جهان اسلام


راز گمنام ماندن صوفی تنها / تاثیر پذیری ابن‌عربی و آدونیس از ساختار زبانی نِفَّری | ۱۴:۳۵,۱۳۹۸/۶/۲۰|

محمد بن عبدالجبار بن حسن نِفَّری یکی از چهره‌های رازآلود در تاریخ عرفان تمدن اسلامی است. او به روایتی در نیمه نخست قرن چهارم هجری در روستای نِفّر در عراق کنونی می‌زیسته است. نِفَّری به دلیل آنکه قائم به خود بود و مستقل از فرق صوفیه، هیچگاه شهرت چندانی کسب نکرد تا اینکه دو قرن پس از او شیخ اکبر محی الدین یادی می‌کند.

برگی از خردورزی تشیع / حسن انصاری | ۱۴:۱۵,۱۳۹۸/۶/۲۰|

چند نكته درباره زیدیه و میراث ایرانی/ یمنی آنان اشاره: در میان معارف و دانش‎های موسوم به «علوم انسانی» اعم از فلسفه، جامعه‎شناسی، اقتصاد، سیاست، روانشناسی و ... تاریخ بیش از بقیه در معرض سوءتفاهم، سوءبرداشت، تحریف، گزینش و خوانش غلط قرار می‎گیرد، خواه این قرائت‎های غیرعلمی و غیرانتقادی تعمدا و با انگیزه‎های آگاهانه صورت بگیرد و خواه از سر ناآشنایی یا به منابع تاریخی یا ناآگاهی نسبت به رویكردهای عالمانه و نظری دقیق اتفاق بیفتد.

عاشوراپژوهان به کدام مقاتل رجوع کنند؟ | ۱۱:۴۲,۱۳۹۸/۶/۱۳|

مَقْتَل در لغت به معنای محل قتل یا همان قتل‌گاه است. نوعی تاریخ‌نگاری که در آن، قتل یا شهادت شخصیت‌های مطرح شرح داده می‌شود. در واقع «مقتل»، به گزارش‌های مکتوبی گفته می‌شود که حاصل نوعی تاریخ‌نویسی براساس تک‌نگاری است.

نخستین گزارش مکتوب از واقعه کربلا را چه کسی نوشت؟ | ۱۱:۵۲,۱۳۹۸/۶/۱۰|

مقتل‌نگاران مکتوب‌کنندگان گزارش‌های شاهدان از واقعه شهادت امام حسین و یارانش هستند. نخستین گزارش مکتوب از واقعه کربلا را لوط بن یحیی بن سعید بن سالم اَزدیِ غامدی مشهور به ابی مِخنَف نوشته است. او در سال 80 هجری قمری،یعنی بیست سال پس از واقعه کربلا به دنیا آمده و در سال 157 هجری قمری درگذشته است. بر مبنای سال تولد ابی مِخنف می‌توان تخمین زد که نوشتن نخستين مقتل چیزی حدود چهل سال پس از واقعه عاشورا آغاز شده و مبنای آن نیز گزارش‌هایی که از کاروانیان کربلا و به‌ویژه حضرت زین‌العابدین (ع) سینه به سینه منتقل شده و نیز گزارش‌های لشکریان عمر سعد از واقعه بوده است.

گفتمان نهی از منکر و مبارزه با ظلم در قیام امام حسین (ع) / دکتر رسول جعفریان | ۸:۱۶,۱۳۹۸/۶/۱۰|

تردید نباید کرد که در یک روند صد ساله، بحث از ماهیت قیام کربلا به عنوان یک حرکت ضد ظلم، به صورت یک گفتمان شروع شد و در انقلاب اسلامی و به خصوص توسط امام خمینی به اوج خود رسید. این در حالی بود که از سالها پیش از انقلاب، بحث مبارزه با نظام پهلوی به عنوان یک نظام ستمگر در ادبیات سیاسی مخالفان وارد شده بود.

حقوق متقابل حكومت و مردم در تجربه دولت علوی / مصطفی دلشاد تهرانی | ۸:۱۴,۱۳۹۸/۵/۲۸|

مروری بر نسبت حاكمیت و جامعه بر مبنای گفتار و رفتار امیرالمومنین از جلوه‌های والای حكومت امام علی (ع) حقوق‌مداری آن است. علی (ع) حقوق‌مداری را مبنای حكومتداری قرار داد. بنابر نقل طبری از علی بن‌الحسین (ع) در نخستین خطبه‌ای كه امام پس از تصدی حكومت ایراد كرد چنین فرمود:

غدیر تلاقی نبوت و امامت | ۸:۲,۱۳۹۸/۵/۲۸|

هدایت الهی ازسرچشمه فیض و رحمت ربوبی فروباریده و انبیا در پی مأموریتی آسمانی از آغاز تاریخ، همواره مشعل هدایت بر دوش کشیده‌اند تا آدمی حقیقت را از باطل بازشناخته و راه صواب و کمال پوید. ناگفته پیداست، جایگاه هدایت و رهبری که پیامبران مسئولیت آن را از جانب خداوند برعهده داشتند، در وضعیت عام نیازمند آمادگی روحی و سایر صلاحیت‌های لازم و در مورد خاص مستلزم ظرفیت و قابلیت‌های روحی و معنوی در حد «عصمت» است تا امر شایستگی ابلاغ رسالت الهی به بشریت تا انتهای تاریخ محقق شود.

کتابی که یکی از پرمراجعه‌ترین رسائل در باب حج است | ۱۲:۳۷,۱۳۹۸/۵/۲۶|

در میان آثاری که علمای بزرگ شیعه به فارسی در باب مناسک حج نوشته‌اند، کتاب «رساله‌ای در باب مناسک حج» نوشته شیخ مرتضی انصاری، از پرمراجعه‌ترین آثار محسوب می‌شود.

«مناسک مکیه»؛ رساله‌ای که در سفر حج نوشته شد | ۱۲:۳۴,۱۳۹۸/۵/۲۶|

از میان عالمان ساکن در شهرهای ایران، در دوران قاجار، ملا مهدی و ملا احمد نراقی، مشهور به فاضلین نراقی، که ساکن شهر کاشان بودند، اعتباری ویژه داشتند. اعتبار این دو عالم چنان بود که شاگردان فراوانی از سراسر ایران برای استفاده از محضر آنها به کاشان می‌آمدند. شاخص‌ترین این شاگردان شیخ مرتضی انصاری، مرجع بزرگ جهان تشیع است که چهار سال نزد ملا احمد نراقی علم‌آموزی کرده است.

علامه طبرسی و ارائه سه تفسیر متفاوت از قرآن کریم | ۱۱:۳,۱۳۹۸/۵/۲۲|

نیمه دوم قرن پنجم و نیمه اول قرن ششم هجری را از دوره‌های درخشان علم و ادب ایران می‌دانند. این مقطع زمانی همچنین یکی از دوره‌های تابناک مذهب تشیع است؛ چراکه در همه شئون اجتماعیِ ایران، ترقی پدید آمد و شیعه نیز، پابه‌پای این پیشرفت‌ها، گام برداشت و به تأسیس مدرسه‌ها و مسجدهای متعدد و نیز نوشتن کتاب‌های ارزشمندی در علوم گوناگون همت گماشت.

کتاب‌های مختص به حج شیخ صدوق به دست ما نرسیده‌اند | ۱۱:۱,۱۳۹۸/۵/۲۲|

مقوله حج به عنوان یکی از مهمترین فروع دین اسلام، همواره و از دیرباز مورد توجه علمایی بوده است که دستی در کتابت داشته‌اند. از این میان، عالم برجسته شیعی، شیخ صدوق، که نام اصلی‌اش محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی بوده است و در قرن چهارم هجری و فاصله میان 305 تا 381 هجری قمری می‌زیسته است، یکی از متقدمین و پر اهمیت‌ترین افراد محسوب می‌شود.

علامه حلی نخستین عالمی است که آیت‌الله لقب گرفت | ۱۰:۵۹,۱۳۹۸/۵/۲۲|

علامه حلی از جمله علمایی است که در گسترش فقه شیعی نقشی موثر و مثال‌زدنی داشته‌اند. علامه حلی نخستین کسی بود که لقب آیت‌الله به او داده شد. قطب‌الدین رازی، فخرالمحققین، ابن معیه و محمد بن علی جرجانی از معروفترین شاگردان وی بودند. حضور او در ایران و در دربار سلطان محمد خدابنده نقش موثری در رواج مذهب شیعه در ایران داشته است.

شیعه در گذر تاریخ | ۱۰:۱۱,۱۳۹۸/۵/۱۹|

اسلام تمدنی زنده و یکی از ادیان بزرگ جهان است و بالغ بر ۳/۱ میلیارد مسلمان در مناطق مختلف دنیا زندگی می‌کنند. حدود ۱۵ درصد (۲۰۰ میلیون) از جمعیت مسلمانان دنیا را جوامع مختلف شیعه تشکیل می‌دهند و در این میان شیعیان اثنی‌عشری در اکثریت هستند و اسماعیلیان دومین جامعۀ بزرگ شیعیان را تشکیل می‌دهند.

مروری بر کتاب مطالعاتی در باب سنّت‌هایِ عقلانیِ اسلامی در قرون میانی / حمید عطائی نظری | ۱۱:۴,۱۳۹۸/۴/۲۲|

کتاب ارزشمند «مطالعاتی در باب سنّت‌هایِ عقلانیِ اسلامی در قرون میانی» مجموعه مقالاتی است به قلم زابینه اشمیتکه و حسن انصاری که در عرصۀ مطالعات اسلامی و به‌طور خاص حوزۀ شناخت جریان‌های فکری عقلانیِ اسلامی به نگارش درآمده است. این کتاب ویراست بازنگریسته و تازه‌شده‌ای است از مجموعه مقالاتی که پیش از این هر یک جداگانه در مجلّات و مجالات مختلف به‌چاپ رسیده بوده است و اکنون در کنار هم و در قالب مجلّدی مستقل بازچاپ شده است.

دانشنامه کلام اسلامی | ۹:۳۰,۱۳۹۸/۴/۲۲|

انتشار دومین مجلد «دانشنامه کلام اسلامی» زیر نظر آیت‌الله‌العظمى جعفر سبحانى دانشنامه کلام اسلامى دایره‌المعارفى است تخصصى که به تبیین و تحقیق مفاهیم، مسائل و مدخل‏هاى کلامى مى‏پردازد و هدف از تدوین آن، عرضه‏ اطلاعات اصیل و موثق در عرصه‏ مسائل کلامى به عموم علاقه‌مندان به‌ویژه پژوهشگران بحثهاى کلامى است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما