مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
امر خلاف واقع و روش‌شناسی علوم انسانی / کاوه شمسایی | ۱۴:۵۴,۱۳۹۸/۲/۷|

اغلب گفته می‌شود که در غیاب مسئلۀ بردگی، جنگ داخلی آمریکا رخ نمی‌داد و اگر ال‌گور به جای بوش بر سر قدرت می‌آمد، جنگ عراق آغاز نمی‌گشت. هریک از این عبارات و احکام حاوی امری خلاف واقع است؛ یعنی جهانی موازی، ممکن و بدیل را فرض می‌کند که در آن ویژگی‌های کلیدی جهان واقعی به گونه‌ای دیگر است.

هجو، مدرنیته و گروتسک / جاناتان گرین برگ - ترجمه: فاطمه شمسی | ۹:۵,۱۳۹۸/۱/۳۱|

زمانی که اولین وو[۱] در مطلبی برای مجله لایف در سال ۱۹۷۴ از به کار بردن کلمه هجو برای توصیف آثارش امتناع نمود، قطعاً از دو مفهوم «محافظه‌کارانه» و «خرابکارانه» این کلمه، اولی را در ذهن داشت:

تمهید نظریه‏ ای برای شناخت جهان/ ارنست کاسیرر - ترجمه: یدالله موقن | ۸:۴۵,۱۳۹۸/۱/۳۱|

هرمان اوزنر در درس‌‌‌‌‌‌‌گفتاری شایان تحسین این طبقه‌‌‌‌‌‌‌بندی درخشان را توصیف می‌‌‌‌‌‌‌کند که تحت تأثیر آکادمی افلاطون انجام گرفت و برای قرن‌‌‌‌‌‌‌ها فرم پژوهش علمی را تعیین ‌‌‌‌‌‌‌کرد. وی می‌‌‌‌‌‌‌نویسد: «نه‌تنها آفرینش علم یونانی بلکه به‌طور کلی، آفرینش فرهنگ یونان باستان کار دو یا حداکثر سه نسل است؛ یعنی نسل افلاطون و ارسطو و پیروان بلافصل آن دو. هیچ صفحه‌‌‌‌‌‌‌ای در تاریخ بشر رویدادی همانند این را ثبت نکرده است.»

اسپرانتو در ایران / کوروش جنتی | ۸:۲۲,۱۳۹۸/۱/۳۱|

اندیشه اختراع زبانی ساختگی دست کم به سده هفدهم بازمی‌گردد. در آن زمان، دکارت، فیلسوف فرانسوی، با اشاره به نارسایی‌های زبان طبیعی پیشنهاد کرد که زبانی بر پایه منطق ریاضی و قواعد دستوری ساده اختراع شود. از همان زمان به این سو و بویژه از اواخر سده نوزدهم تا نیمه سده بیستم بیش از صد زبان ساختگی اختراع شده‌اند. اسپرانتو شناخته‌شده‌ترینِ این زبان‌ها است.

ماجرای 1919 / مسعود آدینه‌وند | ۸:۲۰,۱۳۹۸/۱/۳۱|

ایران دوره قاجار از یک منظر دوره امضا و تحمیل قراردادهای متعدد با کشورهای اروپایی بود. ازجمله مهم‌ترین آنها، قرارداد 1919 میلادی، به شمار می‌رود. این قرارداد سیاسی، نظامی و بازرگانی یک سال قبل از کودتای «رضاخان» و به‌صورت محرمانه در کابینه «حسن وثوق‌الدوله» از طرف انگلیس به وسیله «لرد جورج ناتانیل کرزن» وزیر خارجه انگستان و «ژنرال سِر پِرسی سایکس» وزیر مختار انگلیس در ایران، بر کشور ما تحمیل شد.

قزوین؛ تختگاه صفویان / ناصر تکمیل همایون | ۸:۱۷,۱۳۹۸/۱/۳۱|

قدرت‌مداری اصحاب شیخ صفی‌الدین اردبیلی از همان آغاز با اعتقاد به مذهب «شافعی» و زبان و سنت کردی، تا قبول تشیع امامی اثنی عشری و تکلم به زبان ترکی آذربایجانی، ریشه انسجام یافته‌ای در «دارالارشاد» اردبیل داشت و پس از تحولات زیاد در زمان اسماعیل اول و پایگیری پادشاهی او شهر تبریز تختگاه و مقر السلطنه صفویه و قزلباشان دلاور آذربایجان و گروه‌های متعدد ایرانی فارسی زبان گردید و در این شهر تاریخی سپاه معتقدان به «مرشد اعظم» فرماندهی نبردهای سهمگین علیه ازبکان آسیای مرکزی و عثمانیان غرب ایران را برعهده داشته است.

هنینگ / علی مصوبان | ۱۰:۳۱,۱۳۹۸/۱/۲۸|

والتر برونو هرمان هنینگ۱ خاورشناس و ایران‌شناس آلمانی تبار انگلیسی و از محققان بنام و نواندیش در مطالعات ایرانی و پیشگام در پژوهش‌های آیین مانوی و زرتشتی، در ۲۶ اوت سال۱۹۰۸ در شهراگنیت در کنار رود ممل در پروس شرقی متولد شد. و در ۸ ژانویه۱۹۶۷ در پنجاه و هشت سالگی در برکلی کالیفرنیا درگذشت.

تاریخ؛ نمود عبور، عبرت و عبارت است / حسن بلخاری | ۱۲:۱۲,۱۳۹۸/۱/۲۶|

در باب کلمه تاریخ، این اتفاق‌ نظر هست که از قرون سوم و چهارم هجری وارد حوزه فرهنگ اسلامی شده است. پیش از آن، رایج‌ترین کلمات در باب مفهوم تاریخ، اصطلاحاتی چون «ایام»، «اخبار» و «سیره» بوده؛ در آثاری همچون: الملوک‌المتوجه من حمیر و اخبارهم و قصصهم و قبورهم و اشعارهم از وهب‌بن‌منبه (م 114ق) سیره رسول‌الله از محمدبن اسحاق ( م 150ق) کتاب اخبار بکر و تغلب از هشام کلبی (م 204ق).

تالیفات مشکور راه را برای پژوهندگان زبان‌های ایرانی هموار کرد / محمود جعفری دهقی | ۱۲:۱۱,۱۳۹۸/۱/۲۶|

مشکور در دانشگاه سوربن درباره تاريخ و فرهنگ خاورميانه از قرن نهم پيش از ميلاد تا قرن نهم ميلادی تحقيق و مطالعه کرد و در نزد استادان برجسته آن سامان، پارسي باستان، اوستا و زبان‌های سغدی، پهلوی، عبری و آرامی و زبان سريانی آموخت. وی همچنین نزد پروفسور «ماسينيون» استاد عرفان اسلامي و پروفسور «هانری كربن» استاد فرق و مذاهب شيعه، دانش‌های اسلامی را فراگرفت. مشکور در ایران نیز از محضر استادانی چون بديع‌الزمان فروزانفر، ملك‌الشعرا بهار و عباس اقبال آشتیانی بهره فراوان برد.

موسیقی آذربایجان و سنت‌‌های عاشیقی / جهانگیر نصراشرفی | ۱۰:۸,۱۳۹۸/۱/۲۶|

در فرهنگ موسیقایی مردم آذربایجان، موسیقی عاشیقی اساس و ساختار سنت‌های خنیاگری و موسیقی قومی آنان را تشکیل می‌دهد و یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین مکاتب موسیقی مقامی در ایران محسوب می‌شود. موسیقی عاشیقی درجایگاه موسیقی کلاسیک مردم آذربایجان، از فرم و اجزایی تعریف شده و نظام‌مند برخوردار است. این رپرتوار متشکل از مجموعه‌ مقام‌ها و لحن‌هایی است که درقدیمی‌ترین شکل اجرایی خود با سازعاشیقی موسوم به «قوپوز» و «آواز» بیان می‌شود

عطار و ابن‌عربی / دکتر حسن بلخاری - بخش دوم و پایانی | ۹:۴۱,۱۳۹۸/۱/۲۶|

اگر مبنای اشتراک امثال عطار و ابن‌عربی را اشتراک در موضوعات مورد بحث و فحصشان قرار دهیم، البته بررسی تطبیقی آرای این هر دو بزرگ وجود دارد؛ اما بحث در سطحی عمیق‌تر بررسی تأثیر و تأثر این دو بر هم است که اگر از نظر تاریخی یا فکری این تأثیر و تأثّر نفی شود، آنگاه یکی از مهمترین محورهای ایجاد نسبت میان این دو رجوع به شروحی است که بر آرای یکی از آنها با استناد به متون دیگری زده شده است.

اخلاقی زیستن در گفتارهایی از مصطفی ملكیان، مقصود فراستخواه و امیر اكرمی | ۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۱/۲۵|

متاسفانه اخلاق در عرف جامعه ما به معنای مجموعه‌ای از باید و نبایدهای نیك‌خواهانه اما بدون مبنا فروكاسته شده و وقتی كسی دم از اخلاق می‌زند، ذهن همگان به سمت انبانی از نصایح و توصیه‌های خسته‌كننده و ملال‌آور سوق می‌یابد. این در حالی است كه اخلاق در واقع سیمان مناسبات اجتماعی است و از قضا هنجارها و اصول اخلاقی، اموری من‎عندی و باری به هر جهت نیستند و اساسا بر عقلانیت و خرد استوار هستند.

علوم انسانی و زندگی تراژیک / عیسی عبدی | ۹:۲۷,۱۳۹۸/۱/۲۵|

با این پرسش بدبینانه آغاز کنیم؛ علوم انسانی هر چند محدود و نسبی که نتواند بعد از صد سال وضعیت ما را بهتر کند و شرایط ما را بهبود بخشد به درد چه می خورد؟ چرا علوم انسانی در سپهر فرهنگی و تاریخی ما، انگونه که باید توسعه پیدا نکرده و در شکل عینی و تجربه زیسته به دادمان نرسیده است؟ گویی هر کاری کنیم علوم انسانی برای ما «بیرونی» است، در ما هضم نمی شود و به بسته کاربردی و حل مسئله ره نمی یابد و نمی تواند شرایط ما را مطلوب سازد .شهرسازی ما، وضعیت اقتصاد، اخلاق، و... .

«ایران و مسائل و مشکلاتش» / رضا داوری اردکانی | ۹:۱۷,۱۳۹۸/۱/۲۵|

جدیدترین مقاله رضا داوری اردکانی معطوف به وضعیت کنونی کشور است. هرچه بحران‌های پیش‌روی کشور عیان‌تر می‌شود، قلم این فیلسوف نیز تیزتر می‌شود و زبانش صریح‌تر. او در توضیحی که برای مقاله خود با عنوان «ایران و مسائل و مشکلاتش» در شماره شصت و هشتم خبرنامه فرهنگستان علوم نوشته، به یک نکته اشاره می‌کند و می‌نویسد: «در پانزده شانزده سال اخیر که من در این نشریه قلم می‌زنم، بارها به صراحت یا به‌صورت سربسته خداحافظی کرده‌ام اما مثل اینکه همچنان باید آماده نوشتن خداحافظی‌های دیگر باشم.

جوانی، جنگاوری و دسیسه اطرافیان / سمانه كاكاوند | ۸:۳۱,۱۳۹۸/۱/۲۵|

عوامل مؤثر در سقوط حكومت‌ها همواره از موضوعات مهم بوده و توجه مورخین را به خود جلب نموده است. با وجود نزدیك بودن دوران زندیه(1209-1163هجری قمری) به زمان حاضر، برشمردن عوامل سقوط سلسله نامبرده صعب است و دشوار. منابع غیرفارسی، منابع درباری، كتاب‌هایی كه در ابتدای دوران قاجار به رشته تحریر درآمده هریك نقطه نظرات خود را پیرامون وقایع مهم دوران زندیه داشته و با دیدگاه و سلیقه خاص خود نگریسته‌اند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما