اندیشه


ابن‌سینا می‌پرسید «چرا چیزها وجود دارند درحالی‌که می‌توانستند نباشند؟» / پیتر آدامسون | ۹:۲۶,۱۳۹۸/۸/۲۱|

این روزها فیلسوفان دیگر آن‌قدر برجسته نیستند که لقب داشته باشند. لقب‌ها در قرون میانه رایج‌تر بود. هر مدرسی‌ای۱ که سری در میان میان سرها درآورده بود لقبی داشت: بوناونتوره «دکتر ملکوتی»، آکویناس «دکتر فرشته‌خو» و دونس اسکوتوس با لقب «دکتر باریک‌بین» شناخته می‌شد. در جهان اسلام هم فیلسوفان برجسته چنین افتخاری را کسب می‌کردند. از بین این‌ها، هیچ‌کدام مناسب‌تر از عنوانِ «شیخ‌الرئیس» نبود.

در جستجویِ ممکن‌ها / عیسی عبدی | ۹:۴۱,۱۳۹۸/۸/۱۸|

گمانه زنی و فرضیه سازی معمولا ذاتی انسان هاست به طوری که در ذهن فرد رشته‌ای از احتمالات، فرض ها و امکان‌ها برای فکر کردن در مورد رویدادهای گذشته شکل می‌گیرد. انسان‌ها همچون رویدادها در بعد زمان معنا پیدا می‌کنند و در تعامل با هم هستند. اما دیدی که انسان‌ها هنگام وقوع رویداد دارند با دیدی که بعد از رویداد در ذهن آنها شکل می گیرد متفاوت است.

اندیشه انتقادی چیست؟ / منوچهر ذاكر | ۹:۵,۱۳۹۸/۸/۱۸|

عمده سخنان و آموزه‌های مكتوب و شفاهی كه در هر جامعه‌ای به اشكال گوناگون، انتشار و ابلاغ می‌شوند در یك هدف مشتركند: قبولاندن، تلقین باور و متقاعد كردن مخاطبین برای پذیرفتن حرف، داعیه یا استنتاج مورد نظر آنها. این هدف ایجاب می‌كند صاحبین سخن به انواع و اقسام روش‌های اقناعی، استدلالی و احیانا القای تاثرات احساسی توسل جویند.

تصمیم برای خروج از گفت‌وگوی بی‌پایان / یحیی شعبانی | ۱۱:۱,۱۳۹۸/۸/۴|

امروزه مجادلات فراوان پیرامون کارل اشمیت از سوی اندیشمندان متعدد و بعضاً مخالف هم، اشمیت را به متفکری زنده تبدیل کرده است. این امر علی‌رغم لعن و نفرین و سانسورهای فراوانی که در دهه‌های اخیر شامل حال وی شده است، شگفت‌انگیز می‌نماید. از سوی دیگر، ستایش‌های فراوانی که از اندیشۀ وی انجام می‌شود نیز موضوع را پیچیده‌تر می‌کند.

تا آخر عمر پژوهشگر بمانیم / کریم مجتهدی | ۱۱:۲۰,۱۳۹۸/۷/۳۰|

نه هر که حرّاف شد، سخندان محسوب می‌شود و نه هر که به زعم خود فلسفه بافت، فیلسوف و فلسفه‌دان. دانشجویان اصلی فلسفه، اعم از جوان یا پیر، این گفته را باید آویزه گوش خود کنند و از یاد نبرند که فلسفه یک رشته کاملاً تخصصی است و آن را در درجه اول باید به جدّ آموخت، چون به هر ترتیب در مکتب فلسفه نمی‌شود مستمع آزاد بود.

دانشگاه در انقطاع از سنت | ۹:۲۴,۱۳۹۸/۷/۲۹|

فلسفه دانشگاه یا تامل فلسفی درباره دانشگاه چندی است كه در میان روشنفكران، دانشگاهیان، محققان و پژوهشگران ایرانی از حوزه‌های مختلف فلسفه، علوم اجتماعی، علوم سیاسی و حتی علوم پایه رونق گرفته است. در این زمینه البته باید تلاش‌های پژوهشكده مطالعات فرهنگی و اجتماعی را ارج نهاد كه در چند سال اخیر به گردآوری، نگارش، ترجمه و نشر آثار فراوانی در این حوزه همت گماشته و عمده تاملات صاحب‌نظران ایرانی در زمینه آموزش عالی را گردآوری و منتشر كرده است.

بهمن نامورمطلق: تقلید، مشی «توده‌های ترسیده» است | ۱۱:۲,۱۳۹۸/۷/۲۸|

ساختار و نظام فرهنگ عمومی امروز ایران به یک معنا دچار پدیده‌ «صنعت فرهنگ» است. تولید کنندگان در این نظام با بهره‌گیری از ابزار رسانه و پدیده‌های نوظهوری چون «شبکه‌های اجتماعی» آنچنان در ابژه‌سازی سوژه‌های انسانی موفق عمل کرده‌اند که تو گویی دیگر عنصر خلاقیت برای بازتولید شخصی و بازسازی هویتی عملا کاری ناممکن است.

قرائت اسطوره‌های یونانی تحت تاثیر اندیشه‌های ارنست کاسیرر | ۱۰:۴۳,۱۳۹۸/۷/۲۸|

کتاب «انسان و خدایان» نوشته رکس وارنر را می‌توان مجموعه‌ای از زندگی‌نامه‌های خدایان و پهلوانان اسطوره‌ای یونان باستان دانست. در این کتاب که با ترجمه منوچهر پارسایی به فارسی ترجمه شده، داستان زندگی شخصیت‌هایی اسطوره‌ای شناخته شده‌ای نظیر ادیپ، آنتیگون، هرکول، جیسن، مده‌آ در کنار روایت شخصیت‌های کمتر شناخته‌شده‌ای نظیر کادموس، آکتائون، پرسه‌ئیوس، فائتوس و... مکتوب شده است.

وظیفه ناتمام / دکتر سیدعبدالامیر نبوی | ۸:۱۷,۱۳۹۸/۷/۲۲|

آیا تحقق آرمان‌های دموکراتیک برای جامعه ایرانی زود است؟ 1- «مسئولیت اجتماعی» به معنای حساسیت شهروندان نسبت به روندها و دغدغه‌های زندگی اجتماعی و مشارکت برای ارتقا و بهبود آن است. به‌عبارت دیگر، ایفای مسئولیت اجتماعی افراد نشانه وجود علاقه‌مندی و حساسیت و سپس واکنش آنان از طریق مشارکت و فعالیت است. در واقع، مرور تجارب جوامع مختلف نشان می‌دهد که وجود یا بروز مسائل و مشکلات را بایستی امری طبیعی در گذر عمر شمرد

سیدصادق حقیقت: روشنفکران به‌ خود مشغولند و کاری به‌ جامعه ندارند | ۸:۱۳,۱۳۹۸/۷/۲۲|

کتاب «فلسفه سیاسی و روش‌شناسی» به قلم دکتر سیدصادق حقیقت که به تازگی به همت انتشارات کویر منتشر شده است شامل مجموعه گفت‌وگوهای او با متفکران داخلی و خارجی همچون مایکل والزر، مایکل سندل، امیتای اتزیونی، نیکلاس اونف، سیدحسین نصر، محی‌الدین مصباحی، مصطفی ملکیان، عباس منوچهری و... است که عمدتاً در فرصت مطالعاتی ۱۳۹۵- ۱۳۹۶ در ایالات متحده انجام شده‌اند و دو مکتب «جماعت‌گرایی» و «سازه‌انگاری» شیرازه مشترک این گفت‌وگو‌ها است

گفت ‌و گو با غزاله حجتی درباره كتاب بررسی معرفت شناختی | ۸:۴,۱۳۹۸/۷/۲۲|

اجتماع انسان‌ها، معركه اندیشه‌ها و نظرات و باورهای مختلف و متقابل و گاه متعارض و متضاد است. هر انسانی از منظری متفاوت به جهان می‌نگرد(تفاوت پرسپكتیو) و جنبه‌هایی متفاوت از جهان را می‌بیند(تفاوت اسپكت) و بر این اساس دیدگاهی متفاوت درباره حتی یك چیز را عرضه می‌كند. این تفاوت‌ها به اختلاف نظر میان آدمیان می‌انجامد، امری كه هر انسانی به ناگزیر آن را تجربه كرده و به درجات مختلف آن را می‌پذیرد.

روشنفکر دینی از بیرون به دین نظر می‌کند | ۱۲:۳۶,۱۳۹۸/۷/۲۱|

عضو هیأت علمی وزارت علوم گفت: رای جدید داشتن معادل روشنفکر بودن نیست‌. اجتهادات نوگرایانه در درون دین و ناظر به ظرفیت‌های تفقه و اجتهاد رایج صورت گرفته است. اما روشنفکر دینی کسی است که به درجات، امکان بیرون ایستادن از دین و نگاه بیرونی به آن را دارد.

از رنجی كه می‎بریم* | ۸:۵۵,۱۳۹۸/۷/۲۱|

در یكی از درخشان‎ترین و تكان‎دهنده‎ترین صحنه‎های تاریخ رمان، دكتر ریو، پزشك انسان‎دوست رمان «طاعون» آلبر كامو در برابر پدر پانلو كه بیماری واگیردار را عقوبتی برای شهروندان می‎خواند، می‎ایستد و از او می‎پرسد كه آیا این كودكی كه از درد طاعون می‎میرد، مجازات كدام عصیان را پس می‎دهد؟ اینجا كشیش كه نماینده تئولوژی سنتی است از ارایه پاسخ وا می‎ماند و نمی‎‌تواند بر‌اساس همان دستگاه مفهومی و نظری پیشین به پرسشی قدیمی كه در دوران جدید صورت‎بندی نویی یافته، پاسخ دهد.

فلسفه کاربردی چیست؟ / بخش دوم و پایانی | ۸:۴۷,۱۳۹۸/۷/۲۱|

تصور می‌کنم یکی از جاهایی که می‌توان فلسفه را کاربردی کرد، این باشد که بتوان فلسفه را به صنعت مرتبط کرد. صنعت، بودجه دارد و فلسفه تفکر. به نظر شما آیا بین فلسفه کاربردی و صنعت می‌توان رابطه‌ای یافت؟ من معتقدم که سهم فلسفه و نقش آن می‌تواند به بیرون از مرزهای خود راه پیدا کند

اقتدار و توسعه / سالار سیف الدینی | ۹:۴۲,۱۳۹۸/۷/۲۰|

اقتصاددان ها، سیاسیون و جامعه شناس‌ها یا بسیاری از روزنامه‌نگاران بارها در مورد «توسعه» همه جانبه سخن گفته اند. برخی توسعه سیاسی را پیش نیاز توسعه اقتصادی می‌دانند و برخی دیگر برعکس توسعه اقتصادی را در اولویت قرار می دهند. هر کدام از دو گروه نیز دلایل متقن و قابل توجهی عرصه می کنند. اما چه کسی قرار است برنامه توسعه سیاسی یا اقتصادی را پیش ببرد؟ پاسخ دشوار نیست: «دولت».

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما