جهان اسلام


اندیشه اتحاد اسلامی / دکترمحمدرضا شفیعی کدکنی | ۸:۳۸,۱۳۹۷/۳/۲۷|

در اغلب کشورهای اسلامی از عرب‌زبان و ترک‌‍‌زبان و اردوزبان، در این دو قرن اخیر، شاعرانی می‌توان یافت که مدافع اندیشه وحدت اسلامی یا انترناسیونالیسم اسلامی‌اند و ما در زبان فارسی در این حال و هوا فقط یک شاعر داریم و آن اقبال لاهوری است که از خاک هندوستان برخاسته است. در ایران، با این‌همه شاعر خُرد و کلانی که داشته‌ایم، هیچ شاعر درجه یک و حتی درجه دویی هم نداریم که از انترناسیونالیسم اسلامی سخن گفته باشد.

فلسفه وجوب روزه / حسین سورى لکى | ۱۷:۱۶,۱۳۹۷/۳/۲۳|

خداوند حکیم انسان را آزاد و مختار آفریده, اختیار انتخاب خیر و شر را به او واگذار کرده و راه حق و باطل را به وسیله انبیإ براى او تعیین و روشن نموده است .

رساله‌ها و تألیفات نگاشته شده درباره شهر طائف در میراث اسلامی / احمد خامه یار | ۱۲:۲۷,۱۳۹۷/۳/۲۳|

طائف شهری است در شرق مکه مکرمه در عربستان که در سال هشتم هجری به دست رسول خدا (ص) فتح شد. در طائف مسجد و زیارتگاه عبدالله بن عبّاس، از صحابه برجسته پیامبر، و زیارتگاه‌ها و اماکنی منسوب به آن حضرت وجود داشته که وجود این آثار، باعث شده است که شماری از نویسندگان مسلمان در دوره‌های مختلف، به نگارش رساله‌ها و تألیفاتی درباره طائف و فضایل و اماکن متبرکه آن اقدام کنند. در این مقاله، تلاش شده تا ضمن ارائه کتاب‌شناسی جامعی از آثار تألیف شده درباره این شهر، ویژگی‌های کلی و اهمیت آنها به طور اجمالی بیان گردد.

ضیافت سالکان / آیت‌الله حاج شیخ حسین عرب | ۸:۵۹,۱۳۹۷/۳/۲۳|

واژه «عید» هم در استعمال و کاربرد عرفی آن و هم در نگاه اولیای بزرگ الهی تداعی‌کننده مسرت و ابتهاج و شادمانی است و بدون شک در مورد عید فطر نیز این خصیصه وجود دارد. اما همان گونه که اهل حکمت و اندیشه و نیز اهل معرفت و شهود در جای خود بیان داشته‌اند سطح خوشحالی و شادمانی به میزان درجه‌ای که انسان شادمان در آن قرار دارد متفاوت است. برخی درحد توهم و تخیل هستند لذا شادمانی آنان نیز درهمان حد است و دسته‌ای درحد تعقل هستند لذا شادمانی آنان نیزعقلانی است. اما زمره‌ای دیگر هستند که اهل شهود و مشاهدات قلبی و علوم حضوری‌اند و سرور و ابتهاج و عید آنان نیز باید در آن مرحله و منزلت ارزیابی شود.

گواهی دادن از ایمان / ایرج شهبازی | ۹:۳۸,۱۳۹۷/۳/۲۲|

در هر دینی گستره عظیمی از عبادات و مناسک و شعائر وجود دارد و هریک از دینداران، مطابق ذوق و استعداد خود به یک یا چند عبادت تعلق خاطر پیدا می‌کند. مولانا از کسانی است که عشق فراوانی به روزه دارد و در آثار خود عاشقانه روزه و ماه رمضان را می‌ستاید. به‌نظر می‌رسد این عشق فراوان مولانا به کم‌خوری و روزه‌داری، گذشته از ذوق شخصی، نتیجه آموزش‌های برهان‌الدین محقق ترمذی بوده است.

تنوع معنایی «عزم» نزد مفسران و مترجمان قرآن کریم و ارزیابی گونه ها / احمد پاکتچی | ۱۱:۳۷,۱۳۹۷/۳/۲۰|

ماده عزم حامل مفهومی کلیدی در تاریخ فرهنگ اسلامی است که کاربردهای آن در 9 آیه از قرآن کریم، در حیطه های مختلف عقاید، اخلاق، احکام و اندیشه سیاسی اثر گذارده است؛ این در حالی است که در تفاسیر و ترجمه های قرآن، تشتت محسوسی در توضیح این ماده دیده می شود که تا حدی برخاسته از دور شدن از زبان عصر نزول و اختلاط میان زبان ها و گویش ها، و تا حدی مربوط به خلاقیت های مفسران و مترجمان در ارائه برداشتی رها از واژه شناسی است.

اولویّت سنجی انفاق در قرآن و حدیث | ۱۱:۱۵,۱۳۹۷/۳/۲۰|

از شایسته ترین کارها، برآوردن نیازهای نیازمندان است. اما یکی از بایسته های پژوهشی، بررسی اولویت ها در انفاق است. برای مثال بین افراد فقیر خویشاوند و افراد فقیرتر غیر خویشاوند اولویت با کدام است؟ آیا ملاک در اولویت انفاق، شدت نیاز است یا قرابت و هم چنین در میان نیازمندان جامعه چگونه باید اولویت بندی نمود؟ در این نوشتار براساس آیات انفاق تبیین می گردد ملاک در اولویت برای انفاق نخست قرابت است و سپس نیاز، مگرآنگاه که حیات فرد غیرخویشاوند، به انفاق وابسته باشد و چنین ضرورتی برای خویشاوند وجود نداشته باشد.

تأثیرات جریان مدینه محوری در گسترش و ترویج برخی قرائات قرآنی / محمد جانی پور | ۱۱:۱۲,۱۳۹۷/۳/۲۰|

بررسی تحولات صورت گرفته در خصوص گسترش قرائات در بوم های مختلف و شیوع اختلافات و کثرت قُراء مشهوری که قرائتی خاص بدان ها منتسب است، نشان می دهد که جریان های تاریخی فرهنگی مهمی زمینه ساز این اختلافات بوده و در پژوهش های قرآنی می بایست به این گونه عوامل تاریخی و فرهنگی نیز توجه نمود. از جمله این جریان های تاریخی فرهنگی مهم و اثرگذار در بسیاری از تحولات علوم قرآنی، جریان «مدینه محوری» بوده است که در این مقاله تلاش شده تا تأثیرات این جریان در گسترش و ترویج برخی قرائات قرآنی در طول تاریخ جهان اسلام بررسی شود.

سطوح معانی ظاهری واژگان قرآنی / قاسم بستانی | ۱۱:۸,۱۳۹۷/۳/۲۰|

هر زبانی قبل از هر چیز از واژگان تشکیل شده اند و واژگان از مهم ترین عناصر انتقال معنا می باشند و در انتقال این معنا نیز از تنوع و سطوح مختلفی برخوردارند. واژگان قرآنی نیز از این امر مستثنا نیستند، لذا کشف و آشنایی با سطوح مختلف انتقال معنا (ظاهری و باطنی) توسط واژگان، می توانند خواننده قرآن را هر چه بیشتر به مقصود و مراد به کارگیرنده آنها واقف کند.

الزامات روش شناختی مطالعات میان رشته ای قرآن کریم (بررسی نمونه محور آثار مرتبط با معناشناسی) | ۱۱:۴,۱۳۹۷/۳/۲۰|

تحقق یک مطالعۀ میان رشته ای صحیح در گرو ایجاد هم سنخی و مجانست میان رشته های درگیر در آن است. ایجادِ سه گونه هم سنخی برای چنین مطالعاتی ضروری است: هم سنخی از جهتِ روش ، زبان و مبانی معرفت شناختی. ایجاد هم سنخی در این سه جهت می تواند ترکیب و هم گرایی را در مطالعۀ میان رشته ای ایجاد کند. مسلماً هم سنخیِ روشی یکی از مهمترینِ این الزامات محسوب می شود.

تمایز روح و نفس در قرآن کریم و روایات | ۱۱:۲,۱۳۹۷/۳/۲۰|

تمایز روح و نفس در قرآن و روایات به ندرت مورد توجه اذهان قرار گرفته است؛ و عمدتاً به عنوان دو کلمه مترادف در مصداق حقیقت انسان نگریسته می شود. لذا نوشتار حاضر، مقوله نفس و روح را در سه حیطة لغت، قرآن و روایات مورد تحقیق و بررسی قرار داده است و در هر بخش با استقصای نمونه های آن دو، کاربرد و مصادیقشان را معین ساخته.

نگاهی به تأثیرپذیری‌های‌ کلام امامیّه از کلام اشعری و فلسفۀ سینوی و عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی | ۹:۵۹,۱۳۹۷/۳/۲۰|

کلام امامیّه در ادوار مختلف تحت‌تأثیر جریانهای مطرح و متنوّع فکری در تمدّن اسلامی قرار گرفته است و از جهات گوناگون و به درجات متفاوت از آنها اثر پذیرفته. کلام معتزلی، کلام اشعری، فلسفۀ سینوی، عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی مهمترین مکاتب فکری اثرگذار بر کلام امامیّه در دوران‌های مختلف بوده است. عمده‌ترین تحوّلات رخ‌داده در کلام امامیّه که موجب پدید آمدن مکاتب و جریانهای کلامی متمایز در کلام امامی شده است برخاسته از همین اثرپذیری‌های متکلّمان امامی از مکاتب فکری یادشده است.

تفکیک شیفتگان عدالت از فریفتگان قدرت / دکتر مصطفی دلشاد تهرانی | ۸:۲۶,۱۳۹۷/۳/۱۹|

بهترین میزان براى دریافت توفیق یک حکومت، میزان «عدالت» در آن حکومت است، یعنى اینکه یک حکومت چگونه استحقاق‌ها را در همه‌ امور رعایت مى‌کند و تبعیض‌ها را مى‌زداید، آنجا که باید مساوات را پاس بدارد، بجد آن را پاسدارى مى‌نماید، آنجا که صلاحیت و استحقاق موجب تفاوت و امتیاز مى‌شود، حقوق متناسب هر ذیصلاح و هر ذى‌حقى را رعایت مى‌کند و براى همگان امکان رشد و شکوفایى استعدادشان را فراهم مى‌سازد تا هر کس بتواند به میزان بروز استعداد و توانایى خود از امکانات متناسب با استعداد و تلاش خویش بهره‌مند شود و به هیچ‌کس و هیچ‌چیز ستمى روا نشود.

از ابن‌ملجم عابد تا ابن‌ملجم شقی | ۱۳:۴۰,۱۳۹۷/۳/۱۳|

گفته شده که ابن ملجم از عابدترین مردمان به‌شمار می‌آمد و دائما مشغول نماز و روزه و قرائت قرآن بود. اما چه شد که او به جایی رسید که در لسان روایات اهل بیت علیهم السلام «اَشقَی الاَولّینَ وَ الآخرین» و «اشقی الاشقیاء» خوانده شد ؟! در ادامه یادداشتی از: حجت الاسلام امین فرید، مدرس حوزه و دانشگاه و نویسنده کتابهای «بیان عقاید» ، «الفبای یاری» و «فتن».

بیش از دو هزار و 500 نسخه نفیس درباره حضرت علی‌ (ع) در کتابخانه آستان قدس | ۱۳:۷,۱۳۹۷/۳/۱۳|

بیش از دو هزار و 500 نسخه خطی، چاپ سنگی و دیجیتالی با موضوع حضرت علی ‌(ع) در گنجینه کتاب‌های خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که قدمت برخی از این نسخه‌ها به قرن هشتم می‌رسد.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما