اندیشه


حرکت در مجردات بر پایه مبانی فلسفه اسلامی / یحیی نورمحمدی نجف آبادی | ۱۰:۲۱,۱۳۹۹/۴/۴|

از جمله موضوعات پیچیده در مباحث تغیر و حرکت، امکان حرکت (سیلان وجود جوهری یا عرضی شیء) در مجردات (چیزی که نه تنها جسم نیست، بدون وجود جسم و تعلق به آن نیز می تواند باقی بماند) است.

اصالت وجود، تقدم حکمت بر قدرت / اصغر عین الله زاده صمدی | ۱۰:۸,۱۳۹۹/۴/۴|

امتناع جعل ماهیت موجودات ممکن، از جمله دلایلی است که برای اثبات نظریه«اصالت وجود» اقامه شده است. جعل ماهیت به دلیل عدم امکان جعل احکام ضروری، ممتنع دانسته شده است. امتناع جعل احکام ضروری حکایت از توجه به حکمت در قبال قدرت دارد. اگر حکمت را بر قدرت مقدم بداریم، می توانیم به امتناع جعل احکام ضروری حکم نمائیم.

اندیشه اخلاقی ابن سینا / مهدی قوام صفری | ۱۳:۳۳,۱۳۹۹/۴/۳|

ابن سینا هم به هنگام بحث در باب قوای نفس و هم به هنگام بحث در باب مقدمات قیاس های مختلف گذرا به حکمت عملی می پردازد. او در ضمن سخنانش در باب قوای نفس اخلاق را حاصل عقل عملی و در ضمن سخنانش در باب مقدمات قیاس ها اخلاق را برخاسته از نوع خاصی از مشهورات (آراء محموده، که ذائعات هم می نامند) می داند که برآمده از عادت و قراردادهای اتفاقی و سنت های باقی مانده از قدیم و مانند آن هستند.

نقد و ارزیابی عدالت در اندیشه افلاطون (نظریه عدالت در رساله جمهوری) | ۱۳:۳۰,۱۳۹۹/۴/۳|

افلاطون این سئوال را اساسی می دانست که کدام دولت بهتر وکدام نظم منصفانه تر و چه کسی صلاحیت حکومت بر مردم را دارد؟ از نظر افلاطون، عدالت می بایست در درون فرد و درون جامعه تحقق یابد. عدالت در شهر در سلسله مراتب طبیعی و تقسیم کار یافت می گردد. عدالت در نفس آن هنگام صورت می گیرد که هر جزء از نفس مشغول به کار خویش باشد تا هماهنگی نفس پدیدار آید.

پدیدارشناسی، «راه» تفکر و تحقیق / مرضیه پیراوی ونک | ۱۳:۱۳,۱۳۹۹/۴/۳|

تفکر که به عنوان وجه متمایزکننده بشر از سایر موجودات است، دلیل فرهنگی خواندن انسان نیز هست. تفکر نه صرفاً یک گام یا خطی بسته بلکه یک "راه" منسجم و یکپارچه و درعین حال پرفرازونشیب است. ضرورت "به راه درآمدن" تا در وجود طالب و محقق، نهادینه و خودانگیخته نشود نمی تواند از روشنایی و پیامدهای عمیق آن بهره مند شود

تحلیل ماهیت زبان ضمنی در فلسفه چامسکی / محسن بهلولی فسخودی | ۱۳:۹,۱۳۹۹/۴/۳|

مطابق دیدگاه چامسکی بخش اصلی دانش زبانی ما به لحاظ ژنتیکی معین شده است. بنابراین قوه زبان ذاتی بوده و این دانش ناآگاهانه یا ضمنی (tacit) در بنیان توانایی ما برای سخن گفتن نهفته است. به باور او کاربرد زبان ناشی از نوعی دانش ضمنی است که کاربر عادی زبان برخلاف زبان شناس نه به آن دسترسی آگاهانه دارد و نه قادر است در صورت لزوم آن را برای دیگری بیان کند.

آیا مذهب امری نمادین است؟ / جک دیوید الر - برگردان جبار رحمانی | ۱۴:۲۲,۱۳۹۹/۴/۱|

در حالیکه کسی نمی‌تواند انکار کند که نمادها وجود دارند و بیشتر وجود مذهب و فرهنگ نمادین است، اما در نظر گرفتن فرهنگ و مذهب به مثابه امری نمادین، در همه افراد مشترک نیست. برای مثال برانیسلاو مالینوفسکی رهیافت نمادین به اسطوره را، هرچند نه برای کل مذهب، رد می‌کند: در مقاله‌اش با عنوان «اسطوره در جامعه ابتدائی» که در فصل بعدی بدان خواهیم پرداخت. او این موضوع را مطرح می‌کند که اسطوره امری نمادین نیست … ما می‌توانیم تمام تفاسیر نمادین از اسطوره منشاء را رد کنیم (۱۰۱ : ۱۹۴۸).

ارزش انسان به انتخاب او است | ۱۲:۱۹,۱۳۹۹/۴/۱|

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی، چهره ماندگار و استاد برجسته فلسفه، ۳۰ خردادماه در برنامه معرفت که از شبکه چهارم سیما پخش شد، به تبیین بخش‌هایی از کتاب «اختیار در ضرورت هستی» پرداخت که متن سخنان وی را در ادامه می‌خوانید؛

باید با نومیدی به جنگ نومیدی رفت | ۹:۵۷,۱۳۹۹/۴/۱|

اوضاع جهان نابسامان است و تاریخ نشان داده كه در چنین وضعیت اسف‌باری كه كورسوهای امید از همه سو خاموش شده، انسان‌ها همچون سایر موجودات زنده به سائق غریزه صیانت نفس به درون خویش پناه می‌برند و سعادت و رهایی را در درون خود می‌جویند. نمونه بارز این رویكرد رواقی به زندگی و اندیشه را در آثار آلن دوباتن، نویسنده و پژوهشگر معاصر بریتانیایی می‌توان جست؛ نویسنده‌ای كه آثارش نه از قضا بلكه به علتی كه بیان شد در ایران اقبال فراوان یافته است.

راه بی‌بازگشتِ اندیشیدن / میلاد نوری | ۹:۵۳,۱۳۹۹/۴/۱|

فراز و فرود تاریخی، ساختارها را بر افراد تحمیل نمی‌كند چراكه خود ایشان بخشی از این فراز و فرودند. ساختار را همین كسانی می‌سازند كه در میان آن گرفتار شده‌اند. نسبتی دوسویه میان جزء و كل برقرار است. بسیاری از مردمان نمی‌دانند كه چرا زندگی می‌كنند و شایسته كدام مسیر و غایتند؛ اینها رنج‌كشانی‌اند كه حاصل دسترنج‌شان نانی است كه بر سفره دیگران است؛ دیگرانی كه بر اسب نادانی ایشان می‌تازند.

جهان پیش و پس از کرونا در گفت‌وگو با حمیدرضا یوسفی | ۱۲:۴۵,۱۳۹۹/۳/۳۱|

پروفسور حمیدرضا یوسفی استاد تاریخ فلسفه و روانشناسی تعامل در دانشگاه پتسدام و کوزانوس آلمان است. ایشان از صاحب‌نظران برجسته حوزه‌های مختلف روانشناسی و آسیب‌شناسی اجتماعی هستند و آثار متعددی مثل «زرتشت: آموزگار فراموش شده»، «عرصه‌های تفکر»، «نبرد اندیشه‌ها»، «روانشناسی اسلام‌هراسی»، «مبانی تعامل میان فرهنگی» و «تاریخ جهانی حقوق بشر» به زبان آلمانی منتشر کرده‌اند. در گفت‌وگوی پیش رو با او در مورد آسیب‌شناسی پرتگاه‌های ویروس کرونا و تاثیر آن روی روان انسان در کشورمان صحبت کرده و سعی کردیم پاسخی برای این پرسش بیابیم که جهان پس از کرونا به کدام سو می‌رود؟

علم و لیبرالیسم در گفت‌وگو با عبدالكریم سروش | ۱۱:۵۳,۱۳۹۹/۳/۳۱|

اقتضای گفت‌وگو در درجه اول این است كه طرفین گفت‌وگو، بی‌لكنت و بی‌آنكه حرفشان حمل بر شائبه‌های سیاسی و عقیدتی شود، سخنانشان را بگویند و درباره مسائل فیمابین رای و عقیده خویش را ابراز كنند. سخن در باره علوم انسانی نیز از همان مباحثی است كه گفت‌وگو درباره‌اش با رویكردهای سیاسی عجین شده، بر همین اساس، اصل و فرع موضوع در پس ابر ضخیمی از سوءتفاهم گرفتار مانده است.

تأثیرپذیری شیخ اشراق از حکمت خسروانی / مجتبی جلیلی مقدم | ۱۱:۴۰,۱۳۹۹/۳/۲۶|

شیخ اشراق در نقطۀ تقاطع اندیشه ها و افکار جای دارد و بینش بلندش او را بر آن داشت تا حقایقی را که در آن مکتب های فکری قرار داشت در منظومۀ فکری خویش هضم کند. در این میان، حکمت خسروانی و ایران باستان، که بعد از ورود اسلام به ایران هنوز پابرجا بود، جایگاه ویژه ای داشته و اندیشۀ شیخ اشراق را تحت تأثیر خود قرار داده است، به گونه ای که او این حکمت را یکی از نمادها و ظهورات حقیقت خالده می داند، و از این رو آن را یکی از منابع اصلی خویش در تأسیس حکمت اشراق قرار می دهد.

گورو در رساله های اوپانیشاد / سعید گراوند | ۱۱:۳۰,۱۳۹۹/۳/۲۶|

در این مقاله می کوشیم ضمن بیان مقدمه ای کوتاه پیرامون اوپانیشادها و طرح بسیاری از مسائل فلسفی-عرفانی، قلمرو معنایی گورو، اقسام گورو، اوصاف شاگرد و گورو، آداب و تعالیم گورو و نقش آن در منازل سلوک را در تفکر عرفانی اوپانیشادها بحث و بررسی کنیم. پر واضح است که در فلسفه و ادبیات عرفانی شرق یکی از سنن هندویی که در آن حضور گورو بسیار پررنگ است اوپانیشادها می باشد.

حقیقت و روش / ژان گروندن - ترجمه رضا داودی | ۱۱:۲۳,۱۳۹۹/۳/۲۶|

علوم انسانی هر روز تخصصی‌تر و پیچیده‌تر می‌شوند؛ اما در این میان باید توجه کرد که اگر علوم انسانی به جبر زمانه، لباس محقر تقلید از علوم روشمند را به تن کند، تقریبا در خطر تبدیل شدن به علمی بی‌معنا خواهد بود. کتاب «حقیقت و روش» بی‌تردید پادزهری برای این انحراف زهرآگین است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما