کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر»به همت انتشارات اسناد و کتابخانه ملی منتشر شد

1400/7/12 ۱۲:۱۴

کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر»به همت انتشارات اسناد و کتابخانه ملی منتشر شد

کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر» تالیف قربانعلی کناررودی به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران منتشر شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر»، توسط انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران- معاونت پژوهش و منابع دیجیتال- چاپ و روانه بازار نشر شده است.

این اثر در چهار فصل و پنج پیوست تدوین و تنظیم شده است؛ فصل اول به موضوع کلیات و وضعیت طبیعی و جغرافیای دریای خزر پرداخته که شامل تاریخچه، خلیج‌ها، بندرها، حوضه‌های آبریز و جزایر آن می شود، در فصل دوم اهمیت دریای خزر بازگو شده است که در این فصل علاوه بر اهمیت ژئوپلیتیک، اهمیت اقتصادی دریای خزر شامل منابع نفت و گاز، شیلات و محیط زیست و گردشگری به صورت اجمالی شرح داده شده است.

در فصل سوم این اثر روابط ایران و روسیه از صفویه تا فتحعلی شاه قاجار مورد بررسی قرار گرفته و موضوعاتی چون اقوام ساکن در اطراف دریای خزر، روابط ایران و روسیه در عصر صفویه، عهدنامه سن‌پترزبورگ، روسیه و عثمانی در ایران، ظهور نادر و بازپس‌گیری نواحی اشغالی، عهدنامه رشت و عهدنامه گنجه و مسئله گرجستان و آغاز جنگ‌های ایران و روسیه را در بر می‌گیرد؛ رژیم حقوق دریای خزر در فصل چهارم این کتاب به عنوان فصل پایانی مورد بررسی قرار گرفته است، این بخش مفصل‌ترین و مهم‌ترین فصل کتاب را شامل می شود. در این فصل علاوه بر مباحث معاهدات، عهدنامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها، رژیم حقوقی کشتی‌رانی، شیلات، ماهیگیری، تجارت و گمرک را به‌صورت مستند تبیین کرده است.

تصاویری از سواد عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای، عهدنامه تجارتی پیوست عهدنامه ترکمانچای و نیز سواد قرارداد بین ایران و وانیتسف تاجر روسیه و قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی بین ایران و اتحاد شوروی سوسیالیستی در پیوست‌ارائه شده است.

قربانعلی کناررودی مولف کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر» در بخشی از مقدمه این اثر آورده است: دریای خزر بزرگ‌ترین دریاچه جهان، سال‌ها تحت حاکمیت مشترک دو کشور ایران و اتحاد جماهیر شوروی بود. با تحولات سیاسی ناشی از فروپاشی اتحاد شوروی سوسیالیستی در سال 1991میلادیُ کشورهای جدیدی در سواحل دریای خزر تشکیل و حاکمیت مشترک دوگانه ایران و شوروی به حاکمیت مشترک ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان تغییر یافت و تعیین رژیم حقوقی جدید دریای خزر مطرح شد. تا پیش از این تاریخ، تمامی قراردادها و معاهدات به صورت دوجانبه و بدون دخالت کشور سوم تعیین می‌شد. اسناد و مدارک گویای این حقیقت است که به طور رسمی از قرارداد گلستان در 1228هجری قمری / 1813میلادی تا پیمان بازرگانی و بحرپیمایی در 1319شمسی/ 1940میلادی، تعیین و تدوین سه رژیم حقوقی در زمینه دریانوردی و کشتیرانی، تجارت و امور گمرکی، ماهیگیری و شیلات، مورد توجه دو کشور بوده است.

سابقه تاریخی و اسنادی دریای خزر، تعیین رژیم حقوقی و چگونگی بهره برداری از کشتیرانی، شیلات، ماهیگیری و تجارت و بازرگانی و امور گمرکی مورد توجه دو کشور ایران و روسیه بوده و به طور رسمی از سال های 1813 تا 1740 معاهدات و قراردادهای متعددی جهت تعیین این رژیم به امضای دوطرف رسیده است. اما در بهره برداری از منابع هیدروکربنی یا همان منابع نفت و گاز تا سال 1940 که موردنظر این پژوهش بوده، هیچ سند و مدرکی رد و بدل نشده است. از سوی دیگر در تمامی قراردادهای بین دو کشور، اصل تساوی و مشاع بودن مورد توجه بوده و اجرا شده است. علاوه بر این، در تمامی قراردادها، هیچ گاه تقسیم بندی یا تحدید حدود در دریای خزر صورت نگرفته است و همواره دریای خزر به صورت مشترک و مشاع به عنوای دریای متعلق به دو کشور ایران و روسیه شناسایی و پذیرفته شده است.

لازم به توضیح است، کتاب «پیشینه تاریخی و اسنادی رژیم حقوق دریای خزر» در 215 صفحه منتشر و شده است.علاقه‌مندان برای تهیه این کتاب می‌توانند به فروشگاه مجازی سازمان به آدرس: (http://bookshop.nlai.ir) مراجعه کنند.

نظر دهید
نظرات کاربران

کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.

گزارش

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

عضویت در خبرنامه.

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: