اندیشه


فلسفه اخلاق نهاد اخلاق / انشاءالله رحمتی - بخش اول | ۸:۴۳,۱۳۹۸/۱۱/۵|

در معنایی کلی و نه چندان دقیق، فلسفه اخلاق جزء رشته‌های فلسفۀ مضاف است. مضاف به این معنا که فلسفه به یک موضوعی اضافه می‌شود. فلسفه را وقتی به موضوع علم اضافه می‌شود، «فلسفه علم»، وقتی به موضوع تاریخ اضافه می‌شود، «فلسفه تاریخ» و وقتی به موضوع اخلاق اضافه می‌شود، «فلسفه اخلاق» می‌گوییم و به همین سیاق می‌توان از فلسفه دانش‌های مختلف سخن گفت.

سیاست پوپولیستی روی دیگر تاریخ مبتذل / داریوش رحمانیان | ۹:۵۱,۱۳۹۸/۱۱/۲|

از حدود 150 سال گذشته كه ایرانیان ناگزیر به گردونه تجدد راه یافته‌اند، تاریخ‌نویسی ایرانی هم بر منهاجی نوین پای گذاشته و سنت كهن تاریخ‌نگاری ما با تكانه‌های سختی مواجه شده است، اگرچه آن‌طور كه داریوش رحمانیان در گفتار پیش رو تاكید می‌كند، همچنان ردپای بسیاری از ویژگی‌های تاریخ‌نگاری گذشته ما در كوشش‌های معاصر پیداست.

مفهوم‌شناسی زیبایی از منظر غزالی / دکتر حسن بلخاری – بخش اول | ۸:۲۹,۱۳۹۸/۱۱/۱|

«هنر» و «زیبایی» دغدغه مستقل حکمای مسلمان نیست؛ فلذا کمتر تألیف و تصنیفی می‌توان یافت که پیرامون فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی حکمای بزرگ مسلمان به رشته تحریر درآمده باشد. در مورد غزالی و تأملات جدی او پیرامون مهمترین مسائل مربوط به جهان‌بینی اسلامی که در آثار متعددش گنجانیده شده است، نیز این فقر وجود دارد گرچه در باره موضوع این نوشتار، ریچارد اتینگهاوزن مقاله کوتاهی با عنوان ‏‎«Al-Ghazzali on Beauty»‎‏ در هنر و اندیشه که به مناسبت هفتاد سالگی کوماراسوآمی در سال ۱۹۴۷ منتشر گردید، نوشته شده است (صص۱۶۰ـ ۱۶۵).۱

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش اول | ۱۱:۴۷,۱۳۹۸/۱۰/۳۰|

موضوعاتی هست که فلسفه تحلیلی تاریخ در خصوص سؤال «تاریخ چیست؟» پیش می‌آورد که با آن باید به مثابه سؤالی فلسفی برخورد کرد؛ زیرا رشته درسی دیگری نیست که پاسخ‌های آماده‌ای داشته باشد، و از این نظر، دیدگاه فلسفی همان دیدگاه «حیرت» در برابر همه چیز است، نه فقط چیزهای مبهم بلکه چیزهایی که در غیر این صورت مسلم گرفته می‌شود؛ زیرا بسیار آشنا و بنا بر این ظاهراً بدیهی است. با توجه به این نکته است که فیلسوفان تحلیلی تاریخ فایده تاریخ را هم می‌پرسند.

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش دوم و پایانی | ۱۱:۱۴,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

در جهان نیوتن و کانت، حس ششم وهم و پنداری بیش نیست. افلوطین می‌تواند برای از بین بردن شکاف بین صدرا و ایده‌آلیست‌های آلمان مؤثر باشد. بدون شک، ما در سهروردی و صدرا با افلاطون و افلوطین تغییر شکل داده مواجهیم و این امر یقیناً دربارۀ فلاسفه ایده‌آلیست کلاسیک آلمان مثل شلینگ، نووالیس و شلایر ماخر، که افلاطون را به آلمانی زیبا به سخن درآوردند، نیز صادق است.

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش سوم و پایانی | ۱۱:۱۱,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

۷ ـ در زمان تجدد و تجددمآبی رسم و راه مقرر تاریخ برای کشورها و ملتها، راه پیشرفت و توسعه فرهنگی و سیاسی و اجتماعی و اقتصادی است. معنی سخن این نیست که مثلا چیزی مثل جبر تاریخ، پیمودن راه توسعه را الزام و ایجاب می‌کند؛ زیرا اگر چنین بود، همه کشورها به پیشرفت و توسعه نائل می‌شدند. مقصود این است که پیشرفت و توسعه اقتضای تاریخ جدید است و امکان آن به این تاریخ تعلق دارد

كشف ناخودآگاه یك تاریخ | ۱۱:۴,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

در سال‌های آغازین دهه 70 خورشیدی با گسترش و رونق ترجمه نظریه‌ها و اندیشه‌های تازه در ایران، روانكاوی جدید و دیدگاه‌های نوین در روانشناسی هم در مركز توجه مترجمان جوان قرار گرفت و در كنار ترجمه بسیاری از آثار بزرگان روانكاوی همچون زیگموند فروید، كارل گوستاو یونگ، ژاك لكان و... آثار فراوانی نیز در شرح و بسط دیدگاه‌های ایشان و ربط روانكاوی به سیاست، ادبیات، فلسفه، تاریخ و... نوشته شد

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش اول | ۱۰:۸,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

در مرحلۀ کنونی تحقیق بین‌المللی، در حال ورود به وادی جدیدی هستیم که می‌توان آن را «پژوهش و تحقیق جهانی» نامید. جنبه‌های تکوینی این فرایند از دهۀ ۱۹۹۰ شکل گرفتند و این فرایند از ابتدای قرن بیست و یکم رسما آغاز شد و ما در حال ورود به مرحله‌ای واقعا جهانی از تعامل انسان‌ها و تمدن‌هایشان می‌باشیم. اینترنت، ماهواره و تلفن همراه این روند را حتی برای افراد عادی و غیرنخبه نیز ممکن نموده‌ است.

عقل‏گرایی‏ اخلاقی / راس شافر لاندائو - ترجمه حسین عزّتی - بخش اول | ۱۰:۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۴|

«عقل‏گرایی اخلاقی» دیدگاهی است که بیان می‏دارد الزامات اخلاقی مستلزم [وجود] ادلّه‏ای برای انجام عمل هستند؛ یعنی اگر کسی الزامی اخلاقی برای انجام کاری دارد، پس وی لزوماً دلیلی برای آن دارد. به گمان من عقل‏گرایی‏ از آنچه بیشتر مردم تصور کرده‏اند، پذیرفتنی‏تر‏ است. پس از اینکه به شکل اجمالی کلیات برخی جهات و ملاحظات مفید در دفاع از عقل‏گرایی‏ اخلاقی را بیان کردم، بر تلاش برای برطرف کردن چهار نقدی که گمان می‏کنم جدی‏تر‏ین نقدها به عقل‏گرایی‏ اخلاقی هستند متمرکز می‏شوم.

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش دوم | ۹:۵۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۲|

برنامه‌ریزی چیست؟ در تاریخ که نظر می‌کنیم تا دهه سوم قرن بیستم نام و نشانی از برنامه‌ریزی نمی‌یابیم. برنامه‌ریزی در سیاست دوران اخیر تجدد پیش آمده است، البته بشر از آغاز وجودش کم و بیش از اختیار و قدرت تصرف برخوردار بوده و به کارهای شخصی و خانوادگی و سیاسی نظم تازه می‌داده است، اما نظم‌بخشی تا دوره جدید بیشتر به معنی بازگرداندن و مطابقت دادن امور با نظام طبیعی یا مستقر بوده است.

علیه ایده‌آلیسم | ۱۲:۱,۱۳۹۸/۱۰/۲۱|

فلسفه تحلیلی، عنوان سنتی از تفكر فلسفی معاصر است كه عمدتا در كشورهای آنگلو- آمریكن رشد و نمو پیدا كرده است، اگرچه برخی از نخستین پایه‌گذاران این سنت فكری همچون گوتلوب فرگه و لودویگ ویتگنشتاین از جوامع غیرانگلیسی زبان برخاستند. فلسفه تحلیلی معمولا در برابر فلسفه قاره‌ای یا فلسفه اروپایی با شاخصه‌هایی چون تحلیل زبانی، تكیه بر منطق جدید، پرداختن به مباحث معرفت‌شناختی، تاكید بر فیلسوفان انگلیسی چون لاك، هیوم و... شناخته می‌شود

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری ـ بخش اول | ۸:۱۷,۱۳۹۸/۱۰/۱۵|

۱ـ از جمله حرفهای مشهور زمان ما یکی هم این است که: در این زمان فضیلت‌های اخلاقی و رسوم راستی و دوستی متروک شده و سیاستمداران هم بیش از هر زمان، احساس ناتوانی در اتخاذ تصمیم و حل مسائل می‌کنند. خشونت و فساد همه‌جایی شده است و ظاهراً دیگر قبحی هم ندارد.

قاسم پورحسن: دین و عقل در تعارض همدیگر نیستند | ۱۲:۸,۱۳۹۸/۱۰/۱۴|

قاسم پورحسن عضو هسئت علمی دانشگاه شهید بهشتی از انتشار کتاب «الحروف» فارابی با مقدمه و شرح‌هایی از خود خبر داد و گفت: کتاب «الحروف» فارابی در سه باب به همراه مقدمه‌ای به‌نام بازخوانی فلسفی از من ارائه می‌شود. عمدتا فهمی که از این اثر فارابی وجود داشته و دارد مبتنی بر بحث‌های منطقی و حروف یعنی تنظیم مقولات بوده و اصلا الحروف فارابی پاسخی به یک مناقشه درباره مسئله حکمت و شریعت در دنیای اسلام بود که در سال ۳۲۰ تدوین شده و کتابی فوق‌العاده با اهمیت است.

رسالتِ با شكوهِ انسانی / سارا قزلباش | ۹:۱۴,۱۳۹۸/۱۰/۱۴|

نگاهی به حكمت و اهمیت «آپولوژی» نوشته افلاطون درباره دفاعیات سقراط در محكمه «هیچ كس خواسته و دانسته، مرتكب عمل خلافِ حق نمی‌شود.» 1 سقراط به راستی، فلسفه را باید اندیشیدن و به ویژه هنرِ اندیشیدن درباره حقیقت، خویشتن و حقایق مربوط به خود دانست. اگرچه نمی‌توان همگان را به مطالعه فلسفه و آثار فیلسوفان بزرگ فراخواند، اما می‌توان آنها را به اندیشیدن درباره آنچه فیلسوفان گفته‌اند و زندگی انسان مربوط به آنها است، فراخواند و دعوت كرد.

خدا در اندیشه فارابی | ۱۱:۳۶,۱۳۹۸/۱۰/۱۱|

آرا و فلسفۀ مابعدالطبیعة فارابی از ارسطو و تاملات افلاطونی گرفته شده است. خدا در آثار فارابی از مخلوفاتش فاصله زیاد دارد و جز به تأمل و ریاضت صوفیانه نمی‌توان به آن رسید. همین امر در فرق اسلامی موجب جدال‌های طولانی شد و فقها را به انکار فلسفه و فلاسفه برانگیخت.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما