جامعه در شرایط پاندمی، مبتلا به نوعی همه‌گیری روان‌شناختی می‌شود ‌
|۱۲:۵۵,۱۳۹۹/۲/۱۰| بازدید : 102 بار

 

 

سومین پیش نشست علمی همایش مجازی ابعاد انسانی- اجتماعی کرونا در ایران، با حضور صاحبنظران و دانشجویان با عنوان «تأثیرات متقابل پاندمی هیجانی و پاندمی عفونی بر یکدیگر» به صورت ویدیو کنفرانس به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.‌

 

به گزارش پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دکتر مهرنوش هدایتی، استادیار پژوهشکده اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سخنرانی خود با عنوان «تاب‌آوری روانی در دوران پاندمی» گفت: طی ماه‌های اخیر، کشور ما همچون اغلب کشورهای جهان، با پاندمی ویروس کووید ۱۹ مواجه است. به طور طبیعی اطلاع از شرایط جدیدی که توأم با تهدید سلامتی افراد، آن هم در ابعاد وسیع و با قدرت سرایت بالا است، بروز استرس سالم در حدی که هوشیاری فرد را فعال ساخته و عملکرد مناسب را رقم بزند می‌‌تواند، کارگشا باشد. اما «وحشت یا اضطراب» بیش از آنکه ناشی از دانایی و اطلاعات باشد، حاصل قضاوت ناقص یا غیرمنطقی افراد است. ‌

 

وی افزود: متأسفانه در چنین شرایطی، «هراس عمومی» درست همانند یک «اپیدمی عفونی» در بین مردم ظهور و گسترش پیدا می‌کند. شیوع این موج نگرانی و وحشتِ عمومی، کاملاً شبیه به موج شیوع بیماری‌های عفونی قابل پیش‌بینی است. هراس ابتدا در میان مردم رو به فزونی می‌گذارد؛ سپس به نقطه اوج خود می‌رسد و در نهایت فروکش می‌کند. لذا شکی نیست هر دو موج پاندمی نیازمند کمک و حمایت نیروهای متخصص هستند. ‌

 

هدایتی تصریح کرد: شیوع بیماری‌های عفونی در عین عواقب ناگواری که به دنبال دارد، همواره با دستاوردهای چشمگیری در زمینه پیشرفت‌های پزشکی و درمانی و همچنین ایمن‌سازی علیه بیماری همراه است؛ اما متأسفانه برخلاف اهمیت ابعاد روان‌شناختی پاندمی در مدیریت این شرایط، در حین و بعد از همه‌گیری، پیامد «سرایت هیجانی» برای متخصصان حوزه سلامت روان معمولاً چیزی جز غفلت و فراموشی در پی نداشته است. لذا برنامه‌ریزی و طراحی الگوی مداخلاتی دقیق برای کاهش تأثیرات منفی پاندمی‌ها ضرورتی انکار ناپذیر دارد.‌

 

هدایتی تأکید کرد: بنابراین یک الگوی جامع تاب‌آوری دردوران پاندمی، می‌بایست علاوه بر برنامه‌های کلی ارتقای بهداشت روان جامعه و کنترل «سرایت‌های هیجانی»، برای گروه‌های خاص اجتماع براساس نظام بومی و فرهنگی همان جامعه برنامه‌ای دقیق برای مهار همه‌گیری عاطفی و رفتاری ارائه دهد؛ در غیر این صورت مهار پاندمی در جامعه با موانع جدی و عدم همکاری همگانی مواجه خواهد شد. ‌

 

سپس دکتر حمید پورشریفی، دانشیار دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و بازرس انجمن روان‌شناسی ایران در سخنرانی خود با عنوان: «نگاهی روان‌شناختی به کرونا، چالش‌ها و فرصت‌ها» گفت: کرونا در مدت زمان کوتاهی، تغییرات و آثار وسیعی در ابعاد مختلف زندگی انسان‌ها داشت، مؤلفه‌های اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی جوامع را تحت تأثیر قرار داد و حتی به مناسبات اقتصادی و سیاسی در سطح جهان آسیب زد. بسیاری از این تغییرات، ضرورت سازگاری مجدد با شرایط جدید را مطرح کردند، استرس را با خود به همراه آوردند و هیجان‌های منفی از جمله غم و اضطراب را بیش از پیش وارد زندگی انسان‌ها کرد. این آثار همچنان ادامه دارند و ضرورت ایجاب می‌کند انسان‌ها بتوانند نه تنها با این تغییرات کنار بیایند، بلکه بر آنها فائق شوند و گامی به پیش بردارند و امری را تجربه کنند که به آن رشد پس از ضربه یا در این مورد خاص، رشد پس از کرونا می گویند.‌

 

در ادامه نشست دکتر روح‌الله شهابی، استادیار پژوهشکده اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سخنرانی خود با عنوان «همزمانی بروز همه‌گیریِ جسمانی و روان‌شناختی (پیامدهای روان‌شناختی شیوع کرونا خود به مثابه یک اپیدمی)» اظهار کرد: به دنبال شیوع یک بیماری همه‌گیر، به نظر می‌رسد جامعه نیز مبتلا به نوعی همه‌گیریِ روان‌شناختی می‌شود. به این معنا که برخی از ویژگی‌های روانی یا رفتارها، خود ماهیتی اپیدمیک پیدا می‌کنند و همانند یک بیماری به سرعت از شخصی به شخص دیگر منتشر می‌شوند و تأثیرات مهم فردی و جمعی ایجاد می‌کنند. آنچه در بحث حاضر مدنظر است، گونه‌شناسی اپیدمیِ روان‌شناختی در ایران همزمان با شیوع بیماری کرونا، ریشه‌های این اپیدمیِ روان شناختی و پیامدهای آن است و در پایان به این پرسش پاسخ خواهد داد که برای مواجه با آن چه کاری باید کرد؟‌

 

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد اپیدمی ترس چندین ویژگی برجسته یا ذاتی دارد که بسیاری از ایرانیان نیز در طول دو ماه گذشته آن را تجربه کردند: ۱) اپیدمی ترس، یک اپیدمی سوءظن و بدگمانی است؛ بدگمانی‌هایی شامل: شما ممکن است پیش از این به بیماری مبتلا شده باشی، شما ممکن است آن را به من منتقل کرده باشی یا من ممکن است به بیماری مبتلا شده باشم. هر سه گزاره‌ای که بسیاری از ما ایرانیان ممکن است در دو ماه گذشته آنها را تجربه کرده باشیم. ۲) ترس گسترده از اینکه بیماری ممکن است به روش‌های مختلف و متنوع از قبیل تنفس، لمس، عبور و مرور در مکان مشترک، عطسه و… منتقل شود و به این ترتیب تمامی محیط‌های انسانی، حیوانی و بی‌جان به طور بالقوه عفونی شده باشند. ۳) این ویژگی از این حیث که ترس و بدگمانی کاملاً از واقعیت بیماری جدا باشد، ارتباط نزدیک با دو ویژگی دیگر دارد. موج بزرگ هراس و ترس در جامعه گسترش می‌یابد، حتی اگر واقعاً هیچ‌کس آلوده نباشد. جمعیت بسیار زیادی بدون آنکه به بیماری مبتلا باشند، به پزشک مراجعه می‌کنند و ترس آن را دارند که بیمار شده باشند. این باورهای غیرمنطقی و وحشت‌زدگی حتی در بین افرادی که در مورد بیماری اطلاعات خوبی در اختیار دارند نیز وجود دارد.‌

 

برچسب ها :


اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما