داریوش  شایگان

داریوش شایگان

سطح تحصیلات

دکتری هندشناسی

سال و محل تولد

1313 تهران

زندگی نامه

داریوش شایگان در ۴ بهمن ۱۳۱۳ در تهران زاده شد. پدرش شیعه و بازرگان تبریزی و مادرش سنی و از اهالی گرجستان بود. همچنین شایگان در مدرسهٔ فرانسوی‌زبان سن‌لوئی تهران، زبان فرانسوی آموخت. وی در این مدرسه با ارامنه، آشوری‌ها و یهودیان هم آشنا شد. این مدرسه از سوی کشیشان لازاری اداره می‌شد.
وی در سال ۱۳۲۹ در نخستین سفر خود، به ایتالیا و سپس سوئیس رفت و سرانجام رهسپار پاریس شد. پس از این سفر، شایگان، بدون به پایان رساندن دبیرستان در ایران، و در پانزده سالگی رهسپار انگلستان شد. سپس پس از چهار سال به ژنو رفت تا پزشکی بخواند. اما پس از یک ترم انصراف داد و به شناخت بیشتر علوم انسانی، هنر و ادبیات پرداخت.
وی به وسیلهٔ ژان هربر با استادان هند آشنا شد و سپس به مدت دو سال، به کلاس‌های زبان سانسکریت هانری فرای رفت. در بازگشت به تهران با برهمن ایندوشکر، استاد زبان سانسکریت دانشگاه تهران، آشنا شد. او دو سال و نیم نزد او زبان سانسکریت و ادبیات هند خواند. با تلاش برهمن ایندوشکر، زمانی که می‌خواست ایران را ترک کند، شایگان تدریس سانسکریت در دانشگاه تهران را در ۲۵ سالگی آغاز کرد. در همان زمان به واسطهٔ سید حسین نصر با هانری کوربن آشنا شد و پژوهش گسترده‌ای دربارهٔ فلسفه هندی آغاز کرد که در سال ۱۳۴۶ در قالب کتابی دوجلدی با عنوان ادیان و مکتب‌های فلسفی هند منتشر کرد. او پیش از انتشار این کتاب یک دوره «استغراق و مراقبه» را پس از اقامت در ژنو در ایران گذرانده بود. شایگان از سال ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۵ پژوهش‌های خود را دربارهٔ فلسفهٔ هند آغاز و با پژوهش تطبیقی دربارهٔ اسلام و هند به پایان رساند.
شایگان از سال ۱۳۴۶ به خاطر تحصیل در مقطع دکترا در دانشگاه سوربن سالی چند بار به اروپا سفر می‌کرد. او پس از انقلاب ۱۳۵۷، در ایران و فرانسه زندگی می‌کرد.
شایگان در سال‌های پایانی عمر به شناساندن شاعران ایرانی به فرانسوی‌زبانان و شاعران و نویسندگان فرانسوی پرداخت. آخرین کتابی که از او در فرانسه منتشر شد، کتاب «پنج اقلیم حضور» است که شاعرانگی ایرانی را در شعر پنج شاعر بزرگ ایرانی، فردوسی، مولوی، سعدی، خیام و حافظ بررسی کرده‌است. آخرین کتاب‌های شایگان که به فارسی نیز موجودند، دربارهٔ شارل بودلر، شاعر بزرگ قرن نوزدهم فرانسه و مارسل پروست، نویسندهٔ بزرگ اوایل سده بیستم فرانسه هستند. وی پیش از آن، مقالات خود دربارهٔ هنر را در کتابی با عنوان «در جست‌وجوی فضاهای گمشده» منتشر کرده بود.

سوابق علمی-اجرایی

عضو شورای عالی علمی مرکز دايرة المعارف بزرگ اسلامی از 1382 تاکنون (1393)

تالیفات

کتاب:
زير آسمانهای جهان، مترجم نازی عظيما، تهران، نشر و پژوهش فرزان، 1374ش؛ (Sous les ciels du monde)
آسيا در برابر غرب، تهران، اميرکبير، 1356ش؛
آينده ايران و گذشته فرهنگی، تهران، وزارت فرهنگ و هنر، 1354ش؛
واحۀ زمردين، سهراب سپهری، ترجمه اشعار فرانسه از دکتر شايگان، هرمس؛ مرکز بين‌المللي گفتگوي تمدنها، 1381ش؛
آيين هندو و عرفان اسلامی، نشر و پژوهش فرزان روز، 1382ش؛
اديان و مکتبهای فلسفی هند، تهران، دانشگاه تهران، 1346ش؛
افسون زندگی جديد، هويت چهل تکه و تفکر سيار، نشر و پژوهش فرزان روز، 1380ش؛ (Ex Occidente lux)
ايان‌نامه، تهران، بنياد مطالعات ايران، 1368ش؛
بت‌های ذهنی و خاطرۀ ازلی، تهران، اميرکبير؛ با همکاري مرکز ايراني مطالعه فرهنگها، 1355ش؛
ماالثورةالدينية؟ الحضارات التقليدية في مواجهة الحداثة، الموسسة العربية للتحديث الفکری، 2004؛
هانري کربن: آفاق تفکر معنوي در اسلام ايراني، تهران، نشر آگاه، 1371ش؛ (Henry Corbin, la topographie spirituelle de l'Islam Iranien)
Hindouisme et Soufisme, une lecture du «Confluent des Deux Océans», Éditions de la Différence, Paris 1979, 2nd edition, Albin Michel, Paris;
Qu’est-ce qu’une révolution religieuse? Presses d’aujourd’hui, Paris 1982, deuxième édition, Bibliothèque Albin Michel des idées, Paris,1991;
Le regard mutilé, Schizophrénie culturelle : pays traditionnels face à la modernité, Albin English Translation : Cultural Schizophrenia, Islamic Societies Confronting the West, Translated from the French by John Howe, Saqi books, London 1992. Also published by Syracuse University Press, 1997;
Henry Corbin, La topographie spirituelle de l’Islam iranien, Éditions de la Différence, Paris, 1990;
Les illusions de l’identité, Éditions du Félin, Paris, 1992;
Sous les ciels du monde, Entretiens avec Ramin Jahanbegloo, Éditions du Félin,1992;
Au-delà du miroir, Diversité culturelle et unité des valeurs, Editions de l’Aube, 2004;
La lumière vient de l’Occident, Le réenchantement du monde et la pensée nomade, L’aube, essai. Paris, 2001, troisième édition, 2005, quatriéme édition, essai poche, 2008;
Terre de mirages, avec la collaboration de Maryam Askari, La collection Regards croisés, Éditions de l’Aube, Paris, 2004;
مقاله:
"پديده‌های ديدار در گفت‌و گوی فرهنگ‌ها"، حافظ، مرداد 1389، شماره 72؛
"چندگانگی فرهنگی"، گفتگو، دی 1372، شماره 2؛
"مارکسيسم عاميانه به سان ايدئولوژی منتشر در فضا"، بخارا، مرداد و شهريور 1389، شماره 76؛
"تبلور يک نحوۀ هستی"، کلک، مرداد و آذر 1376، شماره‌های 89 و 93؛
"طغيان "ديگری"، بخارا، مهر و آبان 1384، شماره 44؛
"زمينه‌های فکری طرح گفتگوی تمدنها"، بخارا، بهمن و اسفند 1388، شماره 74؛
"آميزش افقها"، بخارا، فروردين و ارديبهشت 1388، شماره 70؛
"ابوالحسن رفيعی قزوينی از آخرين حکيمان ايران سنتی"، بخارا، آذر و اسفند 1386، شماره 64؛
"تصوير يک جهان با بحثی درباره هنرايران"، هنر، پاييز 1382، شماره 57؛
"تعطيلات در تاريخ"، گفتگو، زمستان 1373، شماره 6؛
"در جستجوی فضاهای گمشده"، نامه فرهنگ، بهار 1372، شماره 9
"محمد داراشکوه، بنيانگذار عرفان تطبيقی"، ايران نامه، بهار 1369، شماره 30؛
"راز تثليلث (شيوا يا اصل فانی کننده)"، مهر، خرداد و تير 1344، شماره 119 و 120؛

تصحیح و گردآوری

ترجمه ها

سخنرانی ها

"زير آسمان‌های جهان"، کلک، مرداد 1373، شماره 53؛
"دين و جامعه در نظرخواهی از دانشوران"، مطالعات راهبردی، بهار 1381، شماره 15؛
"ما همه مهاجر هستيم، ما از فرهنگها گذر می‌کنيم"، بازتاب انديشه، فروردين 1380، شماره 13؛
"دين و دين‌پژوهی در روزگار ما"، هفت آسمان، بهار 1379، شماره 5؛
"همه فلسفه زده شده‌اند"، بازتاب انديشه، مهر 1385، شماره 78؛
"دين، فرهنگ و دنيای مدرن"، اشراق، پاييز 1383، شماره 1؛
"هستی‌شناسی های پراکنده"، گفتگو، مرداد 1382، شماره 37؛
"فضای ايرانی پنج اقليم حضور ايرانی"، ايران نامه، بهار 1373، شماره 46؛

جوایز و افتخارات

جايزۀ گفتگوی جهانی: 2009
برنده جايزه بزرگ فرانکوفونی آکادمی فرانسه در 2012
برندۀ جايزۀ ADELF توسط انجمن نويسندگان فرانسه برای رمان Land of Mirage
دريافت مدال شواليه اوفيسيه از دولت فرانسه

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

عضویت در خبرنامه.

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: