اندیشه


درباره زمان / سیدموسی دیباج - بخش اول | ۱۰:۲۱,۱۳۹۸/۶/۲۶|

استفاده ارسطو از واژگان پیش و پس در تعریف زمان دقیق است. ارسطو پیش و پس را در مرتبه اول مکانی می‌داند. برخی از مکانی دانستن «قبل» و «بعد» و یا «پیش» و «پس» اظهار تعجب کرده‌اند؛ حال آنکه اندیشه دقیق و منطقی ارسطویی در این انتخاب آشکار است.

«رابطه جوانان با دنیای اندیشه» در گفت‌وگو با دکتر رسول جعفریان | ۱۰:۹,۱۳۹۸/۶/۲۵|

این روزها بسیاری از جامعه‌شناسان از تغییر سبک زندگی جوانان و اولویت یافتن «فراغت» به جای «فعالیت‌های فکری» حرف می‌زنند. آنچه در این فضا، ذهن را به خود مشغول می‌کند، این است که با اولویت یافتن فراغت، آیا مسائل فکری در سبک زندگی جوان امروزی به حاشیه رفته است؟

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی - بخش سوم و پایانی | ۸:۱۴,۱۳۹۸/۶/۲۴|

در روایات ائمه(ع) از قیاس نهی شده است. منظور از قیاس، همان «استدلال تمثیلی» در منطق است که بر این قاعدۀ بدیهی بنا می‌شود که «حکم ‌الامثال فیما یجوز و فیما لایجوز، واحد». دو امری که از جهات ذی‌ربط به همه شبیهند، حکم واحدی دارند.

فردید زنده است چون تفکر زنده است | ۱۲:۴۲,۱۳۹۸/۶/۲۳|

مستند تئوریسین خشونت، مستندی درباره احمد فردید است. در این مستند دوازده نفر از اساتید به صورت مستقیم روبه روی دوربین نشسته اند و نظرات موافق و مخالف خود را با دیدگاه های مخصوص خود از دکتر رضا داوری اردکانی تا دکتر منوچهر آشتیانی، دکتر نصرالله پورجوادی، دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر محمدرجبی، دکتر رضا سلبیمان حشمت احسان شریعتی، سید محمد قائم مقامی، یوسفعلی میرشکاک، بهروز فرنو، هرمزبوشهری پور و عباس سلیمی نمین بیان کردند؛ هم چنین مصاحبه آرشیوهایی از داریوش آشوری و عبدالکریم سروش که در مورد دکتر فردید سخنانی را گفته اند، استفاده شده است.

بررسی تطبیقی آرای فكری خواجه نظام‌الملك طوسی و فضل‌الله روزبهان / عارف دانیالی | ۱۲:۲۷,۱۳۹۸/۶/۲۳|

خواجه نظام‌الملك طوسی (485-408ق) از مقتدرترین وزرای تاریخ ایران قدیم است كه سیاست‌گذاری فرهنگی دو تن از پادشاهان بزرگ سلجوقی (آلب ارسلان و ملكشاه) را به مدت سی سال در كنترل خود داشت. در این میان، اقدامات خواجه برای استقرار مدارسِ نظامیه، در بررسی تاریخ تحولات فكری جهان اسلام جایگاه بسزایی دارد. تأسیس نظامیه‌ها در راستای بسط دستگاه‌های معرفتی پیچیده‌ای بود كه می‌كوشید نظام عقیدتی مستحكمی را برای پشتیبانی از سازمان سیاسی مسلط فراهم آورد. ماجرای دوستی و همكاری مشهور خواجه با غزالی از همین نظامیه‌ها شروع می‌شود.

حقوق و اخلاق / دکتر محسن اسماعیلی - بخش اول | ۱۰:۴۹,۱۳۹۸/۶/۱۷|

آقای دکتر اسماعیلی، حقوقدان، مجتهد، مدرس دانشگاه تهران و تنها عضو غیرمعمم مجلس خبرگان رهبری است و شاید برجسته‌ترین شاگرد و پروردة مرحوم آیت‌الله‌العظمی حاج‌آقا مجتبی تهرانی که بیش از فقه و اصول، در اخلاق آوازه داشت و سالیان سال به تدریس اخلاق پرداخت و اکنون شاگرد برومندش که خود در مسند استادی است، رساله‌ای عالمانه «در باب حقوق اجتماعی و احکام اخلاقــی» نگاشته و بر آن است که در رسالــه‌هــای توضیــح‌المسائل دو تغییر مهم باید انجام بگیرد: حذف برخی مسائل غیرکاربــردی، افزودن احکام اخلاقی و ضروریات اعتقادی. وی خـود کـوشیـده اسـت در ایـن کتاب بخشی از این خلأ را جبران کند.

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی – بخش دوم | ۱۱:۵۷,۱۳۹۸/۶/۱۶|

رودولف اوتو (۱۸۹۶ـ ۱۹۳۷)، دین‌شناس برجسته معاصر، معتقد است که آنچه موجب می‌شود تا دو عارف به حقیقت «معاصر» باشند، این نیست که آن دو از قضای روزگار در دهۀ واحد زاده شده‌اند، بلکه آنچه موجب معاصر بودنشان با هم می‌شود، این است که آن سنت پاینده، در هر یک از آنها احیا شده است.

مسئله اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن / شیخ بوعمران - ترجمه: اسماعیل سعادت | ۱۲:۱,۱۳۹۸/۶/۱۳|

در قرآن کریم، آیاتی هست که معنی صریح آنها موید آزادی انسان و اختیار او در عمل کردن است، و آیات دیگری که معنی آنها از قدرت مطلق خدا بر همه چیز حکایت می کند. جبری مذهبان آیات گروه اول را به عمد نادیده می گیرند و تنها به آیات گروه دوم توجه می کنند که موافق نگرشهای آنهاست

تعهد در هنر مخل خلاقیت نیست / حسن بلخاری قهی | ۹:۲۴,۱۳۹۸/۶/۱۲|

هارلد بلوم در سال 1973 کتابی با عنوان «اضطراب تأثیر، یک نظریه در باب شعر» در زمینه نقد شعر منتشر کرد. اثری که آن را یکی از مهم‌ترین آثار نقد ادبی در اندیشه آنگلو امریکان دانسته و مهم‌ترین اثر در زمینه نقد ادبی در ایالات متحده امریکا پس از جنگ جهانی دوم می‌دانند. اهمیت بحث هارلد بلوم در باز تولید بحث تعهد یا عدم تعهد در هنر و ادبیات در سه دهه پایانی قرن بیستم است. بحث وی یک بار دیگر به مسأله تعهد هنرمند و شاعر دامن زده و ظهور بحث‌های جدیدتری در این باب را سبب گردید.

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی - بخش اول | ۹:۲۱,۱۳۹۸/۶/۱۲|

هانری کربن (۱۹۰۳ـ ۱۹۷۸)، فیلسوف فرانسوی، در کنار اندیشمندان سنت‌گرا، مانند رنه‌گنون، فریتیوف ‌شوان، سیدحسین نصر و… نقش برجسته‌ای در معرفی وجوه فلسفی و معنوی اسلام، در دنیای معاصر، هم در غرب و هم در شرق، ایفا کرده ‌است. البته تأثیر آنان به‌ویژه تأثیر سنت‌گرایان، هرگز به معرفی وجوه فلسفی و معنوی اسلام محدود نشده است.

میراث گران‌سنگ والرشتاین در جامعه شناسی/ تأثیرات نظریه نظام جهانی | ۱۴:۲۱,۱۳۹۸/۶/۱۱|

ایمانوئل والرشتاین جامعه شناس و متفکر بزرگ چپگرا و از بزرگ‌ترین متفکران سوسیالیست قرن ۲۱ بود. او واضع نظریه «نظام جهانی» بود. وی متولد شهر نیویورک بود و تمام تحصیلات خود را در دانشگاه کلمبیا طی کرده و کتاب معروف وی نظام نوین جهانی است که به ۹ زبان زنده برگردانده شده و در سال ۱۹۷۵ جایزه معتبر جامعه شناسی آمریکا موسوم به «جایزه سوروکین» را دریافت کرد.

پدیدارشناسی و رابطه آن با سیاست در گفت‌وگو با دكتر جهانگیر معینی‌علمداری | ۱۰:۱۱,۱۳۹۸/۶/۱۱|

كسانی كه دكتر جهانگیر معینی‌علمداری، عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران را می‌شناسند به خوبی می‌دانند كه او اهل مصاحبه نیست. دكتر معینی معمولا ترجیح می‌دهد مباحثش را در كلاس‌ درس در دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران پی بگیرد و از هیاهوی رسانه‌ای به دور باشد.

بررسی نسبت کار دانشگاهی با کار روشنفکری در گفت‌‌‌وگو با دکتر حسین سراج‌زاده، رئیس انجمن جامعه‌شناسی | ۹:۴۲,۱۳۹۸/۶/۱۱|

خیلی وقت‌ها اهالی دانشگاه مورد نقد قرار می‌گیرند که چرا کنشگری اجتماعی ندارند و خود را تنها به‌فعالیت‌های دانشگاهی محدود کرده‌اند. اما آیا بر هر آکادمیسینی لازم و واجب است که در کنار کار دانشگاهی خود، دغدغه مسائل جامعه را هم داشته باشد؟ کار روشنفکری چه معنا و مفهومی دارد؟ وجه مشترک و وجه تمایز فعالیت دانشگاهی با فعالیت روشنفکری در چیست؟

گفت‌وگو با سعید بینای مطلق دربارۀ نگرش هگلی به فرهنگ و سنت ایرانی / بخش اول | ۱۱:۵,۱۳۹۸/۶/۱۰|

دکتر سعید بینای مطلق، متولد ۱۳۳۱ در تهران، از اساتید حال حاضر فلسفۀ دانشگاه اصفهان است. او پس از گذراندن دوره‌های لیسانس و فوق‌لیسانسِ دانشگاه تهران در رشتۀ علوم سیاسی و گرایش روابط بین‌الملل در محضر اساتیدی همچون دکتر حمید عنایت به سال ۱۳۵۶، راهی فرانسه می‌شود و در دانشگاه علوم انسانی مارک بلوخ استراسبورگ، مدارک لیسانس، فوق‌لیسانس و دکترای خود را در رشتۀ فلسفه اخذ می‌کند

توافق همگانی معیار مشروعیت قدرت است / محمد رجبی | ۱۰:۳۸,۱۳۹۸/۶/۹|

«هر كجا كه قانون متوقف شود جباریت آغاز می‌شود.» (جان لاك) جان لاك، فیلسوف و پزشك انگلیسی بود كه به عنوان یكی از تاثیرگذارترین اندیشمندان عصر روشنگری و پدر لیبرالیسم شناخته می‌شود. ریچارد پابكین درباره اهمیت لاك می‌گوید: «اگر بگویم طراح نظریه دموكراسی جهان غرب جان لاك است سخنی گزاف نگفته‌ام.»

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما