اندیشه


انسان کامل از دیدگاه ابن‌عربی و پیشینۀ آن / مرتضی شجاری | ۸:۵۰,۱۳۹۸/۴/۱۱|

مفهوم «انسان کامل» یکی از مفاهیم مهم در عرفان و فلسفه اسلامی است. ابن‌عربی اعتقاد دارد: «انسان کامل کامل‌ترین مجلایی است که حق در او ظهور کرده، خلقت با او آغاز شده و بدو ختم می‌گردد، قطب و مرکز دایره وجود است، عالم بر مدار او می‌چرخد و همه کائنات از او فیض می‌گیرند.» در این مقاله با اشاره به اندیشه‌های پیشینیان در این‌باره، تبیین ابن‌عربی از انسان کامل تحلیل می‌شود.

فلسفه، تفکر درباره فکر است | ۱۰:۴۵,۱۳۹۸/۴/۱۰|

مراسم رونمایی از کتاب «فلسفه و ادبیات» نوشتۀ کریم مجتهدی، با حضور جمعی از اساتید حوزۀ علوم‌انسانی در تالار حکمت پژوهشگاه علوم انسانی برگزار گردید.

آیا جامعه ایران وارد دوره‌ای آنومیک شده است؟ / ناصر فکوهی | ۹:۴۰,۱۳۹۸/۴/۱۰|

واژه آنومی ( از ریشه یونانی به معنای نبود قانون و ارزش) را عمدتا امیل دورکیم و از خلال کتاب «خودکشی» خود وارد ادبیات علوم اجتماعی کرد. تعبیر دورکیم از این مفهوم، موقعیتی از جامعه است که در آن به دلایلی که می‌توانند بسیار متفاوت باشند، ما شاهد کاهش یا از میان رفتن نسبتا گسترده ارزش‌های اجتماعی باشیم به صورتی که افراد دچار تزلزل در شخصیت خویش شده و از آنجا که دیگر به هیچ‌چیز و هیچ‌کسی باور ندارند، تنها راه را در «خودکشی» ببینند.

محمدعلی موحد: کتاب «تاریخ تشیع» از خاستگاه شیعه تهی است | ۱۱:۳۸,۱۳۹۸/۴/۹|

محمدعلی موحد، مولاناشناس و شمس‌شناس، در این نشست بیان کرد: مؤسسه مطالعات اسماعیلیه تقریباً با شروع انقلاب اسلامی آغاز به کار کرد و از همان ابتدا نیز به سراغ دانشوران ایرانی صاحب‌نام از جمله مرحوم داریوش شایگان رفت، ولی این افراد دل‌مشغولی‌های خاص خود را داشتند. پس از ۱۰ سال، شخصی که شایسته بود در مؤسسه باشد، یعنی آقای دفتری آمد و در ظرف مدت سه سال پس از پیوستن به مؤسسه، کتاب معروف خود را در مورد تاریخ اسماعیلیه منتشر کرد و اثر «میراث دوم» وی ۱۱ سال بعد، در سال ۲۰۱۱، منتشر شد. به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب؛ نشست معرفی و بررسی کتاب «حق حیوان، خطای انسان؛ درآمدی به فلسفه اخلاق» یک شنبه (۹ تیرماه) در موسسه خانه کتاب برگزار می شود.

«نه طبقه، نه متوسط» در گفت ‌و گو با مراد ثقفی، نویسنده و پژوهشگر علوم اجتماعی | ۱۰:۵۷,۱۳۹۸/۴/۹|

«خرده ‌بورژوا، محافظه‌كار، هرهری باور، ترسو، مبتذل، نان‌ به‌ نرخ‌ روز خور، میان‌مایه، ولنگار، غرغرو و همیشه ناراضی، كارمندصفت و... » اینها تنها بخشی از اتهاماتی است كه چپ و راست، روشنفكر و غیرروشنفكر، بالا و پایین، نشسته بر جایگاه قدرت یا ایستاده در مقابل آن و... خطاب به آنچه «طبقه متوسط» می‌نامیم، وارد می‌كنند؛ البته همانطور كه مراد ثقفی در كتابش نشان می‌دهد، سهم چپ‌گرایان در اظهاراتی از این دست و حمله به گروه‌های میانی جامعه قابل توجه‌تر است

«سهم زنان از عقلانیت مدرن» در گفت وگوی اختصاصی ایران با دکتر شهین اعوانی | ۱۰:۲۶,۱۳۹۸/۴/۳|

اگر مروی بر تاریخ تفکر سرزمین‌مان داشته باشیم، به ندرت ردپای زنان متفکر را می‌بینیم و شاید هم اصلا نبینیم! البته این امر خاص جامعه فکری ما نیست و همه جوامع کم و بیش به نوعی با غیبت زنان در تاریخ تفکرشان مواجه هستند اما چرا؟ برخی تحلیلگران فرصت‌های نابرابر جنسیتی را به عنوان جدی‌ترین دلیل این غیبت مطرح می‌کنند.

چرا حضور زنان به عنوان «روشنفکر» و «متفکر» در جامعه ما کمرنگ است؟ / دکتر ایراندخت فیاض | ۱۰:۲۲,۱۳۹۸/۴/۳|

دلیل اینکه ما حضور زنان را در طول تاریخ تفکر پررنگ نمی‌بینیم؛ نخست، ناباوری مردان به تولیدات فکری زنان، دوم فراهم نبودن بسترهای تولید فکر برای زنان به‌دلیل طرح واره‌های کهن غلط، سوم ممانعت‌های ترویج افکار زنان است و در نهایت تلقی جنسیتی از ویژگی‌های انسانی است. در حالی که اینها جبرهای تاریخی است و در طول تاریخ بر زنان تحمیل شده است.

جای خالی زنان در تاریخ اندیشه مذکر / ناصر فکوهی | ۱۰:۱۹,۱۳۹۸/۴/۳|

اینکه پرسیده شود: «چرا در تاریخ اندیشه ما، جای زنان خالی یا نسبتا خالی است؟» پرسشی است که به نادرست مطرح شده و با حرکت از این پرسش نادرست شاید هرگز نتوانیم به پاسخی درست برسیم. پرسش، هنگامی باز هم جهت نادرست‌تری به خود می‌گیرد که در پی آن باشیم که؛ آیا «اندیشه» می‌تواند جنسیت داشته باشد؟ و آیا وضعیت تاریخ سرزمین ما باید در پهنه‌ای جدا از دیگر محیط‌ها، تحلیل و ادراک شود؟

محقق داماد: خوانش‌های اشتباه از دین، فعالان محیط زیست را گمراه کرد | ۱۰:۱۶,۱۳۹۸/۴/۳|

آیت الله مصطفی محقق داماد در نشست «الهیات و محیط زیست» که 28 خرداد در مؤسسه فرهنگی اکو برگزار شد، «بحران محیط زیست» را عبارتی جدید دانست و گفت: این واژه با اوج گرفتن مدرنیته آغاز شده و امروز به اوج خود رسیده است. انسان در قدیم خود را بخشی از جهان بی کران می‌دید و برای جهان خدایی قائل و موحد بود، می‌گفت من جزئی از جهان هستم و همه عناصر طبیعت هم زیرمجموعه آن هستند، انسان امروز خود را در مقابل و حتی جای خدا گذاشته است.

دكتر، ما و بحران‌های تو درتو | ۱۱:۲۲,۱۳۹۸/۴/۲|

شمار سال‌هایی كه از درگذشت علی شریعتی می‎گذرد در حال نزدیك شدن به سن و سال خود اوست. دكتر شریعتی در 44 سالگی درگذشت اما اكنون 42 سال است كه همچنان بحث‌برانگیزترین و مناقشه‌آمیزترین متفكر معاصر تلقی می‌شود و بدون اغراق و تردید می‌توان او را اثرگذارترین روشنفكر ایران خواند؛ خواه این اثرگذاری را امری مثبت ارزیابی كنیم یا منفی، چنانكه همه این برداشت‌ها در طول دهه‌های گذشته صورت گرفته.

یک هجویه: انتخاب چزاره بورجا به‌مثابه شهریار نمونه / گرت متینگلی - برگردان و تعلیقات: عدنان فلاحی | ۸:۳۰,۱۳۹۸/۴/۲|

البته دیدگاه بدیلی در کار است که هرگز تفوق نیافت و اکنون نیز شوربختانه از مد افتاده است، هرچند زمانی افراد بسیار معتبری همین دیدگاه را داشتند. تا جایی که من می‎دانم کهن‎ترین بیان صریح این دیدگاه به آلبریکو جنتیلی[i] برمی‎گردد؛ ایتالیایی‎ای که در دوران الیزابت اول درس‌گفتارهایی دربارۀ حقوق مدنی در دانشگاه آکسفورد ارائه می‎داد. جنتیلی ضمن سخن‎ گفتن از هموطنش [= ماکیاوللی] می‎نویسد: «او جایگاه بسیار رفیعی داشته و شایستۀ توجه و عنایت ماست.

تاریخ فلسفه غرب / آنتونی کنی - ترجمه رضا یعقوبی - بخش دوم | ۷:۵۹,۱۳۹۸/۴/۲|

نگاه درمانی به فلسفه اگرچه دگرگونی فلسفه در طول زمان را توجیه می‌کند، اما سخنی درباره پیشرفت واقعی آن ندارد. لزومی ندارد که این دیدگاه حتماً درست باشد. می‌شود فیلسوفی آشفتگی فکر را به نحو رضایت‌بخشی درمان کند و پس از آن هم هیچ فریبی پیش پای متفکر ناآگاه نگذارد. پارمنیدس، بنیانگذار شاخة هستی‌شناسی (علم وجود)، نظام خود را بر مبنای کژتابی نظام‌مند بین معانی مختلف فعل «بودن» بنا کرد.

فراستخواه: تنها مصرف‌کننده دانش جهانی جامعه‌شناسی دینی هستیم | ۱۰:۵۴,۱۳۹۸/۴/۱|

دومین روز همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» با رویکرد توسعه جامعه ایران و دشواره همبستگی و تضاد اجتماعی امروز چهارشنبه ۲۹ خردادماه با پنل «دین در مواجهه با وفاق و تضاد: روایت‌ها و قرائت‌ها»برگزار شد.

ماکیاوللی به‌مثابه یاور حاکمان جائر؟! / گرت متینگلی - برگردان: عدنان فلاحی | ۹:۱۰,۱۳۹۸/۳/۲۷|

این ایده که شهریار چیزی است که وانمود می‎کند -یعنی یک کتاب ‎راهنمای علمی برای حاکمان جائر- نه تنها با [واقعیتِ] زندگی ماکیاوللی بلکه با نوشته‎های او نیز ناسازگار است؛ و صدالبته هرکسی که می‎خواهد شهریار را به‌مثابه یکی از اصلی‎ترین فقرات تبیین اندیشۀ سیاسی ماکیاوللی به کار گیرد، متوجه این نکته شده است.

تاریخ فلسفه غرب / آنتونی کنی - ترجمه رضا یعقوبی - بخش اول | ۸:۲۷,۱۳۹۸/۳/۲۷|

یکی از موجبات پیشرفت در هر رشته‌ای، آشنایی با تاریخ آن است و فلسفه از این اصل مستثنا نیست. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه در سال جاری کتاب «تاریخ فلسفه غرب» را در دسترس عموم قرار داده که نوشتار مختصر استاد بهاءالدین خرمشاهی در توضیح آن بسنده است:

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما