اندیشه


تمهید نظریه‏ ای برای شناخت جهان/ ارنست کاسیرر - ترجمه: یدالله موقن | ۸:۴۵,۱۳۹۸/۱/۳۱|

هرمان اوزنر در درس‌‌‌‌‌‌‌گفتاری شایان تحسین این طبقه‌‌‌‌‌‌‌بندی درخشان را توصیف می‌‌‌‌‌‌‌کند که تحت تأثیر آکادمی افلاطون انجام گرفت و برای قرن‌‌‌‌‌‌‌ها فرم پژوهش علمی را تعیین ‌‌‌‌‌‌‌کرد. وی می‌‌‌‌‌‌‌نویسد: «نه‌تنها آفرینش علم یونانی بلکه به‌طور کلی، آفرینش فرهنگ یونان باستان کار دو یا حداکثر سه نسل است؛ یعنی نسل افلاطون و ارسطو و پیروان بلافصل آن دو. هیچ صفحه‌‌‌‌‌‌‌ای در تاریخ بشر رویدادی همانند این را ثبت نکرده است.»

گفت‌و‌گو با دکتر بیژن عبدالکریمی به بهانه انتشار کتاب آینده روحانیت و جهان معاصر | ۱۰:۲۴,۱۳۹۸/۱/۲۶|

دکتر بیژن عبدالکریمی دانشیار فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، بسیاری از آثار خود را به این مواجهه اختصاص داده است و از منظری فلسفی به آسیب‌‌‌‌‌‌‌‌شناسی و چگونگی برخورد گروه ‌‌‌‌‌‌‌‌های مهم اجتماعی با جهان معاصر پرداخته است. پس از انتشار کتاب «پرسش از امکان امر دینی در جهان معاصر» عبدالکریمی کتاب «آینده روحانیت و جهان معاصر» را در پایان سال گذشته منتشر کرد. به بهانه انتشار این کتاب در مورد مدرنیته ایرانی و شکاف میان روحانیت و روشنفکران گفت‌وگویی با او داشته ‌‌‌‌‌‌‌‌ایم که در ادامه می‌‌‌‌‌‌‌‌ خوانید.

چالش‌های علم ‌سیاست در ایران در گفت‌وگو با دکتر سیدصادق حقیقت | ۱۰:۲,۱۳۹۸/۱/۲۶|

اگر بخشی از علم سیاست، معطوف به اداره امور است و به‌دنبال «تدبیر مُدُن»؛ چرا این علم در جامعه ما کار ویژه خود را بخوبی انجام نمی‌دهد؟ ظاهراً رشته علوم‌سیاسی در ایران با بحران‌های عدیده‌ای روبه‌رو است. گویا علم سیاست به علمی غیرخودی بدل شده و نگاه مثبتی به آن وجود ندارد.

اخلاقی زیستن در گفتارهایی از مصطفی ملكیان، مقصود فراستخواه و امیر اكرمی | ۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۱/۲۵|

متاسفانه اخلاق در عرف جامعه ما به معنای مجموعه‌ای از باید و نبایدهای نیك‌خواهانه اما بدون مبنا فروكاسته شده و وقتی كسی دم از اخلاق می‌زند، ذهن همگان به سمت انبانی از نصایح و توصیه‌های خسته‌كننده و ملال‌آور سوق می‌یابد. این در حالی است كه اخلاق در واقع سیمان مناسبات اجتماعی است و از قضا هنجارها و اصول اخلاقی، اموری من‎عندی و باری به هر جهت نیستند و اساسا بر عقلانیت و خرد استوار هستند.

علوم انسانی و زندگی تراژیک / عیسی عبدی | ۹:۲۷,۱۳۹۸/۱/۲۵|

با این پرسش بدبینانه آغاز کنیم؛ علوم انسانی هر چند محدود و نسبی که نتواند بعد از صد سال وضعیت ما را بهتر کند و شرایط ما را بهبود بخشد به درد چه می خورد؟ چرا علوم انسانی در سپهر فرهنگی و تاریخی ما، انگونه که باید توسعه پیدا نکرده و در شکل عینی و تجربه زیسته به دادمان نرسیده است؟ گویی هر کاری کنیم علوم انسانی برای ما «بیرونی» است، در ما هضم نمی شود و به بسته کاربردی و حل مسئله ره نمی یابد و نمی تواند شرایط ما را مطلوب سازد .شهرسازی ما، وضعیت اقتصاد، اخلاق، و... .

«ایران و مسائل و مشکلاتش» / رضا داوری اردکانی | ۹:۱۷,۱۳۹۸/۱/۲۵|

جدیدترین مقاله رضا داوری اردکانی معطوف به وضعیت کنونی کشور است. هرچه بحران‌های پیش‌روی کشور عیان‌تر می‌شود، قلم این فیلسوف نیز تیزتر می‌شود و زبانش صریح‌تر. او در توضیحی که برای مقاله خود با عنوان «ایران و مسائل و مشکلاتش» در شماره شصت و هشتم خبرنامه فرهنگستان علوم نوشته، به یک نکته اشاره می‌کند و می‌نویسد: «در پانزده شانزده سال اخیر که من در این نشریه قلم می‌زنم، بارها به صراحت یا به‌صورت سربسته خداحافظی کرده‌ام اما مثل اینکه همچنان باید آماده نوشتن خداحافظی‌های دیگر باشم.

پاسخ کاوه بیات به پرسش‌هایی دربارۀ چرایی ناتوانی دانشگاه در نوشتن تاریخ | ۹:۵۸,۱۳۹۸/۱/۲۴|

کاوه بیات نمونۀ روشنی از تاریخ‌پژوه و سندپژوه حرفه‌ای مستقل از نهاد آکادمیک در ایران است. او نه تحصیلات دانشگاهی در رشتۀ تاریخ دارد و نه وابستگی به نهاد دانشگاه. بااین‌حال آثار او در جنبش‌ها و تحولات اجتماعی تاریخ معاصر ایران و تاریخ منطقۀ قفقاز همواره پژوهش‌هایی حرفه‌ای، استاندارد و قابل قبول، هم در حوزۀ عمومی و هم در دانشگاه ایرانی بوده است.

جامعه شناسی فرهنگی چیست؟ | ۸:۵۰,۱۳۹۸/۱/۲۱|

دیک هوتمان استاد جامعه شناسی دانشگاه لوون بلژیک است، حوزه تخصصی او جامعه شناسی فرهنگی است. هوتمان، 19 فروردین ماه، به همت پژوهشکده مطالعات اجتماعی و فرهنگی، بحثی را با عنوان « وعده روشنگری و اهمیت جامعه شناسی فرهنگی» در محل این پژوهشکده به زبان انگلیسی ایراد کرد، در ادامه ترجمه چکیده ای از صحبت های او ارائه می شود:

راوی ایران بین دو انقلاب | ۱۱:۴۳,۱۳۹۸/۱/۱۹|

كمتر كتاب یا پژوهش معتبری در زمینه تاریخ معاصر ایران می‌یابیم كه در منابع و مآخذ آن به كتاب ارزشمند «ایران بین دو انقلاب» اشاره نشده باشد. یرواند آبراهامیان اگر همین یك كتاب را نوشته بود در زمره ارزنده‌ترین مورخان جدید ایران قرار می‌گرفت. اگرچه این مورخ نام‌آور كتاب‌ها و مقالات فراوان دیگری نیز در كارنامه دارد از جمله تاریخ ایران مدرن، كودتا، اسلام رادیكال، مقالاتی در جامعه‌شناسی سیاسی ایران، مردم در سیاست ایران و اعترافات شكنجه‌شدگان.

گفت‌وگو با رضا منصوری درباره انتحال، سرقت علمی و سیر تفكر در ایران | ۷:۱۲,۱۳۹۸/۱/۱۹|

رضا منصوری، استاد دانشگاه صنعتی شریف تنها یك فیزیكدان نیست و از قضا در محافل فرهنگی و روشنفكری با وجود آنكه همه می‌دانند رشته تخصصی‌اش چیست، به واسطه اظهارنظرهایش درباره وضعیت علمی و دانشگاه‌های ایران شناخته شده است. منصوری انتقادهای جدی و اساسی به نظام آموزش عالی ایران دارد و معتقد است ما گرفتار سندروم دوره نقل هستیم، یعنی نظام دانش در ایران كماكان در حال انتقال علم است و به دوران علم‌ورزی وارد نشده‌ایم.

الگوی تحول تاریخی در شاهنامۀ فردوسی / سیدحسین شهرستانی | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

بُن و اساس هر تمدن و فرهنگ، در زبان و سنت زبانی آن ریشه دارد. زبان مأمن و مأوای تمام آن حقایقی است که تجربۀ ما از جهان را صورت بخشیده و نسبت ما با اشیاء را سامان می دهد. زبان ودیعه گاه معانی و عواطف بنیادی حیات و ضامن بقاء و تداوم فرهنگها و اقوام و ملل است. زبان نمایندۀ همۀ حیثیاتی است که فرهنگ را از طبیعت در شکل خام و غیرانسانی آن متمایز می سازد و بدین سبب در طرح اساسی مابعدالطبیعه از ارسطو به بعد، فصل ممیّز انسان از حیوان، «نطق» و سخن قلمداد گردیده است.

غایت گفت‌وگو صلح است | ۱۳:۳۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۵|

یورگن هابرماس فیلسوف و جامعه‌شناس 89 ساله آلمانی برای ایرانیان نامی آشناست. اندیشه‌ها و آثار او از اوایل دهه 1370 خورشیدی، به عنوان برجسته‌ترین نماینده مكتب فرانكفورت در فارسی مطرح شد. كتاب «یورگن هابرماس: نقد در حوزه عمومی» نوشته رابرت هولاب با ترجمه حسین بشیریه، استاد نام آشنای اندیشه سیاسی در ایران، احتمالا اولین و جدی‌ترین كتابی است كه در معرفی اندیشه‌های او به ویژه در تعاطی با سایر جریان‌های فكری معاصر جهان، در سال 1375 منتشر شد. دكتر بشیریه در مقدمه این كتاب معرفی اجمالی و مثل همیشه روشنگرانه‌ای از دیدگاه‌ها و اندیشه‌های هابرماس ارایه كرد.

حیات و ممات روشنفکری در ایران | ۹:۵۵,۱۳۹۷/۱۲/۲۵|

هادی خانیکی، می گوید: روشنفکر گفت‌وگویی نقش میانجیگری دارد، او در امور اجتماعی و سیاسی و همه جا در حال پادرمیانی است و همواره در حال آمد و شد است. چهارمین ویژگی او این است که متکی به جامعه مدنی است و جهان زیست او در جامعه مدنی است و به همین دلیل است که نمی‏ خواهد جامعه مدنی را به یک بازار و اجتماع بسته تقلیل دهد.

شهر جدید، شهر ملال و غربت است / رضا داوری اردکانی | ۱۲:۰,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با عنوان «غربت و ملال در شهر تجدد و درد توسعه نیافتگی در دوران تجدد مآبی» سخنرانی را صبح امروز در همایش بین‌المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفت‌و‌گویی میان فرهنگی- میان دینی» که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، ایراد کرد که متن آن به شرح زیر است:

پورجوادی: تمام ایمان‌ها یکی هستند چون بنیان‌گذارانشان همگی فرستاده یک خدای واحدند | ۱۱:۵۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

مراسم افتتاحیه همایش بین‌المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفت‌و‌گویی میان فرهنگی- میان دینی» با حضور رضا داوری‌اردکانی رئیس فرهنگستان علوم، هانس کریستین گونتر (استاد دانشگاه فرایبورگ)، حسینعلی قبادی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و جمعی اساتید دیگر امروز در پژوهشگاه علوم انسانی و ‌‌مطالعات فرهنگی برگزار شد.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما