[]

افزودن دوره

قیمت :
نمایش متن
گل نبشته های باروی تخت جمشید

 

کتاب حاضر دومین مجلد از گل نبشته های باروی تخت جمشید است که در کاوش‌‌های سال‌های 1312 و 1313 در دو اتاق در استحکامات شمال شرقی تخت جمشید یافت شد. این گل‌نبشته‌ها سندهای امور مالی ایالت فارسی در سال‌های سیزدهم ( 509 پ. م ) تا بیست و هشتم ( 494 پ.م. )  پادشاهی داریوش بزرگ را در بر‌می ‌گیرند و آگاهی بسیاری از آنچه درزمان داریوش بزرگ در ایالت فارس ( ایالت فارس محدوده‌ای به‌شمار می ‌آید که کم و بیش همانند فارس در زمان ساسانیان را دربرمی ‌گرفته) می ‌گذشته به ما می ‌دهند: جابه‌جایی کالا ( چون  گندم، جو، آرد ، شراب ، آبجو و برخی میوه‌ها چون توت و امرود و چهارپایانی چون بز ، گوسفند و  گاو ) ، دریافت، ذخیره‌سازی برای مصرف انسان و دام و نیز بذر برای کاشت، پرداخت دستمزد به کارگزاران دولتی، از شاه گرفته تا خدمتکارانِ کارگران و نیز چهارپایان مستقر در محل و یا در حال سفر، پرداخت هزینه‌های سفر و نیز نامه و گزارش سالانه عملکرد یک مکان به صورت روزانه و سالانه.

در آغاز ممکن است این گل‌ نبشته‌ها در بردارنده سندهای تکراری یک دستگاه مالی به نظر آیند، اما سرشار از واژه‌های ایرانی هستند، باشناخت درست ریشه‌های ایرانی این واژه‌ها می ‌توان از شغل‌ها و حرفه‌های گوناگون آن دوره آگاه شد .

همچنین با نام میوه‌ها، رستنی ‌ها و چهارپایانی برخورد می ‌کنیم که هنوز در زبان فارسی و یا گویش‌های آن به جای مانده‌اند. افزون بر این با نام جای ‌ها بسیاری که برخی از آن‌ها دارای همان نام‌ها هستند ( چون شیراز، نیریز و... ) برخورد می ‌کنیم که می ‌توان جایی در حدود 300 تا 350 مکان نامبرده شده را مشخص کرد.

نقش مُهرهای روی گل‌نبشته‌ها، که بسیاری از آن‌ها نامِ دارنده آن را دربردارند ( چون نقش مُهر کوروش یکم و داریوش)  می ‌تواند آگاهی بسیاری در مورد هنر و اندیشه‌های آن دوره، خواه استوره و خواه واقعی در اختیار پژوهشگران بگذارند.

دکتر عبدالمجید ارفعی در سر آغاز، این کتاب را به استادش « ریچارد هَلِک » تقدیم کرده است که ایلامی را به او آموخت و  سپس به تاریخچه پژوهش هایش بر روی گل نبشته های بررسی شده در این کتاب می پردازد و می نویسد:

« در سال 1327 موسسه شرقی دانشگاه شیکاگو 150 گل نوشته باروی تخت جمشید را که در آن موسسه نگاهداری می شدند، به همراه تعدادی لوح که تنها نقش مهر داشتند و سه صندوق قطعه های بسیار خرد که در آن زمان دارای ارزش مطالعاتی به شمار نمی آوردند، به ایران بازپس فرستاد.

در سال 1349 هنگامی که برای استفاده از تعطیلی های تابستانی راهی ایران بودم، شادروان ریچارد هلک ( Richard T. Hallock ) از نگارنده، شاگرد خویش، خواستند تا برخی از این 150 گِل نبشته را که شادروان جورج کامرون ( G.C. Cameron) خوانده بودند، بازنگری کنم و سه صفحه از تصحیح های پیشنهادی خود را در اختیار نگارنده نهادند که به پاس بزرگداشت آن بزرگمرد ایلام شناس در این کتاب به چاپ رسیده اند.

متاسفانه کوشش نگارنده در تابستان سال 1349 برای یافتن این گِل نبشته ها به جایی نرسید، اما توانستم با کمک دوست گرامی آقای اسماعیل یغمایی، به چند گِل نبشته دیگر از باروی تخت جمشید دست یابم. پس از بازگشت به شیکاگو متن این گل نبشته ها را در اختیار استاد هَلِک قرار دادم که پس از تصحیح های لازم آن ها را به مجموعه خوانده شده خود افزودند.

استاد هلک در مقدمه کتاب خود نوید داده بود که استاد کامرون 150 گِل نبشته پیش گفته را که پیش از بازپس فرستادن خوانده بود، به چاپ خواهند رساند. متاسفانه کامرون هیچ گاه به این امر اقدام نورزید. از این رو نگارنده بر خود لازم دانست تا این گِل نبشته ها را بازخوانی کرده و به چاپ برساند.

بنابر این کتاب حاضر پژوهشی بر این 150 گل نبشته است. افزون بر این، برخی از گل نبشته های دیگری که در بخش تاریخی موزه ملی ایران نگاهداری می شوند نیز در اختیار نگارنده قرار گرفتند تا به این 150 گل نبشته افزوده شوند... افزون بر این دو گروه، دو گل نبشته دیگر از باروی تخت جمشید وجود دارند که کامرون در سال 1957 میلادی (= 1336 شمسی ) هنگامی که در تهران مشغول مطالعه بر روی گل نبشته های خزانه تخت جمشید بود، به آن ها برخورد و حرف نویس کرد. این دو گل نبشته با شماره های 1 و 2 – 1957 مشخص شده اند. ایشان این دو را نیز هرگز به چاپ نرساند ولی متن آن ها را در اختیار استاد هَلِک قرار داد که ... نگارنده به یکی از این دو گل نبشته 1- 1957 دسترسی پیدا کرد. متن آن گل نبشته، که نگارنده آن را بازخوانی کرده است ، در گروه M  آورده شده است...»

 

اطلاعات کتابشناختی

عنوان: گل نبشته های باروی تخت جمشید

پدیدآور اصلی: عبدالمجید ارفعی

موضوع: تاریخ و باستان شناسی

ناشر: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی

تاریخ اثر: 1387

مشخصه‌ی ظاهری: 157 ص

تعداد جلد: 1

شابک: 8-63-7025-964-987

قیمت: 550,000ریال

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما