ایران فرهنگی


مهدی محقق: مقصریم چون علما را تکریم نمی‌کنیم | ۱۰:۴۶,۱۳۹۸/۱۰/۱۰|

وقتی آرام و با وقار با عبایی بر دوش وارد پذیرایی منزلش می‌شود احساس می‌کنم ذره‌ای هستم در مقابل کوهی از معرفت و دانش. عالمی بزرگ اما متواضع است. خاصیت عالمان و دانشمندان همین است. دانشمندانی که انگشت شمارند و شاید در هر دوره و زمانه کمتر از انگشتان دست ظهور کنند اما در کشور خود بیگانه‌اند. مهدی محقق از آن استادان درجه یکی است که نه تنها مایه فخر جوامع دانشگاهی بین‌المللی، بلکه از همان مفاخر انگشت‌شمار ایران است. وقتی درباره تکریم دانشمندان و علما صحبت کردیم دل پردردی داشت.

بهمن و حکمت اشراق / حسن بلخاری - بخش دوم و پایانی | ۱۰:۳۰,۱۳۹۸/۱۰/۱۰|

در خرده‌اوستا که یکی از بخشهای اصلی پنج‌گانه اوستاست، دو بخش با عنوان «سی روزه کوچک» و «سی روزه بزرگ» وجود دارد. در بخش اول، هر روز به نام ایزدی نامگذاری می‌شود. روز اول از آن هرمزد است که چنین می‌آید:

محسن شجاعی: پِی‌سیکوف در پی کشف قواعد لهجه تهرانی بوده است | ۱۲:۴۲,۱۳۹۸/۱۰/۹|

کتاب «لهجه تهرانی» نوشته لازار پِی­‌سیکوف که محسن شجاعی به تازگی آن را به فارسی ترجمه کرده از این منظر اثر بسیار جالب توجهی است که توجه دقیق ایران‌شناسان شوروی به ابعاد متنوع فرهنگ و زبان فارسی را نمایان می‌سازد. با مترجم کتاب درباره اهمیت آن و نیز مسئله پژوهش در حوزه زبان‌های ایرانی از سوی ایران‌شناسان گفت‌وگویی داشته‌ایم که می‌توانید در ادامه بخوانید.

برده و برده‌داری در ایران / زهره روحی – بخش هفتم و پایانی | ۱۲:۳۱,۱۳۹۸/۱۰/۹|

به هر حال از قرن هشت تا ده میلادی ، با تضعیف قوای خلفا ، به تدریج دوران جدیدِ رو به استقلالی برای حکام محلی به وجود آمد. اکنون در قرن نهم و نیمه اول قرن دهم میلادی ، در ایران، دولتهای فئودالیِ موروثی شکل میگیرد؛ طاهریان در خراسان؛ صفاریان در سیستان و سپس در خراسان؛ سامانیان در ماوراءنهر (آسیای میانه) و سپس در خراسان؛ علویان در طبرستان (مازندران کنونی)؛ آل زیار در گرگان و …. ؛ که همگی بدون هیچ استثنایی سیستم برده داری را به منزله منبع درآمدی پرسود ، همچنان در خود نگاه داشتند.

بازتاب ایران باستان در شعر حافظ شیرازی / ابوالقاسم اسماعیل‌پور | ۱۲:۲۰,۱۳۹۸/۱۰/۹|

شعر حافظ شیرازی بی‌‌گمان چکیدۀ روح ایرانی است. روح ایرانی در درازنای چند هزاره از دوران باستان تا روزگار اسلامی فراز و نشیب‌های شگرف تاریخی و فرهنگی را پشت سر گذاشته و آبدیده شده است.

دریابندری و کتاب مستطابش / علی بلوکباشی | ۱۲:۱۳,۱۳۹۸/۱۰/۹|

« هیچ کس با خواندن کتابِ آشپزی، آشپز نمی شود!» و « هیچ آشپزی، و نیز هیچ کسی که خیالِ آشپز شدن در سر داشته باشد، از کتاب آشپزی بی نیاز نیست.» جمله ای حکمت آمیز از نجف دریابندری در آغاز پیشگفتارش بر کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز.

میدان مشق، اولین فرودگاه ایران / هومن زال پور | ۱۰:۴۶,۱۳۹۸/۱۰/۹|

ورود اولین هواپیما به ایران در عصر قاجار و حدود 10 سال پس از اختراع آن توسط برادران رایت صورت گرفت. در 14 دی ماه 1292 / 4 ژانویه 1914 میلادی، اهالی دارالخلافه طهران شاهد پرواز اولین طیاره یا آیروپلان (Aeroplane) از نوع «بلریو»در آسمان این شهر بودند. این طیاره توجه همگان را به خود جلب کرد و احمدشاه قاجار، ولیعهدش محمدحسن میرزا و جمعی از رجال نیز به استقبال آن شتافتند و خلبان این هواپیما که فردی لهستانی به‌نام «کوزمینسکی» بود، مورد تمجید قرار گرفت.

تنها یادگار مشروطه / محمد علی بهمنی قاجار | ۱۰:۴۲,۱۳۹۸/۱۰/۹|

قانون اساسی مشروطه ایران آغازگر فصل جدیدی در تاریخ ایران بود. این قوانین چند ویژگی بارز داشتند. 1- حاکمیت ملت مردم تا آن زمان رعیت و زیر سلطه پادشاه بودند و هیچ نوع حق حکومتی نداشتند، اما براساس قوانین اساسی مشروطه، حق حکومت به دست آوردند و منشأ حاکمیت از آن ملت شد.

«کرسی» در تاریخ ایران / سولماز قلی‌زاده مهدی‌خان محله | ۱۰:۳۸,۱۳۹۸/۱۰/۹|

داشته‌اند. کرسی قدمتی به اندازه‌ پیدایش نخستین سازه‌ها و نشیمن‌گاه‌ها در ایران دارد، چراکه بعد از کشف آتش، خانه‌سازی و ساخت و بافت وسایل اولیه‌ زندگی، این روش برای قشر متوسط و کم‌درآمد جامعه به صرفه بوده است.

بهمن و حکمت اشراق / حسن بلخاری - بخش اول | ۱۰:۳۳,۱۳۹۸/۱۰/۹|

«اول ما خلق الله العقل» که در بسیاری متون اسلامی ذکر گردیده و مورد استناد و تأکید حکمای بزرگی چون شیخ ‌اشراق و ملاصدرا (در شرح اصول کافی) قرار گرفته، روایت مشهوری در متن احادیث اسلامی است و از آن روشن‌تر: «إن الله عز و جل خلق العقل و هو أول خلق من الروحانیین»۱(کلینی، ۱۳۷۹: ۱ر۲۱).

دلتنگی، تنهایی، بی‌هم‌زبانی | ۱۲:۲۸,۱۳۹۸/۱۰/۸|

شاید اگر بگوییم کهنسال‌ترین دانشی‌مرد ایرانی بود، سخنی به گزاف نگفته نباشیم. او که وقتی رضاخان میرپنج، در سوم اسفند ۱۲۹۹ کودتا کرد شش ساله بود و وقتی ایران در سوم شهریور ۱۳۲۰ به اشغال متفقین درآمد، بیست‌وهفت سال داشت، وقایعی را به چشم دیده بود و همه را تا لحظه مرگ صحیح و دقیق به خاطر داشت که کمتر ایرانی حاضر در روزگار امروز دریافته بود و وقتی وفات یافت که پنج سالی از یک قرن زندگی کردنش می‌گذشت؛ اما «فضل‌الله رضا» چنین بود.

گنجینه‌ای ارزشمند از میراث مکتوب اسماعیلیان | ۱۲:۲۶,۱۳۹۸/۱۰/۸|

«دستورالمنجمین» اثری ارزشمند باقی‌مانده از دوران اسماعیلی و از مولفی ناشناخته است. این کتاب معاصر با حسن صباح تالیف شده و در قلعه الموت نگهداری می‌شده است. این کتاب دو جلد بوده، اما نسخه فعلی در یک نسخه صحافی شده است. نسخه اصلی کتاب دستورالمنجمین در کتابخانه ملی پاریس به شماره ۵۹۶۸ نگهداری می‌شود. این نسخه احتمالا توسط شارل شفر، خاورشناس فرانسوی در قرن نوزدهم از ایران به فرانسه منتقل شده است. دستورالمنجمین توسط سیدجلال حسینی بدخشانی و اکبر ایرانی تصحیح شده و توسط مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب به چاپ رسیده است.

خلقیات‌نویسی از اول تا آخر در «برآمدن ژانر خلقیات در ایران» | ۱۲:۲۰,۱۳۹۸/۱۰/۸|

خلقیات‌نویسی چیست و اولین کسی که در مورد خلقیات ایرانیان نوشت که بود؟ آیا جمع‌آوری عادات اکثریت جمعیت در اثری مفید یا اصلا علمی است؟ پاسخ این سوالات را در کتاب «برآمدن ژانر خلقیات در ایران» نوشته ابراهیم توفیق، سیدمهدی یوسفی، حسام ترکمان و آرش حیدری بخوانید.

از زبان زنان / کیانوش کیانی هفت‌لنگ | ۱۰:۲۸,۱۳۹۸/۱۰/۸|

سفرنامه‌ها منابع ارزشمند اطلاعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی هستند که زمان و مکان جغرافیایی خاصی را به‌روشنی پیش چشم مخاطب می‌‌گذارند. اهمیت سفرنامه‌ها براساس دانش، جهان‌بینی و تخصص سفرنامه‌نویس‌ها روشن می‌شود. از گزارش‌های موجود چنین برمی‌آید که اندکی از سفرنامه‌های ایرانی را زنان نوشته‌اند، موضوعی که از تأخیر در سوادآموزی آنها حکایت دارد.

یادی از محمدتقی دانش‌پژوه / میلاد عظیمی | ۱۲:۴۹,۱۳۹۸/۱۰/۷|

دوست عزیز آقای دکتر رسول جعفریان کتاب جالبی منتشر کرده است به اسم «محمدتقی دانش‌پژوه در دانشگاه تهران» (کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، ۱۳۹۸). این کتاب اسناد اداری سال‌های خدمت استاد دانش‌پژوه در دانشگاه تهران است؛ یعنی سال‌های میان ۱۳۱۸ تا ۱۳۵۵. دانش‌پژوه یکی از دانشمندان برجسته ایران معاصر بود.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما