اندیشه


آن خطاط سه گونه نوشتی / دکتر حسین‏علی رمضانی | ۱۲:۵۳,۱۳۹۸/۳/۸|

خط در نظام معرفتی در هندسه هویت می‎یابد. خط بر مقادیر نقطه در نسبت با نقطه یا نقاط دیگر معنا یافته و تعیین مقادیر و میزان موجب نظم پدیده‎ها می‎شود. هندسه[۲] به‌عنوان شاخه‎ای از علوم ریاضی به معنای قرار گرفتن عدد در دو بُعد فضا و مکان تعبیر شده است (هلزی هال، ۱۳۶۹: ۴۳). طول، عرض و عمق، سه بُعد مکان را تشکیل داده و در امتداد بُعد چهارم زمان حرکت تولید می‎شود. فضا در درون سه بُعد مکانی به علاوه بُعد چهارم زمانی هویت زمینه‎ای یا شرایط به خود می‎گیرد.

معرفت وعمل صالح ؛ نردبان عروج / آیت‌الله دکتر سیدمصطفی محقق داماد | ۱۱:۲۶,۱۳۹۸/۳/۸|

در مباحث الهیات، آسانترین بخش در بخش خداشناسی موضوع اثبات صانع است که به تعبیر حکما امریست که فطرت سلیم آنرا درک می‌کند.قرآن مجید هم آنرا مسلم دانسته وبه نحو استفهام انکاری فرموده است افی الله شک فاطرالسموات الارض (ابراهیم ر۱۰ ). قرآن آنچه جزء تعلیمات انبیاء قرار داده دو چیز است؛ یکی توحید یعنی نفی شرک و یکتایی خداوند است و دیگری نقش خدا در جهان است. مشکلترین بخش، در اصول اعتقادات، مبحث نبوت است. اولاً اصل لزوم به پیامبر وسپس اثبات نبوت شخص مدعی یعنی نبوت خاصه.

برخورد داووس / عبدالرزاق حسامی‌فر – بخش دوم | ۱۲:۷,۱۳۹۸/۳/۴|

ریشه‌های دودستگی تحلیلی-قاره‌ای در برخورد داووس فریدمن در «جدایی راه‌ها: کارناپ، کاسیرر و هایدگر» سابقۀ دودستگی تحلیلی-قاره‌ای را در رویارویی و برخوردی می‌بیند که در ۱۹۲۹ در شهر داووس سوئیس میان هایدگر و کاسیرر روی داد.[۱] از نظر او، منتقدان کارناپ و برتر از همه کواین که او را بی‌ارزش دانسته‌اند، در مورد او دچار بدفهمی شده‌اند، زیرا چهرۀ اصلی فلسفه در قرن بیستم، بیش از هایدگر، کارناپ است.

نخستین زمینه‌های ظهور پدیدارشناسی نسبت میان ظهور و هستی / مهدی صاحبکار | ۹:۲۲,۱۳۹۸/۳/۱|

در این نوشتار درخلال سه بخش بعدی بنا دارم خوانشی پدیدارشناسانه برای واضح‌سازی مسئلۀ دشوارِ نسبتِ میان ظهور و هستی عرضه کنم. شاید کمتر موضعی را بتوان یافت که به‌قدر رسالۀ ثئای‌تتوسِ افلاطون اقتضاء طرح خاستگاهیِ مسئله را نمایان کند. لذا من هم از آن رساله آغاز خواهم کرد و مبحث را به‌نزد ارسطو پی خواهم گرفت و سرآخر خوانشی بالاخص پدیدارشناختی را درباب نسبتِ میان ظهور و هستی پیشنهاد خواهم کرد.

مفهوم پدیدارشناسانۀ پدیدار / محمدجواد صافیان | ۹:۱۶,۱۳۹۸/۳/۱|

پدیدارشناسی، عنوان جنبشی فلسفی است که اواخر قرن نوزدهم و اوائل قرن بیستم توسط ادموند هوسرل(1859-1938) بنیان‌گذاری ‌شد. هدف از آن احیای دوبارۀ تفکر فلسفی بود که تحت تأثیر ظهور علوم و فن‌آوری جدید به حاشیه رفته بود و تحقیر می‌شد. نوشتۀ حاضر درصدد آن است که معنای پدیدارشناسانۀ پدیدار را که طبعاً مفهومی کلیدی در این جنبش است، توضیح دهد و آن را از معنای غیرپدیدارشناسانۀ آن که طیف وسیعی از تعریف‌ها را شامل می‌شود، تمیز دهد.

فردید برای فرهنگ ایرانی هرمنوتیک انتولوژیک نقادانه غرب دارد | ۱۰:۴۹,۱۳۹۸/۲/۳۱|

به همت پژوهشکده فرهنگ معاصر سومین نشست از سلسله نشست‌های مواجهه فرهنگ ایرانی با تجدد با عنوان «فردید و هرمنوتیک انتقادی غرب» با سخنرانی مالک شجاعی جشوقانی امروز یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ماه در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

تقابل فلسفۀ تحلیلی و فلسفۀ قاره‌ای / عبدالرزاق حسامی‌فر - بخش اول | ۱۰:۵,۱۳۹۸/۲/۳۰|

فلسفۀ معاصر را به‌طور عمده به دو بخش تحلیلی و قاره‌ای تقسیم می‌کنند. در فلسفۀ تحلیلی به‌واسطۀ نزاعی که بر سر سهم فیلسوفان هر کشور در شکل‌گیری این سنت فکری وجود دارد، سه گونه تلقی از آن وجود دارد: تلقی انگلیسی-اتریشی، انگلیسی-آلمانی و انگلیسی-آمریکایی. توجه فیلسوفان تحلیلی بیشتر معطوف به مسائل مربوط به منطق، زبان، نظریۀ معرفت و معرفت‌شناسی دانش‌های مختلف از جمله فلسفۀ علم، فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ سیاست و فلسفۀ دین است، درحالی‌که فلسفۀ قاره‌ای به مسائل خاصی از قبیل پدیدارشناسی، اگزیستانس انسانی، تفسیر متن، نقد مدرنیته و فلسفۀ تاریخ بیشتر توجه دارد.

چیستی «منافع ملی» و نسبتش با «جامعه مدنی» / بیژن عبدالکریمی | ۹:۳۹,۱۳۹۸/۲/۳۰|

آنچه امروز در کنشگری سیاسی و در تفکر اجتماعی باید مدنظر قرار گیرد «حفظ منافع ملی کشور» است؛ نه دفاع از قدرت سیاسی و نه حمله به آن. واقعیت این است که امروز بخشی از جوانان و روشنفکران ما، نقد‌های تند و رادیکالی نسبت به برخی از امور دارند اما کمتر نکته ایجابی در جهت سازندگی و بهبود اوضاع مطرح می‌کنند. در این فضا، پرسش اصلی اینجا است که این تفکر سلبی چقدر ما را به مطالبات‌مان نزدیک کرده است؟

نقد دانشگاهی و نظریه / مشیت علایی | ۱۱:۱۰,۱۳۹۸/۲/۲۹|

اگر راست باشد که قدمت، حق ایجاد می‌کند، حق آب‌وخاکی که شعر مطالبه می‌کند، در قیاس با دیگر ژانرهای ادبی، قاعدتاً باید به‌مراتب بیشتر باشد و البته این نکته در مورد ادبیات فارسی، در غیاب محض ادبیات نمایشی و حضور نه چندان پررنگ ادبیات داستانی، به طریق اولی صادق است و حتی ادبیات غرب هم به‌رغم برخورداری از پشتوانۀ غنی و دیرینۀ ادبیات نمایشی، از این قاعده مستثنا نیست؛ چراکه همۀ آن آثار و عموم رساله‌های فلسفی و علمی اصالتاً منظوم یا دست‌کم شاعرانه بوده‌اند

نه آنکه عطار بگوید...! / ابراهیم موسی‌پور بشلی | ۷:۵۴,۱۳۹۸/۲/۲۵|

صرف‌نظر از این بحث که طرح موضوعات نظری در حوزۀ علوم انسانی در نشریات عمومی تا چه حد درست یا معقول یا کاراست و با پذیرش اینکه این نشریات عمومی، در فقدان فضاهای مناسب دانشگاهی برای عرضۀ چنان مباحثی، عملاً قائم‌مقام آکادمی شده‌اند، چند نکته را در پاسخ به پرسش «فرهنگ امروز» دربارۀ «نظریه و تاریخ اجتماعی» پیش می‌کشم؛ با این یادآوری که این یادداشت، خودش یک ادعای تئوریک نیست.

تضاد و فراتعیین‌کنندگی / لویی آلتوسر، مترجم: مهران زنگنه | ۱۰:۱۰,۱۳۹۸/۲/۲۳|

آلتوسر از جمله فیلسوفان برجسته‌ی قرن گذشته است. او از یکسو با مارکسیسم روسی و از سوی دیگر با «گرایشات هگلی» در عرصه‌ی فلسفه به مقابله پرداخته است. به خود او، یا بهتر است بگوئیم به نوع یا شکل قرائت او از مارکس، علیرغم نکات و سئوالات بسیار درخشان و در عین حال بحث برانگیزی مثل سئوالاتی که در باره مفهوم دیالکتیک هگلی و مارکسی و تفاوت بین آنان مطرح کرده است، می‌توان ایرادات بسیار گرفت و گرفته شده‌اند.

هیچ جامعه‌ای بی‌نیاز از روشنفکران نیست | ۹:۴۰,۱۳۹۸/۲/۲۱|

«وضعیت روشنفکری در ایران» مدتی است که مورد بحث و بررسی اهالی اندیشه قرار می‌گیرد و نظرات متفاوتی پیرامون آن وجود دارد؛ برخی به بی‌اثری آن در این روزها نظر می‌دهند و برخی هم معتقدند حتی بیش‌ از پیش فعال و اثرگذار شده است. از این رو، این بحث را با دکتر علی پایا و حسین پایا در میان گذاشتیم.

خوانش سیاسی تهران مدرن / دکتر ناصر فکوهی | ۱۰:۱۸,۱۳۹۸/۲/۱۸|

تهران یک «شهر سیاسی» است؛ اصولاً شهر در ایران یک مفهوم سیاسی است. شهر ایرانی با شهر یونانی تقریباً هم‌عصر است، اما اگر به خاستگاه هر یک توجه کنیم، درخواهیم یافت که شهر یونانی حاصل یک قرارداد عمدتاً خویشاوندی است در حالی که شهر در ایران برآمده از یک تصمیم سیاسی است و از این رو، واژه شهر از «شاه» گرفته شده است؛ به این معنا که شهر شدن یک فضای برآمده از یک تصمیم فردی است که این تصمیم توسط شاه گرفته می‌شود.

حق شب قدر است در شب‌ها نهان | ۱۳:۵۱,۱۳۹۸/۲/۱۶|

امروزه مفهوم مهاجرت عمدتا در معنای مادی و جسمانی آن در نظر گرفته می‌شود، به معنای جابه‌جایی فردی یا جمعی موجودات از یك مكان به مكانی دیگر با انگیزه‌ها و اهداف مختلف و در مجموع برای بهتر شدن شرایط. جلال‌الدین محمد (672-604 ه.ق.) نیز اگرچه در بلخ ‌زاده شد، اما در اوان كودكی به همراه خانواده از زادگاهش مهاجرت كرد.

هنرِ قلبِ مقدس | ۸:۱۴,۱۳۹۸/۲/۱۶|

رمزگرایی و نمادگرایی در مطالعات معطوف به سنت یا حکمت خالده، هیجان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انگیزترین و شوق‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آورترین عرصه این مطالعات به حساب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید. عرصه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که نامدارانی همچون گنون، کوماراسوآمی، بوکهارت، شوآن، لینگز و نصر در آن قلم زده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند و آفرینش داشته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند. لینگز در مقاله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که درباره زندگی گنون نوشته به این نکته مهم اشاره می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نویسد: «به‌راستی همه‌چیز نماد است و اگر نماد نبود همه چیز از میان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رفت اما نشانگان یا نمادگان بنیادین آنهایی هستند که رسا و شیوا گوشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های راستی والاگرا و راه برین را روشن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازند».

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما