اندیشه


مهره مار و سوگند بقراط / ناصر فکوهی | ۱۴:۱,۱۳۹۹/۴/۲۱|

وقتی سخن از «خرافات» (Superstition) به میان می‌آید، چه در ایران و چه در بسیاری از کشورهای دیگر دنیا که امروز خود را توسعه‌یافته یا در حال توسعه می دانند، و به خصوص وقتی طرفین صحبت افرادی هستند که خود را تحصیلکرده و «با فرهنگ» بدانند، نخستین واکنش که گویی همه بر آن اصراری سخت دارند، مخالفت با آن و بدیهی دانستن بیهودگی و بی‌معنایی و زیان‌بار بودن ِ خرافات است.

معنا و ارزش زندگی / پل ادواردز – بخش دوم | ۱۰:۵۱,۱۳۹۹/۴/۲۱|

فرض کنیم برخی انسان‌ها پس از اینکه مرگشان را درک می‌کنند، نمی‌توانند فکر آن را از ذهنشان دور کنند، آنقدر که این فکر مانع همه دیگر فعالیت‌هایشان می‌شود، اما این نه گریز‌ناپذیر است و نه اصلا شایع٫ برعکس، این فکر از نظر همه انسان‌ها ـ مگر برخی از اگزیستانسیالیست‌ها ـ غیرعادی و بیمارگونه است. درک اینکه انسان خواهد مرد، در مورد اکثر انسان‌ها مانع نمی‌شود که آنان درگیر فعالیت‌هایی شوند که ارزشمندشان می‌دانند، یا مانع نمی‌شود که از چیزهایی لذت ببرند که پیشتر لذت می‌بردند.

انقلاب علمی و نقش «دکارت» در موفقیت آن/ یاسر سلیمی | ۱۰:۱۵,۱۳۹۹/۴/۲۱|

انقلاب علمی یکی از مهم‌ترین رخدادهای چند قرن گذشته است که باعث دگرگونی جهان شد؛ تحولی که شاید نظریه خورشیدمحوری «کوپرنیک» آن را آغاز و انتشار کتاب «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» «نیوتن» تکمیلش کرد. در این میان البته بازیگران مهمی بوده‌اند که در ذهن بسیاری «گالیله» برجسته‌ترین آنهاست؛ دانشمند ایتالیایی احتجاج‌گر که بر ایده‌های جدیدش پافشاری می‌کرد و اواخر عمرش را در حبس خانگی گذراند، اما هرگز موفق به متقاعدکردن جامعه علمی زمان خود نشد. با مروری دقیق‌تر بر انقلاب علمی می‌توانیم نقش بازیگری کلیدی در این عرصه را بشناسیم که کمتر به‌عنوان دانشمند ستایش شده است.

بازپس‌نگری تاریخی و فرو بستگی اندیشه / میلاد نوری | ۱۰:۱۷,۱۳۹۹/۴/۱۶|

میراث‌بران هر فرهنگی به گذشتگان خویش می‌بالند و به فضایل ایشان فخر می‌فروشند. ما نیز بسیار چنین كرده‌ و می‌كنیم. نه تنها بد نیست كه مردمان قدردان پیشینیان فرهنگ و تمدن خویش باشند، بلكه بسیار ارزنده نیز هست كه ملت‌ها به پیشینه فرهنگی و تمدنی خود آگاه بوده و منزلت آن را به ‌معنایی اصیل پاس بدارند. اما چه بسیار نیز ممكن است كه این بازپس‌نگری تاریخی، ایشان را دچار فروبستگی اندیشه كند.

فلسفه و معنای بحران در گفت‌وگو با نوید گرگین | ۱۰:۱۴,۱۳۹۹/۴/۱۶|

اسلاوی ژیژك، فیلسوف جنجالی و بحث برانگیز اسلوونیایی در ایام اوج‌گیری كرونا - كه همه جا بر قرنطینه و كار نكردن و تعطیلی تاكید می‌شد - از قضا یكی از فعال‌ترین و پركارترین افراد بود و مدام می‌نوشت و گفت‌وگو می‌كرد و دیدگاه‌هایش را مطرح می‌كرد.

تاملی در دیالكتیك درون و بیرون در عصر رسانه‌های مجازی / مسلم خراسانی | ۱۰:۱۱,۱۳۹۹/۴/۱۴|

این روزها عموم انسان‌ها به واسطه گسترش شبكه‌های مجازی و دسترسی به اینترنت این امكان را یافته‌اند در حالی كه در كنج خلوت خود نشسته‌اند، از طریق یك گوشی تلفن هوشمند یا یك تبلت یا یك لپ‌تاپ با جهان ارتباط پیدا كنند و همزمان با انسان‌ها و جوامعی در هزار كیلومتر دورتر ارتباط بیابند.

واکاوی روش تأویلی ابن رشد / علیرضا پارسا | ۱۱:۲۱,۱۳۹۹/۴/۱۱|

مسأله تأویل در منظومه اندیشه ابن رشد جایگاه ویژه ای دارد، این مسأله کلید حل تعارض دین و فلسفه، نشان دهنده نادرستی نسبت کفر به فلاسفه و عامل فهم و تبیین نصوص دینی است. از نظر ابن رشد تأویل گذر از معنای ظاهری و پی بردن به مقصود باطنی متن است. روش تأویلی ابن رشد، براساس مذهب جمع است وی تلاش درجمع میان عقل و وحی و دین و فلسفه دارد.

روش فرضیه در فلسفۀ افلاطون / ملیحه ابویی مهریزی | ۱۱:۱۷,۱۳۹۹/۴/۱۱|

در مقالۀ حاضر روش فرضیه را در فلسفۀ افلاطون مورد بررسی قرار می دهیم و برای این منظور به ترتیب سه محاورۀ منون، فایدونو جمهوریرا-که روش مذکور در آنها به صراحت طرح شده اند- مورد واکاوی قرار داده، سیر تغییر نگرش افلاطون دربارۀ جایگاه و کاربرد روش فرضیه را در حوزۀ فلسفۀ نشان می دهیم. افلاطون در منونبا نظر به هندسه درصدد ارائۀ روشی است که در فلسفه نیز کاربرد داشته باشد.

چیستی و کارکردهای عقل قدسی از منظر ابن سینا | ۱۱:۳۳,۱۳۹۹/۴/۱۰|

عقل قدسی در نظر ابن سینا ، مرتبه ای از عقلانیت است که درآن برترین شکل ارتباط با عالم عقول صورت می پذیرد. انسان زمانی به این مرتبه از عقلانیت نائل می شود که معقولات را بدون سختی ، مرارت و صرف وقت ، تنها با بکارگیری حدس بدست آورد. صاحبان عقول قدسی در نظر ابن سینا برترین انسانها هستند و بالاترین مقام نبوت مخصوص آنهاست.

رابطه «نور حقیقی» و «نور مادی» بر اساسِ قاعده حقیقت و رقیقت / علی بابایی | ۱۱:۳۰,۱۳۹۹/۴/۱۰|

اساسِ فلسفه شیخ اشراق نور و اساسِ فلسفه ملاصدرا وجود است؛ از نظرِ ملاصدرا وجود مورد نظرِ وی با نورِ اشراقی یکی است؛ حال آن که شیخ اشراق لااقل قسمی از وجوداتِ مصطلح یعنی همان اجسام را نور نمی نامد و از بین اجسام تنها به نور بودنِ نورِ حسی معتقد است؛ و همین نکته دشواری های بسیاری در یکی دانستنِ نورِ اشراقی با وجود صدرایی فراهم می آورد

جایگاه علم النفس از منظر ارسطو و ابن سینا / سید احمد حسینی | ۱۱:۲۳,۱۳۹۹/۴/۱۰|

بر اساس تصور رایج از نفس شناسی ارسطویی، جایگاه علم النفس در طبیعیات است. نظریه دیگری نیز می گوید نفس شناسی ارسطویی دارای دو بخش عمده است به طوری که بخشی باید در طبیعیات و بخش دیگر در الهیات مطالعه گردد. در این مقاله با چند دلیل نشان داده خواهد شد که بر اساس مبانی علم شناختی خود ارسطو، علم الهی جایگاه مناسبتری برای علم النفس ارسطویی است.

انسان‌شناسی ساختاری / ناصر فكوهی | ۱۱:۱۴,۱۳۹۹/۴/۱۰|

پدران انسان‌شناسی مدرن را می‌توان كلود لوی‌استروس (2009-1908) فرانسوی، جیمز فریزر بریتانیایی و فرانتس بواس امریكایی دانست و بنیانگذاران كلاسیك متاخر آن را مونتنی (قرن شانزدهم) و ژان- ژاك روسو (قرن هجدهم) اما می‌دانیم كه كتاب اصلی فریزر«شاخه زرین» (1922) چند سال پس از انتشار، به وسیله شاگرد خود او، مالینوفسكی با تكیه بر مطالعات میدانی ارزش خود را از دست داد.

معنا و ارزش زندگی / پل ادواردز - بخش نخست | ۱۴:۸,۱۳۹۹/۴/۷|

بسیاری از متفکران متدین معتقدند در صورتی زندگی معنا و ارزش دارد که خدا و زندگی پس از مرگ وجود داشته باشد. برخی از متفکران بی‌ایمان با این نظر موافقند، اما می‌گویند که چون خدا و حیات اخروی وجود ندارد، پس زندگی فاقد معنا و ارزش و در واقع عبث و بیهوده است.

حرکت در مجردات بر پایه مبانی فلسفه اسلامی / یحیی نورمحمدی نجف آبادی | ۱۰:۲۱,۱۳۹۹/۴/۴|

از جمله موضوعات پیچیده در مباحث تغیر و حرکت، امکان حرکت (سیلان وجود جوهری یا عرضی شیء) در مجردات (چیزی که نه تنها جسم نیست، بدون وجود جسم و تعلق به آن نیز می تواند باقی بماند) است.

اصالت وجود، تقدم حکمت بر قدرت / اصغر عین الله زاده صمدی | ۱۰:۸,۱۳۹۹/۴/۴|

امتناع جعل ماهیت موجودات ممکن، از جمله دلایلی است که برای اثبات نظریه«اصالت وجود» اقامه شده است. جعل ماهیت به دلیل عدم امکان جعل احکام ضروری، ممتنع دانسته شده است. امتناع جعل احکام ضروری حکایت از توجه به حکمت در قبال قدرت دارد. اگر حکمت را بر قدرت مقدم بداریم، می توانیم به امتناع جعل احکام ضروری حکم نمائیم.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما