اندیشه


مدرنیته در بن‌بست سنت / سلمان صادقی‌زاده | ۱۳:۵۴,۱۳۹۸/۷/۹|

آلن تورن را یکی از برجسته‌ترین جامعه‌شناسان معاصر دانسته‌اند. البته، او به معنای دقیق کلمه جامعه‌شناسی سیاسی است، زیرا بخشی مهم از مطالعاتش بر تأثیر روابط نیروهای اجتماعی بر اشکال مختلف قدرت از جمله قدرت سیاسی متمرکز است. آثار او به زبان‌های مختلف ترجمه شده و مورد ارجاع مکرر نویسندگان بوده است.

گفت‌وگوبا نصرالله پورجوادی در مورد وضعیت کنونی و آیندۀ فلسفۀ اسلامی (2) | ۷:۵۸,۱۳۹۸/۷/۸|

دکتر نصرالله پورجوادی یکی از پرکارترین محققان ایرانی در حوزۀ فلسفه و عرفان اسلامی است. اگرچه موضوع بیشتر آثار او را عرفان و ادبیات عرفانی تشکیل می‌دهد، اما به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متخصصان و صاحب‌نظران حوزۀ فلسفۀ اسلامی نیز شناخته می‌شود. از همین‌رو، ارزیابی او از گذشته، وضعیت کنونی و آیندۀ فلسفۀ اسلامی، می‌تواند روشنگر باشد.

در باره زمان / سیدموسی دیباج - بخش چهارم و پایانی | ۷:۵۳,۱۳۹۸/۷/۸|

فضا همه اشیا، از صغیر و کبیر را درخود جای می‌دهد و این واقعیتی غیرقابل انکار است. اینکه این اشیا و اجزای آنها دارای فواصل معینی از یکدیگر است، به معنی آن نیست که فضا یعنی همین فواصل معین و مقدار که در ریاضیات محاسبه آن امکان‌پذیر است. ما خانه خود را ترک می‌کنیم تا به مقصود دیگری در مکان دیگر برسیم.

عصر طلایی تمدن اسلامی | ۷:۴۶,۱۳۹۸/۷/۸|

یك پژوهش جامع و مانع، دست‌كم باید 3 ویژگی داشته باشد؛ نخست آنكه مستند و دقیق باشد یعنی متكی بر منابع دست اول و اسناد مورد اجماع همگان باشد، دوم آنكه نظام‎مند و روش‎مند باشد یعنی پراكنده‎گویی نكند و نظم و انتظام داشته باشد و حجم انبوهی از اطلاعات را بدون طرح و برنامه پیش روی مخاطب نریزد، مساله و دغدغه‎اش روشن باشد

نقدی بر تبارشناسی اشراقیان | ۹:۴۷,۱۳۹۸/۷/۷|

شیخ اشراق در کتاب المشارع والمطارحات، خود را وامدار میراث معنوی و حکمی کهنی می داند که از خمیره مقدسه (ازلی) نشأت گرفته و در قالب دو شاخه شرقی (ایرانی) با محوریت ذوق و شهود و شاخه غربی (یونانی) با غلبه بحث و برهان تداوم یافته و سرانجام در حکمت ممزوجه حکمای مشرقی تجلی یافته و به او رسیده است.

رازورزی و رمزگرایی در فلسفه افلاطون / ایمان شفیع بیک | ۹:۳۶,۱۳۹۸/۷/۷|

هدف این پژوهش تبیین جنبه های گوناگون رازورزی و رمزگرایی، یا آنچه احتمال چنین برداشتی از آن می رود، در فلسفه افلاطون است. دستاورد این مقاله این است که افلاطون از برخی جنبه های رازورزی و رمزگرایی پیشینیانش تأثیر پذیرفته و آنها را به طریق خاصی در نظام معرفت شناختی و آموزشی به کار برده است.

اعیان ثابته بستر تحقق برزخیت خیال | ۹:۱۲,۱۳۹۸/۷/۷|

برزخیت را در تفکر ابن عربی می توان به عنوان کبنایی ترین وصف وجود شناختی برای خیال در نظر گرفت به گونه ای که دیگر احکام هستی شناختی خیال به نوعی به این اصل بنیادین برمی گردند. از آنجا که خیال در این بینش به عنوان ساحت و حضرتی از حضرات وجود مطرح می شود جای این سوال هست که از نقطه نظر هستس شناختی، وصف برزخیت به چه نحو در حقیقت خیال ظهور کرده و منشاء آن در کجاست؟

تفكر از رهگذر لحظه حال / میلاد نوری | ۷:۳۱,۱۳۹۸/۷/۷|

موقعیت كنونی اندیشه، ره‌آورد فراز و نشیب تاریخی پرپیچ و خمی است و مشاركت در آن چیزی جز تخاطب با فیلسوفان از دریچه نسبتی كه با «واقعیت» برقرار می‌كنیم نیست. اندیشه فلسفی از ابتدا در جست‌وجوی حقیقتی بوده است كه به‌مثابه امری واحد و برین ارزیابی می‌‌شد؛ با‌این‌حال، زمان، مكان و تاریخ چنان راه بر آگاهی بسته و پیشاروی وی ایستاده‌اند كه اگر نگوییم مسیر رسیدن به ساحت سرمدی حقیقت را به‌تمامی بسته‌اند، شاید فهم آن را بی‌توجه به شرایط و زمینه اندیشه فلسفی دشوار ساخته‌اند.

بازگشت به آینده | ۷:۲۸,۱۳۹۸/۷/۷|

ماتریالسم تاریخی امروز به یك ادعای نظری، دانشگاهی و غیرعلمی عقب‌نشینی كرده است. این جایگاه پس از انواع گرایش‌های علم‌گریز و علم‌ستیز جناح انتقادی به اوج خود رسیده است. گرایش‌هایی كه به بهانه نقد پوزیتیویسم هر شكلی از علمیت و علم را انكار كرده‌‌اند. انگلس به دشمن شماره یك هر خوانشی از جنبش‌های انتقادی مبدل شده است كه باید همچون جزامی‌های رومی از او دوری گزید و نوشته‌هایش را قرنطینه كرد.

جست‌و‌جویی اندیشه کاوانه در زندگی و آثار داریوش شایگان / محمدرضا ارشاد | ۱۲:۴۸,۱۳۹۸/۷/۶|

با درگذشت داریوش شایگان پرونده یكی از گفتمان‌های روشنفكری ایرانی كه خود شایگان تنها نماینده آن بود، نه تنها بسته‌نشده؛ بلكه تازه به جریان افتاده‌است.شاید بپرسید كه چگونه می‌توان از گفتمانی نام برد كه تنها یك نماینده دارد و از همه مهم‌تر این كه چگونه پس از درگذشت تنها نماینده آن،همچنان پویا و زنده است؟ آیا این مدعا متناقض نیست؟

ما و میراث هایدگر | ۱۲:۱۲,۱۳۹۸/۷/۶|

به یك معنا ساحت روشنفكری و تفكر در ایران ساحت غربزدگی است. غربزدگی نه به معنای همان حرف‌های جلال آل‌احمد و دیگران بی‌‌قرابت با فكر كه تا دیدند آل‌احمد حرفی گفت به او چسبیدند و بدون هیچ رگ و ریشه‌ای استوار و پرقوام، تفكرغربزدگی را در طول تاریخ و بستر فكری ایرانی گستردند، چراكه غربزدگی او برای مدت‌ها راه غرب‌شناسی صحیح را در ساحت تفكر ایرانی مسدود كرد.

خطبه توحیدیه ابن سینا و ترجمه آن از حکیم عمر خیام / نجفقلی حبیبی | ۱۱:۱۵,۱۳۹۸/۷/۳|

ابن سینا (370- 428) در این خطبه کوتاه، فشرده دیدگاه فلسفی خود را در باب ذات اقدس خدای متعال، امکان ناپذیری اطلاق مقلات بر او، صفات او، ارکان نظام هستی، ترتیب موجودات، حکمت خلقت، جایگاه انسان و فیض و هدایت الهی بیان کرده است.

نسبت دین و هنر در فلسفه فارابی / نادیا مفتونی | ۱۱:۴,۱۳۹۸/۷/۳|

هنرمندان به مثابۀ حامل(پیام) دین، در مرتبه دوم مدینه فاضله، پس از حاکمان نبوی جای دارند. رابطۀ میان دین و هنر بر اساس کارکردی که فارابی برای قوای خیالی در هر دو امر دین و هنر قائل است، تبیین پذیر است. درباره دین، فرشته وحی تمامی معقولات را به قوای نطقی و سپس به قوای خیالی پیامبر انتقال می دهد و پیامبر مرتبه محسوس و شکل تجسمی حقایق معقول را به خیال مردم منتقل می کند. درباره هنر، هنرمند مدینه فاضله نیز با عنصر خیال سر و کار دارد و همان حقایق عقلی و سعادت معقول نبوی را تجسمی کرده، به واسطه صور حسی و خیالی در اذهان مردم انتشار می دهد.

ملال، رنج و عشق | ۱۰:۲۹,۱۳۹۸/۷/۳|

ملال، رنج و عشق سه درونمایه مشترك در زندگی انسانی هستند. عموم آدم‌ها، اگر نگوییم به تحقیق همه ایشان، روزها و ساعت‌هایی از زندگی دچار كسالت، ملالت و احساس عمیق بیهودگی و پوچی می‎شوند، لحظاتی به دلایل مختلف درونی و بیرونی، رنجیده‌خاطر می‎شوند و از درد و مصیبت می‎رنجند و احتمالا روزگاری را به عشق و عاشقی می‎گذرانند.

درباره زمان /سیدموسی دیباج - بخش سوم | ۱۱:۳۱,۱۳۹۸/۷/۲|

چنانچه بپذیریم که زمان از لوازم حرکت است، ضرورتی ندارد تا چنین بپنداریم که بدون حرکت، زمان مفهومی تهی است. اساساً نباید نادیده انگاشت که اشتمال مصداقیت زمان و حرکت می‌تواند از سنخ رابطه منطقی عموم و خصوص مطلق تلقی شود؛ بدین معنی که هرچه مصداق حرکت است، زمانی است؛ اما متقابلا چنین نیست که هر چه مصداق زمان است، مصداق حرکت باشد. زمان همسایة نیستی است، اما حرکت هرگز به همسایگی نیستی درنمی‌آید.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما