شناسی زیبایی از منظر غزالی / دکتر حسن بلخاری – بخش اول | ۸:۲۹,۱۳۹۸/۱۱/۱|

«هنر» و «زیبایی» دغدغه مستقل حکمای مسلمان نیست؛ فلذا کمتر تألیف و تصنیفی می‌توان یافت که پیرامون فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی حکمای بزرگ مسلمان به رشته تحریر درآمده باشد. در مورد غزالی و تأملات جدی او پیرامون مهمترین مسائل مربوط به جهان‌بینی اسلامی که در آثار متعددش گنجانیده شده است، نیز این فقر وجود دارد گرچه در باره موضوع این نوشتار، ریچارد اتینگهاوزن مقاله کوتاهی با عنوان ‏‎«Al-Ghazzali on Beauty»‎‏ در هنر و اندیشه که به مناسبت هفتاد سالگی کوماراسوآمی در سال ۱۹۴۷ منتشر گردید، نوشته شده است (صص۱۶۰ـ ۱۶۵).۱

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش اول | ۱۱:۴۷,۱۳۹۸/۱۰/۳۰|

موضوعاتی هست که فلسفه تحلیلی تاریخ در خصوص سؤال «تاریخ چیست؟» پیش می‌آورد که با آن باید به مثابه سؤالی فلسفی برخورد کرد؛ زیرا رشته درسی دیگری نیست که پاسخ‌های آماده‌ای داشته باشد، و از این نظر، دیدگاه فلسفی همان دیدگاه «حیرت» در برابر همه چیز است، نه فقط چیزهای مبهم بلکه چیزهایی که در غیر این صورت مسلم گرفته می‌شود؛ زیرا بسیار آشنا و بنا بر این ظاهراً بدیهی است. با توجه به این نکته است که فیلسوفان تحلیلی تاریخ فایده تاریخ را هم می‌پرسند.

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش دوم و پایانی | ۱۱:۱۴,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

در جهان نیوتن و کانت، حس ششم وهم و پنداری بیش نیست. افلوطین می‌تواند برای از بین بردن شکاف بین صدرا و ایده‌آلیست‌های آلمان مؤثر باشد. بدون شک، ما در سهروردی و صدرا با افلاطون و افلوطین تغییر شکل داده مواجهیم و این امر یقیناً دربارۀ فلاسفه ایده‌آلیست کلاسیک آلمان مثل شلینگ، نووالیس و شلایر ماخر، که افلاطون را به آلمانی زیبا به سخن درآوردند، نیز صادق است.

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش سوم و پایانی | ۱۱:۱۱,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

۷ ـ در زمان تجدد و تجددمآبی رسم و راه مقرر تاریخ برای کشورها و ملتها، راه پیشرفت و توسعه فرهنگی و سیاسی و اجتماعی و اقتصادی است. معنی سخن این نیست که مثلا چیزی مثل جبر تاریخ، پیمودن راه توسعه را الزام و ایجاب می‌کند؛ زیرا اگر چنین بود، همه کشورها به پیشرفت و توسعه نائل می‌شدند. مقصود این است که پیشرفت و توسعه اقتضای تاریخ جدید است و امکان آن به این تاریخ تعلق دارد

از اسلام‌گرایی تا اسلام‌ستیزی / رسول جعفریان | ۱۱:۱۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

احمد کسروی در سال ۱۳۱۹ از دور شدن متدینین از نشریۀ پیمان خود یاد می کند و می نویسد: «در آغاز پیدایش پیمان، ما چون یاد دین می‌کردیم، اینان پنداشتند با ایشان هم‌باور می‌باشیم، و آن گفتارهای استوار را دربارۀ دینی که ایشان می‌شناسند، می‌نویسیم و کنون که چگونگی را دیگر دیده‌اند، رنجیدگی می‌نمایند».

احسان اشراقی و وظیفه دشوار معلمی تاریخ / مجید تفرشی | ۱۰:۲۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

در سال‌های پرهیجان دوران اوج انقلاب اسلامی، اوان تغییر نظام سیاسی كشور از سلطنت به جمهوری اسلامی، درگیری‌های سیاسی اول انقلاب و به دنبال آن انقلاب فرهنگی و تعطیلی اجباری چندساله دانشگاه‌ها، دانشگاه تهران یكی از كانون‌های مهم این حوادث بود و طبعا گروه تاریخ دانشكده ادبیات و علوم انسانی آن دانشگاه، یكی از مراكز مهم این تحولات بودند.

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش اول | ۱۰:۸,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

در مرحلۀ کنونی تحقیق بین‌المللی، در حال ورود به وادی جدیدی هستیم که می‌توان آن را «پژوهش و تحقیق جهانی» نامید. جنبه‌های تکوینی این فرایند از دهۀ ۱۹۹۰ شکل گرفتند و این فرایند از ابتدای قرن بیست و یکم رسما آغاز شد و ما در حال ورود به مرحله‌ای واقعا جهانی از تعامل انسان‌ها و تمدن‌هایشان می‌باشیم. اینترنت، ماهواره و تلفن همراه این روند را حتی برای افراد عادی و غیرنخبه نیز ممکن نموده‌ است.

ادبیات ایران پیش از اسلام / زهره زرشناس - بخش اول | ۱۱:۱,۱۳۹۸/۱۰/۲۵|

منظور از «ادبیات ایران پیش از اسلام»، مجموعه فعالیت‌های ادبی ایرانیان باستان به دو صورت شفاهی و مکتوب و به تمامی زبان‌های ایرانی است. بخشی از آنها دولتی است، مانند سنگ‌نوشته‌های شاهان و نوشته‌های روی سکه‌ها و بخشی دیگر، مبتنی بر داستان‌های ملی، افسانه‌ها و بعضی از آداب و رسوم اجتماعی است و پیکره اصلی ادبیات شفاهی غیردینی پیش از اسلام را تشکیل می‌دهد. اما بیشتر آثاری که از این دوران به صورت مکتوب بر جای مانده، با دستگاه‌های دینی زردشتی، بودایی، مانوی و مسیحی مرتبط است و بدنه اصلی ادبیات دینی ایران پیش از اسلام را می‌سازد.

از حکایت حماسی تا حکایت عرفانی / شارل هانری دوفوشه کور | ۱۰:۵۷,۱۳۹۸/۱۰/۲۵|

قصد دارم دربارۀ ارتباط منحصر به فرد هانری کربن با ادبیات درخشان ایران بگویم. وی با تسلط کامل به زبان فارسی قدیم و نیز زبان عربی،‌ موفق به ترجمه‌های دقیق و زیبایی شده است. از آنجا که او از هواداران راستین عرفان بود، به خود اجازۀ اظهار نظر در این مقوله را داد. با توجه به اینکه اشاره به سرایندگان شعر عرفانی در آثار هانری کربن کمتر به چشم می‌خورد، جالب است ببینیم که مناسبت این اشارات چه بوده است.

تشکیل دولت صفوی / دکتر احسان اشراقی | ۹:۳۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۵|

در اوایل قرن دهم هجری مقارن با آغاز قرن شانزدهم میلادی یکی از رویدادهای مهم تاریخ ایران است. در سال ۹۰۷ هجری قمری شاه اسماعیل اول ششمین نسل از اولاد شیخ صفی‌الدین اسحاق اردبیلی ـ بنیانگذار خانقاه اردبیل ـ به پایمردی هزاران صوفی قزلباش که از آسیای صغیر و ایران به دور او گرد آمده بودند، قیام کرد و پس از جنگ با فرخ‌سیار ـ پادشاه شروان ـ و متحد او الوندمیرزا آق قوینلو و تصرف شروان و آذربایجان، در شهر تبریز را اعلام و تشیع اثنی عشری را مذهب رسمی ایران قرار داد.

اگر تاریخ نبود / مهدی محقق | ۹:۳۲,۱۳۹۸/۱۰/۲۵|

مراسم نکوداشت دکتر احسان اشراقی عضو پیوسته فرهنگستان علوم و استاد تاریخ دانشگاه تهران عصر امروز در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار می شود .متن پیش گفتار زندگینامه وی به قلم دکتر محقق که امروز در مراسم توزیع خواهد شد ،در این مجال از نظرتان می گذرد.

عقل‏گرایی‏ اخلاقی / راس شافر لاندائو - ترجمه حسین عزّتی - بخش اول | ۱۰:۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۴|

«عقل‏گرایی اخلاقی» دیدگاهی است که بیان می‏دارد الزامات اخلاقی مستلزم [وجود] ادلّه‏ای برای انجام عمل هستند؛ یعنی اگر کسی الزامی اخلاقی برای انجام کاری دارد، پس وی لزوماً دلیلی برای آن دارد. به گمان من عقل‏گرایی‏ از آنچه بیشتر مردم تصور کرده‏اند، پذیرفتنی‏تر‏ است. پس از اینکه به شکل اجمالی کلیات برخی جهات و ملاحظات مفید در دفاع از عقل‏گرایی‏ اخلاقی را بیان کردم، بر تلاش برای برطرف کردن چهار نقدی که گمان می‏کنم جدی‏تر‏ین نقدها به عقل‏گرایی‏ اخلاقی هستند متمرکز می‏شوم.

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش دوم | ۹:۵۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۲|

برنامه‌ریزی چیست؟ در تاریخ که نظر می‌کنیم تا دهه سوم قرن بیستم نام و نشانی از برنامه‌ریزی نمی‌یابیم. برنامه‌ریزی در سیاست دوران اخیر تجدد پیش آمده است، البته بشر از آغاز وجودش کم و بیش از اختیار و قدرت تصرف برخوردار بوده و به کارهای شخصی و خانوادگی و سیاسی نظم تازه می‌داده است، اما نظم‌بخشی تا دوره جدید بیشتر به معنی بازگرداندن و مطابقت دادن امور با نظام طبیعی یا مستقر بوده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما