جهان اسلام


نگاهی به تأثیرپذیری‌های‌ کلام امامیّه از کلام اشعری و فلسفۀ سینوی و عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی | ۹:۵۹,۱۳۹۷/۳/۲۰|

کلام امامیّه در ادوار مختلف تحت‌تأثیر جریانهای مطرح و متنوّع فکری در تمدّن اسلامی قرار گرفته است و از جهات گوناگون و به درجات متفاوت از آنها اثر پذیرفته. کلام معتزلی، کلام اشعری، فلسفۀ سینوی، عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی مهمترین مکاتب فکری اثرگذار بر کلام امامیّه در دوران‌های مختلف بوده است. عمده‌ترین تحوّلات رخ‌داده در کلام امامیّه که موجب پدید آمدن مکاتب و جریانهای کلامی متمایز در کلام امامی شده است برخاسته از همین اثرپذیری‌های متکلّمان امامی از مکاتب فکری یادشده است.

تفکیک شیفتگان عدالت از فریفتگان قدرت / دکتر مصطفی دلشاد تهرانی | ۸:۲۶,۱۳۹۷/۳/۱۹|

بهترین میزان براى دریافت توفیق یک حکومت، میزان «عدالت» در آن حکومت است، یعنى اینکه یک حکومت چگونه استحقاق‌ها را در همه‌ امور رعایت مى‌کند و تبعیض‌ها را مى‌زداید، آنجا که باید مساوات را پاس بدارد، بجد آن را پاسدارى مى‌نماید، آنجا که صلاحیت و استحقاق موجب تفاوت و امتیاز مى‌شود، حقوق متناسب هر ذیصلاح و هر ذى‌حقى را رعایت مى‌کند و براى همگان امکان رشد و شکوفایى استعدادشان را فراهم مى‌سازد تا هر کس بتواند به میزان بروز استعداد و توانایى خود از امکانات متناسب با استعداد و تلاش خویش بهره‌مند شود و به هیچ‌کس و هیچ‌چیز ستمى روا نشود.

از ابن‌ملجم عابد تا ابن‌ملجم شقی | ۱۳:۴۰,۱۳۹۷/۳/۱۳|

گفته شده که ابن ملجم از عابدترین مردمان به‌شمار می‌آمد و دائما مشغول نماز و روزه و قرائت قرآن بود. اما چه شد که او به جایی رسید که در لسان روایات اهل بیت علیهم السلام «اَشقَی الاَولّینَ وَ الآخرین» و «اشقی الاشقیاء» خوانده شد ؟! در ادامه یادداشتی از: حجت الاسلام امین فرید، مدرس حوزه و دانشگاه و نویسنده کتابهای «بیان عقاید» ، «الفبای یاری» و «فتن».

بیش از دو هزار و 500 نسخه نفیس درباره حضرت علی‌ (ع) در کتابخانه آستان قدس | ۱۳:۷,۱۳۹۷/۳/۱۳|

بیش از دو هزار و 500 نسخه خطی، چاپ سنگی و دیجیتالی با موضوع حضرت علی ‌(ع) در گنجینه کتاب‌های خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که قدمت برخی از این نسخه‌ها به قرن هشتم می‌رسد.

قرآن‌هایی منسوب به دستخط امام علی (ع) در کتابخانه آستان قدس | ۱۳:۵,۱۳۹۷/۳/۱۳|

9 جلد قرآن و جزوه قرآنی نفیس منسوب به دستخط مبارک حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) در گنجینه قرآن کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. به نقل از روابط ‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان با بیان اینکه بیشترین مجموعه قرآن‌های منسوب به ائمه اطهار (ع) در گنجینه کتاب‌های خطی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود، از وجود 9 نسخه‌ مصحف شریف منسوب به دستخط مبارک امام علی (ع) در این گنجینه که بر پوست کتابت شده خبر داد و گفت: برخی از این مصاحف شریف، مستقیما در قرن ششم و هفتم هجری قمری وقف آستان قدس شده و برخی وقفی شاه عباس صفوی و دارای دستخط شیخ بهایی است.

بررسی پیشینه و انگیزه های مستشرقین از پرداختن به موضوع اختلاف قرائات قرآنی | ۱۱:۵۲,۱۳۹۷/۳/۱۳|

تاکنون صدها مستشرق راجع به قرآن کریم تحقیق کرده و آثاری منتشر کرده اند که بسیار قابل تأمل و بررسی است، اما در این خصوص توجه به یک نکته ضروری می نماید و آن علت گزینش هدفمند برخی موضوعات تحقیقی در خصوص قرآن کریم است.

گونه شناسی انتقادات بر تفسیر عرفانی و تحلیل آن | ۱۱:۴۸,۱۳۹۷/۳/۱۳|

تفسیر عرفانی یکی از قدیمی ترین گونه های تفسیری است. جهان بینی مخصوص عرفا و سبک خاص نگارشی ایشان موجب شده این گونه ی تفسیری در دوران مختلف و از ابعاد متنوع مورد نقد قرار بگیرد. این تنوع انتقادات ریشه یابی به جا بودن یا صحیح نبودن انتقادات را کمی دشوار می نماید به همین خاطر با گونه شناسی این انتقادات در گام اول می بایست ریشه و منشأ هر انتقادی که در این زمینه مطرح گردیده است را مشخص نمود

معناشناسی روح در قرآن کریم | ۱۱:۳۷,۱۳۹۷/۳/۱۳|

از میان آموزه های قرآنی که نقشی اساسی در مجموعه معارف الهی و زیربنایی برای شناخت انسان و معارف پیوند یافته با او دارد، موضوع روح از جایگاهی ویژه برخوردار است. نگاشته حاضر در تلاش است با روشی توصیفی‑ تحلیلی و با رویکری اجتهادی به بررسی آیاتی که در آن واژه روح به کار رفته است بپردازد. برای برداشت دقیق تر از آیات، با دسته بندی آیات روح، به تبیین هر یک از گروه های آیات با استمداد از دیگر آیات، اقدام و آنگاه با لحاظ ترتیبی مشخص، در سیر هر بخش به رابطه هر یک از شاخه ها با سایر آیات اشاره رفته است.

تاریخ انگارۀ ذِکر در فرهنگ اسلامی / حامد خانی(فرهنگ مهروش) | ۱۱:۲۷,۱۳۹۷/۳/۱۳|

از جملۀ رایج ترین رفتارهای عبادی در میان مسلمانان ذکر گفتن است؛ به یاد خدا بودن و ابراز این مرور ذهنی در قالب الفاظی آیینی و از پیش تعیین شده. همان قدر که ذکر گفتن از دیرباز در میان مسلمانان رفتاری رایج بوده، بحث در بارۀ فضیلتِ شیوه های مختلف ذکر، اشکال بدعت آلود آن، و احیانا مرزبندی میان ذکر و رفتارهای عبادی دیگر نیز رواج داشته است.

فرآیند نتیجه گیری مستشرقان در مسائل تاریخ قرآن | ۱۱:۱۲,۱۳۹۷/۳/۱۳|

مستشرقان در مواجهه با مسائل تاریخ قرآن، دو رویکرد کلی- مثبت و منفی- داشته اند. این نوشتار بر آن است دیدگاه های مستشرقان را با استفاده از روش تحلیل محتوا و با بهره گیری از ابزار طول معنایی مورد واکاوی قرار داده و به این پرسش که: فرآیند نتیجه گیری مستشرقان در مسائل تاریخ قرآن چگونه است؟ پاسخ دهد.

سیره سیاسی امام علی‌(ع) در گفت و گو با دکتر غلامرضا ظریفیان ، پژوهشگر تاریخ اسلام | ۱۰:۵۳,۱۳۹۷/۳/۱۳|

روایت تاریخ از خلافت پنج ساله امیرالمؤمنین علی(ع) و تعامل آن حضرت با مخالفان، روایتی همراه با نهایت مدارا و شکیب است، تا آنجا که واژه مظلومیت را به ذهن متبادر می‌سازد. جز این هم نمی‌تواند باشد، چرا که آن حضرت از جایگاه امام و راهنمای بشر نسبتی هدایتگرانه با حکومت شوندگان برقرار کرده واز فرصت حکومت برای رشد فکری وکمال آحاد جامعه بهره می‌برد.

امام علی (ع) و پدیده خوارج / حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد مسجدجامعی | ۸:۲۸,۱۳۹۷/۳/۱۳|

عصیان علیه وضع موجود ۱ـ دوران خلافت امام علی ابن ابیطالب(ع) یکی از پیچیده‌ترین دوران‌های صدر اسلام است. حضرتش در سخت‌ترین زمان به خلافت برداشته شد و مجبور به تحمل مصائب و مشکلات فراوانی گردید که اصولا ریشه در دوران‌های گذشته داشت. عموماً چنین می‌اندیشند که مشکلات فرا روی امام، به دلیل سیاست‌های سختگیرانه و عدالت‌محورانه ایشان بود؛ اما این بخش کوچکی از داستان است. مشکلات اساسی از نیمه دوران خلافت خلیفه دوم آغاز شده و رشدی فزاینده می‌یابد و در دوران خلیفه سوم و به‌ویژه در نیمه دوم آن، تشدید و بلکه نهادینه می‌شود و با کشته شدن او به اوج خود می‌رسد. در چنین شرایطی است که مردم به سوی امام هجوم می‌برند تا خلافت را بپذیرد. واقعیت این است که هر کس دیگری هم به جای امام بود، با چنان مشکلاتی مواجه می‌شد.

بررسی اختلاف آراء مفسران شیعه در خصوص مفهوم «لقاء الله» در قرآن کریم | ۹:۵۲,۱۳۹۷/۳/۱۲|

«لقاء الله» منتهای حرکت آدمی، و روح همه تعالیم و معارف الهی است. اما به رغم اشباع این بحث از نظر کلامی، در باب مراد از «لقاء الله» در آیات قرآن، میان مفسران شیعه که همگی پیرو یک مکتب کلامی هستند، اختلاف نظر دیده می شود و آراء ایشان به 3 دسته قابل تقسیم است: مَجاز بودن «لقاء الله»، شهود باطنی یا علم حضوری در آخرت (با سکوت نسبت به شهود باطنی در دنیا)، و شهود باطنی یا علم حضوری در دنیا.

ریشه شناسی واژه قرآنی «تدبّر» | ۹:۴۴,۱۳۹۷/۳/۱۲|

«تدبّر» از جمله مفاهیم کلیدی در قرآن کریم به شمار می آید که با استناد به آیه 29 سوره ص به عنوان هدف نزول قرآن کریم معرفی شده است. اگرچه مفهوم مذکور تنها در چهار آیه در قرآن کریم به کار رفته، ولی به دلیل جایگاه و پردازش هایی که در سه دهه اخیر درباره آن صورت پذیرفته است، خوانش های گوناگونی در فضای علمی عصر حاضر نسبت به آن بوجود آمده است.

حوزه معنایی «شکر» در قرآن کریم | ۹:۴۱,۱۳۹۷/۳/۱۲|

از شیوه های نوین مطرح در زبان شناسی که در آن به مطالعه علمی معنا می پردازند، علم معناشناسی است. در معناشناسی از طریق کشف حوزه معنایی واژگان بنا بر روابط آن ها در شبکه های معنایی، معانی واژگان تبیین می گردد. در بستر آیات قرآن کریم نیز با کمک این روش به پژوهش درباره معانی واژگان قرآنی می پردازند. مفهوم «شکر» از مفاهیم محوری شبکه معنایی مفاهیم پسندیده قرآنی است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما