مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
یک هجویه: انتخاب چزاره بورجا به‌مثابه شهریار نمونه / گرت متینگلی - برگردان و تعلیقات: عدنان فلاحی | ۸:۳۰,۱۳۹۸/۴/۲|

البته دیدگاه بدیلی در کار است که هرگز تفوق نیافت و اکنون نیز شوربختانه از مد افتاده است، هرچند زمانی افراد بسیار معتبری همین دیدگاه را داشتند. تا جایی که من می‎دانم کهن‎ترین بیان صریح این دیدگاه به آلبریکو جنتیلی[i] برمی‎گردد؛ ایتالیایی‎ای که در دوران الیزابت اول درس‌گفتارهایی دربارۀ حقوق مدنی در دانشگاه آکسفورد ارائه می‎داد. جنتیلی ضمن سخن‎ گفتن از هموطنش [= ماکیاوللی] می‎نویسد: «او جایگاه بسیار رفیعی داشته و شایستۀ توجه و عنایت ماست.

تاریخ فلسفه غرب / آنتونی کنی - ترجمه رضا یعقوبی - بخش دوم | ۷:۵۹,۱۳۹۸/۴/۲|

نگاه درمانی به فلسفه اگرچه دگرگونی فلسفه در طول زمان را توجیه می‌کند، اما سخنی درباره پیشرفت واقعی آن ندارد. لزومی ندارد که این دیدگاه حتماً درست باشد. می‌شود فیلسوفی آشفتگی فکر را به نحو رضایت‌بخشی درمان کند و پس از آن هم هیچ فریبی پیش پای متفکر ناآگاه نگذارد. پارمنیدس، بنیانگذار شاخة هستی‌شناسی (علم وجود)، نظام خود را بر مبنای کژتابی نظام‌مند بین معانی مختلف فعل «بودن» بنا کرد.

قفل «چالشتر»؛ شیوۀ ساخت، زیبائی و آسیب‌شناسی | ۹:۳۲,۱۳۹۸/۴/۱|

قفل و قفل‌سازی از اهمیت ویژه و قابل‌توجهی از مقوله‌ی حفاظت و امنیت مال داشته و مورد توجه بسیاری از صنعتگران سنتی و معاصر بوده است. این هنر-صنعت نسبتاَ كهنسال از حیث نحوۀ ساخت و زیبائی‌های بصری جای بررسی و تحقیق بیشتری دارد تا در اثنای آن به وجوه هنری و صنعتگری گذشتگان وقوف یافته و بر حفظ و پاسداری از این میراث گرانقدر كمر همت بندیم.

ریشه‌شناسی واژۀ ایزد ( یزد، جشن ) / مهرنوش عسگری | ۹:۱۴,۱۳۹۸/۴/۱|

ریشه‌شناسی ترجمۀ واژۀ Etymology است و بحث بسیار مهمی در دانش زبان‌شناسی تاریخی برای فهم خاستگاه و چگونگی تغییر صورت و معنای واژه در طی زمان است. زبان‌شناسان پس از بازسازی زبان‌های اولیه مانند هندو اروپایی و خواندن زبان سنسكریت، لاتین و غیره و با استفاده از شیوه‌های تطبیقی بین زبان‌ها و در نظر گرفتن تحولات آوایی و معنایی، صورت‌های اصیل و اصلی واژه‌ها را از این طریق بازسازی و به ریشه‌های بسیاری از واژه‌ها دست یافتند.

حکیم روایتگر و نماد ‌پرداز | ۸:۳۳,۱۳۹۸/۴/۱|

میرزا ابوالحسن جلوه، حکیم و شاعر عصر قاجار از جمله مفاخر این مرز و بوم است که در خانواده‌ای اهل علم و ادب متولد شد. از آنجا که پدرش ـ سیدمحمد مظهر از شاعران نامی عصر قاجار بود، از جوانی با شعر آشنا شد. بعدها نیز به دلیل علاقه، همراه با تحصیل علوم اسلامی، خواندن شعر و ادبیات را پی گرفت. در مدت اقامت در اصفهان، بر اثر دوستی و مجالست با شعرا و ظرفا، به سرودن شعر پرداخت و با رموز و مبانی شعر و نقد آن بیشتر آشنا شد و چون در حکمت و اندیشه پایگاهی رفیع یافت، اندیشۀ فلسفی را با اصول عقاید و باورهای مذهبی درآمیخت؛ از این رو درون‌مایه اشعارش بیشتر مشتمل بر حکمت، پند و اندرزهای اخلاقی، مدایح و مراثی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، معارف قرآنی و براهین فلسفی است.

اوچ؛ یکی از مراکز قدیمی عرفان درشبه‌قارّه | ۱۱:۴۷,۱۳۹۸/۳/۲۹|

شهرتِ علمیِ سرزمینِ اُوچ از «مدرسه فیروزیه» آغاز می‌شود که در دوره سومروها (424-752هجری) در شبه‌قارّه تاسیس شده بود و در دوره ناصرالدّین قباچه (دورِ حکومت: 607-625هجری) در اوجِ شکوفایی بود. قاضی ابوعمرو عثمان بن محمّد ابراهیم بن عبدالخالق جوزجانی معروف به قاضی منهاج‌الدّین سراج – ریاست «مدرسه فیروزیه» آن را برعهده داشت. «ناصری‌نامه» و «طبقاتِ ناصری» ازآثار اوست. قطب‌الدّین کاشانی، قاضی‌القضات این دوره بود. رساله منظومِ وی: «تحفة الفقه» است که در کتاب‌خانه اوچ گیلانی است.

«جامعه‌شناسی ادبیات» یا «اجتماعیات در ادبیات» / شاپور بهیان | ۱۱:۲۷,۱۳۹۸/۳/۲۸|

جامعه‌شناسی ادبیات یکی از شاخه‌های علم جامعه‌شناسی است و مثل سایر شاخه‌های این علم، به روشی نظام‌مند، بی‌غرض، سرد و جدا با موضوع خود مواجه می‌شود. همچنان‌که در سایر شاخه‌های جامعه‌شناسی، هیچ موضوعی نیست که تاب نگاه تیز و نافذ جامعه‌شناس را بیاورد، در جامعه‌شناسی ادبیات هم هیچ موضوع ادبی‌ای، مقدس، مبتنی بر امر استعلایی و تافتۀ جدابافته تلقی نمی‌شود و اثر ادبی در وهلۀ نخست به‌منزلۀ یک موضوع، امری در خور موشکافی، تبیین و تحلیل و حتی «تقلیل» در نظر گرفته می‌شود و این‌ها همه برخلاف آن‌چیزی است که معمولاً در ساحت ادبیات و نقد ادبی مرسوم می‌گذرد.

نقاشی ناصرالدین شاه از فرخ‌خان امین‌الدوله | ۱۲:۴۸,۱۳۹۸/۳/۲۷|

اسناد تاریخی بسیاری از گذشتگان باقی مانده است. این اسناد اطلاعات ارزشمندی به‌دست می‌دهند. یکی از این اسناد، نقاشی ناصرالدین شاه قاجار از وزیر خویش، فرخ خان امین‌الدوله است. در نوشتار حاضر اسکن سند مذکور آورده شده و یادداشت ناصرالدین شاه در ذیل نقاشی خوانش شده است و به اطلاعاتی که از نقاشی و یادداشت به‌دست آمده، اشاره کرده‌ایم. علاوۀ بر آن مقداری نیز به زندگانی و شخصیت امین‌الدوله پرداخته‌ایم.

ماکیاوللی به‌مثابه یاور حاکمان جائر؟! / گرت متینگلی - برگردان: عدنان فلاحی | ۹:۱۰,۱۳۹۸/۳/۲۷|

این ایده که شهریار چیزی است که وانمود می‎کند -یعنی یک کتاب ‎راهنمای علمی برای حاکمان جائر- نه تنها با [واقعیتِ] زندگی ماکیاوللی بلکه با نوشته‎های او نیز ناسازگار است؛ و صدالبته هرکسی که می‎خواهد شهریار را به‌مثابه یکی از اصلی‎ترین فقرات تبیین اندیشۀ سیاسی ماکیاوللی به کار گیرد، متوجه این نکته شده است.

تاریخ فلسفه غرب / آنتونی کنی - ترجمه رضا یعقوبی - بخش اول | ۸:۲۷,۱۳۹۸/۳/۲۷|

یکی از موجبات پیشرفت در هر رشته‌ای، آشنایی با تاریخ آن است و فلسفه از این اصل مستثنا نیست. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه در سال جاری کتاب «تاریخ فلسفه غرب» را در دسترس عموم قرار داده که نوشتار مختصر استاد بهاءالدین خرمشاهی در توضیح آن بسنده است:

وجه تشبیهی جمال و تنزیهی جلال / حسن بلخاری قهی | ۸:۲۵,۱۳۹۸/۳/۲۷|

در شرح رأی ابن‌عربی توسط مرحوم میرزا ابوالحسن جلوه الف) می‌دانیم که حضرت استاد آقا میرزا ابوالحسن اصفهانی، مشهور و مشتهر به میرزا ابوالحسن جلوه، خود مستقیماً متن جدیدی را تألیف و تصنیف نکرد و آنچه تحت عنوان آثار و تألیفات ایشان در تاریخ حکمت و فلسفه ایران مضبوط است، در اصل، حواشی و تقریرات دروس ایشان و جمع‌آوری‌شده توسط برخی شاگردان خاص او به‌ویژه سیدعباس موسوی شاهرودی است.۱ ‏

واعظ پایتخت / احمد مسجدجامعی | ۸:۲۰,۱۳۹۸/۳/۲۷|

در بین محققان معاصر کمتر کسی مانند شیخ عزیزاله عطاردی خبوشانی در باب تاریخ و فرهنگ و رجال خراسان تحقیق و تفحص کرده است. این تحقیقات او بسیار وسیع بود و برای شناخت بهتر خراسان کتابخانه‌های جهانی و فهرست نسخ خطی را سطر به سطر کاویده بود تا سهم خراسان را در فرهنگ ایران و جهان بنمایاند.

سندِ تقدیر ناصرالدین شاه قاجار از میرزا عیسی خان وزیر | ۱۴:۵,۱۳۹۸/۳/۲۵|

همواره انسان‌های خیراندیش در طول تاریخ بوده‌اند. انسان‌هایی که به مردم خدمت می‌کردند و مردم را دوست داشتند. سعیشان در برآورده‌کردن نیازهای قشر کم‌درآمد جامعه بوده است. برای خدمت به مردم با هزینۀ شخصی خویش، اماکنی همچون آب‌انبار، بیمارستان، مسجد، و حوزۀ علمیه احداث کرده و آن‌ها را وقف بر مردم کرده‌اند تا با گذر زمان این اماکن و منافع آن دست نااهلان نیفتد و جامعه همواره از آن‌ها استفادۀ مادی و معنوی ببرد.

جایی که هنوز دل مهم است / اسماعیل شمس | ۱۳:۲۸,۱۳۹۸/۳/۲۲|

روز دوشنبه 20 خرداد 1398 پروفسور ولهارد کرش، مدیر مرکز مطالعات ادیان دانشگاه رور بوخوم، و هیأت همراه از مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی بازدید و با جناب آقای کاظم موسوی بجنوردی ریاست و جمعی از استادان مرکز دیدار کردند. اینجانب هم یکی از حاضران در این جلسه بودم و در خلال گفتگوها چند نکته به ذهنم رسید که دوست دارم آنها را با اهل قلم و علم و مدیریت فرهنگی کشور در میان بگذارم؛ باشد که مفید افتند.

نقاشی ایرانی در مقام منبع تاریخ معماری ایران / مریم حیدرخانی | ۹:۷,۱۳۹۸/۳/۲۱|

مدارک تصویری در زمرۀ مهم‌ترین مدارک تاریخ و تاریخ معماری است، زیرا از چیزی در گذشته حکایت می‌کند؛ چیزی در عالم واقع یا ذهن و خیال ترسیم کننده و مخاطبان مفروضش. تصویر، چیزی را منتقل می‌کند که نوشته نمی‌تواند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما