اندیشه


چرا اسلام ایرانی؟ / گفتگو با دکتر انشاء‌الله رحمتی | ۷:۲۹,۱۳۹۸/۱۲/۴|

هانری کربن (۱۹۰۳ـ ۱۹۷۸) فیلسوف و ایران‌شناس فرانسوی طی بیست سال پایانی عمرش، بخشی از سال را در ایران ساکن بود و در دانشگاه تهران تدریس و با مرحوم علامه طباطبایی و دیگر اندیشمندان مسلمان ایرانی گفتگو و در آثار فلسفی و عرفانی اسلام تعمق و تصحیح و تألیف می‌کرد و به همین جهت او را یکی از احیا‌کنندگان جریان فلسفه‌ اسلامی در دوران معاصر به شمار آورده‌اند و افزون بر این همدلی بسیاری نیز با فرهنگ و تمدن ایرانی و شیعی داشت، به گونه‌ای که ایران را کانون معنویت و تاریخ ادیان می‌دانست.

شالوده ‏شناسی حیات معاصر / غلامحسین زرگری‌نژاد | ۹:۵۸,۱۳۹۸/۱۲/۳|

تاریخ در پندار عامه حتی بسیاری از تاریخ‏ پژوهان و شماری از دیگر عالمان و اهل ‏نظر، عبارت است از مطالعه تمامی حوادث و وقایع مرتبط با حیات بشری كه در گذشته اتفاق افتاده است. بر سیاق همین گمان، علم تاریخ نیز علمی است ناظر بر تفحص و ژرفاكاوی در زندگی پیشینیان با هدف بازشناسی و معرفت بر همان حوادث و وقایع در پرتو مطالعه روشمند اسناد و مدارك تاریخی.

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش هفتم و پایانی | ۹:۳۹,۱۳۹۸/۱۲/۳|

از ایام «پولیس» کلاسیک آتن، نقش اساسی سخنوری در فعالیت سیاسی شناسایی شده است؛ یعنی توانایی کسب اقتدار، سوق مردم به پیروی از خود تنها با قدرت متقاعد‌کنندگی سخن‌ورزی. شناخت و درک تاریخ همیشه مؤلفه ‌اساسی سخنوری سیاسی بوده است و در ذهن بسیاری از اشخاص از مطالعه «علم سیاست» یا «نظریه سیاسی» به عنوان آمادگی برای ورود به سیاست، از جمله خود حکومت، فراتر می‌رود.

" انسان مدرن شرقی ایرانی سنت گرا " / احسان تاجیک | ۱۲:۲۲,۱۳۹۸/۱۱/۲۹|

بیش از یک سال از مسافرت ابدی داریوش شایگان می گذرد. نویسنده و اندیشمندی که خود را سالک فرهنگ جهان می دانست. سالک از این نظر که همواره میان فرهنگ های مختلف جهان در حال رفت و آمد و کسب فیض و طریقت فکری معنوی بود. که هیچ گاه انس و الفت خویش را با فرهنگ ایران نگسست.

دم مسیحایی امام در الهیات شیعه / الکساندر واسیلینف | ۱۲:۳,۱۳۹۸/۱۱/۲۸|

بحث در مورد رابطه زمان و تاریخ به شکل وثیقی با مسأله مهم پدیدارشناسانه حضور و شهود اولیه مربوط است. این پدیدارشناسی، دیدگاه کربن را در مورد عالم شکل می‌دهد. بر اساس نظر کربن، نمی‌توان به تحلیل زمان و مکان از آن حیث که وجود مستقلی دارند پرداخت، بلکه باید آن‌ها را از طریق تحقیق در نحوه حضور و شهود، تحلیل کرد که از همین طریق نیز ظاهر شده‌اند.

فیلسوفان تحلیلی در مواجهه با كانت در گفت ‌و گو با محمدرضا واعظ ‌شهرستانی | ۸:۳۳,۱۳۹۸/۱۱/۲۶|

در بزرگی و عظمت ایمانوئل كانت (1804-1724) نه فقط در تاریخ فلسفه كه در تاریخ اندیشه بشری حرف و حدیثی نیست. بدون تردید نام این فیلسوف بزرگ آلمانی در كنار افلاطون و ارسطو بر صدر تالار متفكران جهان نقش بسته است. اهمیت كانت در فلسفه تا بدانجاست كه می‌توان تاریخ فلسفه مدرن را به دو دوره ماقبل و مابعد او تقسیم كرد؛ با كانت فلسفه و مابعدالطبیعه به مسیر جدیدی قدم گذاشتند كه در این رهگذر علم و دین معنا و هویت یافتند.

خوانش گفتمانی نظام کلامی کتیبه‌های تخت‌جمشید با رویکرد نشانه‌معناشناسی / سعید اسلامی‌راد | ۱۰:۵۴,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

نظام‌های زبانی از آن رو که همواره در حال معناسازی هستند، نظام‌هایی گفتمانی به حساب می آیند که با برخورداری از گونه‌های دلالتی صریح و نشانه-معناهای موجود با بیانی نمادین، آن ها را در فرایندی خلاقانه به گونه های بدیع، دارای دلالت های ضمنی بدل می سازد .از این رو گفتمان زبانی تخت جمشید قادر است تا با بازسازی، ترمیم، برش، دخالت، کاهش، افزایش، گسست، پیوست و انواع روابط و تمهیدات گفتمانی در روابطی تعاملی، تقابلی، چالشی، رقابتی، هم‌سو و یا واگرا دنیاهای نشانه‌معناها را توسعه بخشد.

فلسفه و کلام در گفت وگو با استادان: دکتر اعوانی و دکتر دینانی | ۷:۴,۱۳۹۸/۱۱/۱۹|

در این گفتگو با دو استاد برجسته و صاحب‌نظر فلسفه اسلامی، به بحث دیرینه کندوکاو عقل فلسفی و ارتباطش با وحی و کلام و علوم متکی بر ایمان و به‌خصوص اعتقادی پرداخته‌ایم. این موضوع در ادیان بزرگ و مذاهب مهم همواره مطرح بوده است و شاید هم تا کنون پاسخ اقناع‌کننده‌ای که همه عقلا و اهل فضل و مؤمنان را راضی کند برایش نیافته باشیم. با این‌همه، طرح بحث و ورود به موضوعاتی از این دست، همچون بارانی بر دشت اندیشه، جوانه‌های تازه می‌رویاند و ریشه‌های کهن را آبیاری می‌نماید. ضمن سپاس از دو استاد برجسته دانشگاه تهران و انجمن حکمت و فلسفه، توجه خوانندگان گرامی را به این گفتگو جلب می‌نماییم:

فرهنگ و سیاست: رویارویی دو مفهوم | ۷:۵۶,۱۳۹۸/۱۱/۱۶|

شاید بتوان با به عهده گرفتن هرگونه خطری كه ساده‌سازی در پی دارد، سیاست را مناسبات قدرت تعریف كرد و علم سیاست را دانش و آگاهی به این مناسبات خواند. بر این اساس هرجا نشانی از مناسبت و پیوندی مشوب به قدرت باشد، خبری از سیاست نیز به گوش می‌رسد؛ خواه عرصه‌های كلان و خواه خرده‌مناسباتی كه پدیدآورنده خرده‌سیاست‌ها هستند.

عیسای دل و مسیح جان / محمدرضا عدلی | ۹:۲۶,۱۳۹۸/۱۱/۱۵|

حضرت عیسی(ع) یكی از پیامبران اولوالعزم است. نام این نبی بزرگوار به كرات در قرآن كریم و احادیث اسلامی آمده است. مسلمانان برای حضرت مسیح(ع) معجزات و كراماتی قائل هستند از جمله سخن گفتن در گاهواره در دفاع از مادر و نیز زنده كردن مردگان و شفای بیماران و كوران مادرزاد و دمیدن حیات در گل بی‌جان.

آیا انسان تنها در عالم معقولات زندگی می‌کند | ۱۲:۴۸,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی با اشاره به روابط علی و معلولی بر عالم اظهار کرد: انسان از عقل به خیال و وهم و حس می‌آید؛ غلامحسین ابراهیمی‌دینانی، چهره ماندگار و استاد بازنشسته فلسفه دانشگاه تهران، ۱۱ بهمن‌ماه، در برنامه تلویزیونی معرفت به بحث در زمینه «اختیار در ضرورت هستی» پرداخت و بیان کرد: این مسئله در عین سادگی، یکی از مسائل مهم محسوب می‌شود. گاهی اوقات فکر می‌کنیم مسائل ساده مشکل نیستند، اما گاهی ساده‌ترین مسائل، مشکل‌ترین مسائل هستند.

گونه‌شناسی منشاء مرگ در اساطیر جهان | ۹:۴۳,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

اسطوره‌ها که به نحوی حکایتِ ورود عناصر مینوی (خیر یا شرّ) به ساحت انسانی هستند، مضامین متفاوتی را به تصویر می‌کشند و سخنان بسیاری را می‌توان از آن‌ها استنباط کرد. در این میان، اسطوره‌هایی وجود دارد که به منشاء اموری همچون منشاء جهان، منشاء انسان، منشاء داروها، منشاء گیاهان و منشاء حیوانات و... می‌پردازند، مرگ نیز بخشی از این سنخ را به خود اختصاص می‌دهد.

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش چهارم | ۷:۴۸,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

در مورد نوشتن تاریخ برای مقاصد عملی، باید فکر کرد که ممکن است این‌گونه «اسطوره‌سازی»، مقصود او را تحت‌الشعاع قرار دهد؛ زیرا خطر غافلگیری ضمن دروغگویی وجود دارد، اما نه اینکه مانع آن شده باشد که تاریخ‌نویسان دارای انگیزه عملی از انجام آن (به‌خصوص آنجا که از تاریخ برای اهداف صریحاً باورشناختی سیاسی استفاده می‌کنند)، و سوق میلیون‌ها نفر به اعتقاد به آنها (حتی اگر فقط برای مدتی باشد) خودداری کنند.

نوستالژی و گذشته گرایی در گفت‌وگو با دکتر منصوره اتحادیه | ۱۱:۴۱,۱۳۹۸/۱۱/۱۲|

من اعتقاد ندارم، دچار گذشته‌گرایی و نوستالژی افراطی هستیم. نوستالژی بله ولی نه افراطی. چرا باید فکر کنیم افراطی است. از آن طرف در همه‌ی جوامع گروه‌هایی هستند که نوستالژی گذشته را دارند. لباس پوشیدن و آرایش مو و حتی تزئین خانه‌هایشان را به سبک گذشته برمی‌گردانند. به نظر من این حس و این کشش خاص جامعه‌ی ما نیست. در هر دورانی عده‌ای فکر می‌کنند که زمان پدر و مادرهایشان بهتر بوده.

مظلومیت علم، بالاترین مظلومیت‌هاست / حسن بلورچی | ۱۰:۵۷,۱۳۹۸/۱۱/۱۲|

از فلسفه تنها حیرانی آن به ما مهندسان رسیده است. از علوم انسانی چیز چندانی درنمی‌یابیم. تنها خاطره‌ای از بازی‌های زبانی و تصاویر ذهنی غیرمرتبط كه پیاپی تكرار می‌شوند. جست‌وجوی تمایلات ذهنی در میان منقولات. در مورد ما مشتری پشت در ایستاده است. اگر بگوییم لاوازیه این را گفته است و نیوتن آن را و اینشتین چیز دیگر، تو برو و مشكلاتت را با اینها حل كن از ما نمی‌پذیرند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما