کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
سیری در قباله‌های ازدواج / حسین طیباتی – بخش سوم و پایانی | ۱۰:۴۰,۱۳۹۴/۱۲/۲|

در بعضی از قباله‌ها یكی از زوجین ضمن عقد شرط و تعهدی برای دیگری ایجاد كرده است مثلا در قباله‌ازدواجی كه مربوط بتاریخ 1318 قمری است زوجه ضمن خارجه لازم حق طلاق گرفته وشوهرمتعهد شده چنانچه بدرفتاری نسبت بزن بنماید، زن حق دارد بوكالت منجزه خودرا مطلقه كندگواینكه این شرط دانه وسیعی داردو بدرفتاری خود انواعی داردوثابت كردن آن ازلحاظ حقوقی محل حرف است ولی شوهر قبول ایت تعهد را كرده است كه بدرفتاری نكند و اگر كرد و باصطلاح شرط وجود پیدا كرد مشروط هم كه حق طلاق است وجود پیدا می‌كند و زوجه حق دارد خود را مطلقه كند.

قدیمترین مراکز تمدن ایران / دکتر عیسی بهنام | ۱۰:۲۹,۱۳۹۴/۱۲/۲|

فلات ایران به علت تنوع آب و هوایی نقاط مختلفش، و به علت حاصلخیز بودن دره ها و جلگه هایی که در میان رشته های جبالش قرار گرفته، از ایام بسیار قدیم مورد سکونت انسان واقع شده. در غارهایی که اخیراً در نزدیک کرمانشاه کشف گردیده آثار انسان های 7000 سال پیش را به دست آورده اند. راجع به ساکنان آن ایام بسیار قدیم گذشته از پیدایش های حوالی کرمانشاه اطلاع دقیقی در دست نیست.

یک دَم، میان ِ دو عدم / غلامحسین یوسفی | ۱۲:۵۵,۱۳۹۴/۱۲/۱|

در میان شاعران فارسی زبان هیچ کس شهرت جهانگیر حکیم عمرخیام نیشابوری را ندارد. شگفت آنکه رباعیات اصیل منسوب به او آن قدر اندک است که عدد آنها را بین 16، 36، 66 انگاشته اند. هر چند صدها رباعی به نام او در کتابها و مجموعه ها درج است و یا به تعبیر والنتین ژوکوفسکی از نوع «رباعیات سرگردان» است که سرودۀ دیگران است و آنها را به خیام هم نسبت داده اند.

رودکی و اختراع رباعی / جلال الدین همایی | ۱۲:۲۶,۱۳۹۴/۱۲/۱|

بی روی تو خورشید جهان سوز مباد هم بی تو چراغ عالم افروز مباد با وصل تو چو من بدآموز مباد روزی که ترا نبینم آن روز مباد این دو بیتی که خواندم و آن را به اصطلاح شعرا «رباعی» می گویند منسوب به استاد رودکی است. در متن خود رباعی هم دلایل و شواهدی هست از قبیل مقفی بودن مصراع سوم که تا حدی صحت انتساب آن را به رودکی یا یکی از گویندگان قدیم دیگر تأیید می کند. موضوع سخنرانی من رودکی و اختراع همین نوع شعرست که مخصوص زبان فارسی است و عرب ها هم آنرا نداشته و از ما گرفته اند و معروفست که رودکی مخترع این نوع شعر بود.

گذر سعدی از آبادان / محمدابراهیم باستانی پاریزی | ۹:۴۱,۱۳۹۴/۱۱/۲۸|

چکیده: در این مقاله نویسنده به یکی از قصاید سعدی با مطلع: «آسمان را حق بود گر خون بگرید بر زمین / بر زوال مُلک مستعصم امیرالمؤمنین» پرداخته و ضمن بررسی ویژگی های آن به توضیح اشکالی پرداخته که بر سعدی گرفته شده مبنی بر آنکه شروع قصیده اش در مرثیه خلیفه المستعصم است و پایان و مقطع آن در مدح اتابک؛ یکی از افرادی که در قتل وی دست داشته است. بدین ترتیب نویسنده تناقض موجود را با استدلال های خود پاسخ گفته است.

ادیان در خدمت انسان / امام موسی صدر - ترجمۀ حمیدرضا شریعتمداری | ۹:۳,۱۳۹۴/۱۱/۲۸|

خدايا، تو را سپاس مى‏گوييم. پروردگارا، اى خداى ابراهيم و اسماعيل، ای خداى موسى و عيسى و محمد، ای خداى مستضعفان و همۀ آفريدگان. سپاس خدايى راست كه ترسيدگان را امان و صالحان را نجات می‌دهد، مستضعفان را ارجمند و مستكبران را بی‌ارج می‌‌‌سازد، خسروان را هلاک می‌کند و ديگران را بر جاي آنان می‌نشاند. و سپاس خدايى را كه درهم‌كوبندۀ جبّاران، نابودكنندۀ ستمگران، فروگیرندۀ گريزندگان، کیفردهندۀ ستم‌پیشگان و فريادرس فریادخواهان است. خدايا، تو را شكر مى‏گزاريم كه ما را به عنايت خود موفق داشتى و به هدايت خویش گردآوردى و با رحمت خویش دل‌های ما را يكى كردى.

سیری در قباله‌های ازدواج / حسین طیباتی – بخش دوم | ۱۲:۲۷,۱۳۹۴/۱۱/۲۷|

درباره اساس كاروبررسی جنبه‌های مختلف ازدواج؛ درتحقیقی كه روی صد برگ قباله ازدواج ازشهرهاودهات مختلف و طبقات گوناگون بعمل آمده نتیجه تحقیق چنین بوده است: 1ـ وجوب ولزوم ازدواج بدستوردین با ذكرآیه‌ها واخباردینی: بطوریكه می‌دانیم دركلیه ادیان راجع به ازدواج و تشكیل خانواده سفارش وتوصیه شده اما دین اسلام بوسیله آیات قرآن مجید جامعه مسلمان رابه امر تزویج ترغیب كرده است

مروری بر مقالۀ امام موسی صدر دربارۀ انقلاب ایران | ۱۲:۲۵,۱۳۹۴/۱۱/۲۴|

امام موسی صدر به درستی آگاه است که انقلاب مردم ایران، از آنجا که وام گرفته از ایدئولوژی‌های موجود نیست، تجربه جدیدی نه برای ایران، که برای همه ملت‌هاست.

مولانا و بارگاه او / محمدجواد مشكور | ۱۰:۹,۱۳۹۴/۱۱/۲۴|

سه بار سفر به تركیه و زیارت مرقد مولانا در قونیه مرا بر آن داشت آثاری را كه در بارگاه آن عارف بزرگ بر قبرها و دیوارها مسطور است درمقاله‌ای گردآورم. دیدار من از این تربت پاك اگرچه در هر بسیار كوتاه بود ولی باز موفق شدم بسیاری از كتیبه‌هایی راكه درآنجا موجوداست دراین مختصرفراهم آورده، مشاهدات خودراباوصفی كه دیگران از این بارگاه كرده‌اند تلفیق و تطبیق نمایم. نخست به شرح زندگی مولانا آغاز كرده و سپس به توصیف بارگاه او و مشاهدات خود در آنجا خواهم پرداخت.

سیری در قباله‌های ازدواج / حسین طیبانی - بخش نخست | ۹:۵۱,۱۳۹۴/۱۱/۲۴|

خانواده یكی از اركان جوامع بشری بشمار میرود و همواره مورد توجه جامعه شناسان و مردم شناسان بوده است. اكنون هر محققی كه بخواهد درباره جامعه‌ای تحقیق كند ضرورت ایجاب مینماید كه پژوهش خود را از خانواده و تشكیلات آن كه زیرساز جامعه میباشد شروع بنماید، از اینجهت لازم است به علائق و هم‌بستگیهای خانواده و اشكال آن توجه كافی بشود تا بتوان خصوصیات فرهنگی و اخلاقی و اجتماعی آن جامعه را مورد بررسی قرار داد و دگرگونیهای آنرا ثبت و ضبط نمود و احیاناً برنامه‌های نوین اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی را باتوجه به میراث فرهنگی گذشتگان و جنبه‌های مثبت آن طرح‌ریزی نمود و نتایج مطلوب را بدست آورد.

كتاب آرائی در ايران / اكبرتجويدی | ۱۳:۴,۱۳۹۴/۱۱/۲۰|

ميدانيم كه ايرانيان به آرايش كتاب دلبستگي فراوان داشته اند ولي از آنجا كه پوست و كاغذ كه نقش بر روي آنها پديد مي گردد از اجناسي است كه در مقابل حوادث پايداري كمتري دارد نمونه هاي باستاني اين هنر بسيار كمياب است. بيد و موريانه و ديگر حشرات و آتش و عوامل ديگر هميشه كتاب و دفتر و نامه ها را تهديد مي كند. از سوي ديگر از زماني كه تازيان بر ايران مستولي شدند كوشش بسيار در نابود ساختن كتابها و كتابخانه هاي ايران نمودند.

تیسفون / دكتر عیسی بهنام استاد دانشكده ادبیات | ۱۲:۴۵,۱۳۹۴/۱۱/۲۰|

ویرانه‌های باقی‌مانده از شهر قدیم تیسفون را مرحوم «ارنست هرتسفلد» در كتابی تحت نام «یك مسافرت از نظر باستان‌شناسی به سرزمین فرات» كه در تاریخ 1920 در برلن به زبان آلمانی منتشر شده به طور مفصل معرفی نموده است. در سال 1928 كاوش‌هایی توسط هیئتی آلمانی تحت سرپرستی آقای «رویتر» در محل تیسفون به عمل آمد و در سال 1930 میسیون امریكایی «موزه متروپولیتن نیویورك» به سرپرستی آقای «اوپتون» با هیئت آلمانی نامبرده در كاوشهای تیسفون شركت كرد.

«مثنوی معنوی» شریعت و طریقت / دکتر عبدالحسین زرین کوب | ۱۱:۴۵,۱۳۹۴/۱۱/۱۳|

توافق بین محتوای مثنوی مولانا با آنچه در زبان فقها «شریعت» نام دارد طی قرون اخیر و حتی در عصر حاضر بارها از جانب متشرّعه مورد سؤال یا انکار واقع شده است و عجب آنست که یک تن از روشنگران قرن اخیر، میرزا فتحعلی آخوندزاده نویسندة ترک‌زبان و فارسی‌نویس قفقاز هم با اظهار این ادعای بی‌بنیاد که گویا مثنوی شریف را از سر تا بُن خوانده است گویندۀ مثنوی را منکر اعتقاد به انبیاء و معاد و مثنوی را بالتمام مخالف شرع شریف خوانده است.

"كهنك" / اصغر کریمی | ۱۲:۵۶,۱۳۹۴/۱۱/۱۱|

در 24 كیلومتری جاده دزفول به شوشتر ، ‌بستر پهن رودخانه‌ای به‌نام « گلال كهنك Gelal kohnak » جاده اصلی را قطع می‌كند كه جز در مواقع بارانی ، ‌بقیه سال خشك است. جاده فرعی« كهنك » كه جهت آن از شمال‌غربی به جنوب‌شرقی است بعد از « گلال كهنك » شروع می‌شود و در همین جهت گنبد مخروطی‌شكل یكی از زیارتگاه كهنكیها به‌نام ( قدمگاه عباس ) و نیز دورنمای آبادی دیده می‌شود. این گنبد در زمینه آبی آسمان اولین نشانی است كه از « كهنك » می‌بینیم و بعد در جهت شرقی آن و كمی دورتر گنبدی به‌همان سبك معماری دیده می‌شود كه بر روی ساختمان زیارتگاه « قدمگاه امیر حاضر » ساخته شده‌است كه زیارتگاه دیگری است برای كهنكیها.

یادداشت های خصوصی محمد علی فروغی از روزگار 26 سالگی / ایرج افشار | ۱۰:۳۳,۱۳۹۴/۱۱/۷|

امسال یکی از نوادری که نصیب کتابخانۀ مجلس شد یادداشت های روزانه ای است از شادروان محمد علی فروغی ادیب و فلسفه شناس و معلم برجستۀ مدرسۀ علوم سیاسی که معمولا مورخان او را در مناصب دولتی مشروطیت و روزگار پادشاهی پهلوی شناسانده اند. اما در این یادداشت ها که مربوط به شش ماه زندگی اوست ( 26 شوال 1321 تا 28 ربیع الاول 1322 یعنی ژانویه 1904 تا 13 ژوئن) فروغی یک فرهنگ تمام عیار است: معلم و مؤلف و مترجم و روزنامه نگار که اوقاتش مصروف به تدریس و تألیف کتاب و تحریر روزنامۀ تربیت به مدیریت پدرش میرزا محمد حسین ذکاءالملک می شده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما