حُسن و قُبح و اخلاق / کاظم موسوی بجنوردی
|۱۳:۱۷,۱۳۹۹/۲/۲| بازدید : 211 بار

 

 

خوبی و بدی، و یا حُسن و قُبح مورد بحث و گفتگوی بیشتر گرایشهای کلامی است. شیعیان اثنی عشری که امامیه نامیده می‌شوند قائل به حسن و قبح عقلی هستند. برخی مذاهب حُسن و قُبح را فقط در چارچوب شرع می‌شناسند و تقریباً بر این باورند که عقل آدمی قادر به تشخیص خوبی و بدی نیست و فقط این شرع است که خوبی و بدی را به انسان می‌شناساند و معرفی می‌کند و بدین طریق عملاً عقل را تعطیل می‌کنند. ما که عقل را تعطیل نکرده‌ایم ناگزیر پایۀ اخلاق را نیز عقل می‌دانیم زیرا اخلاق خود زائیده تشخیص حُسن و قُبح است و محتوای این دو مفهوم حاصل هزاران سال تجربه است و ازاین‌رو حُسن و قُبح فراتر از هر باور و دیدگاهی است و می‌توان به وجود حسن ذاتی و قبح ذاتی قائل شد و عقل هم خوبی و بدی را تشخیص می‌دهد زیرا اندیشه قانونمند است و به همین دلیل ما انسانها شناخت مشترک داریم و می‌توانیم همدیگر را درک کنیم و به نتایج مشترک برسیم. از سوی دیگر، وقتی علم ثابت می‌کند چه چیزی مفید است و چه چیزی مضر است طبعاً ما هم که عقل را تعطیل نکرده‌ایم داوری علم را می‌پذیریم ازاین‌رو ما که قائل به حُسن و قُبح هستیم اعمال و داوریهای ما مبتنی بر سه پایۀ علم و عقل و اخلاق است. چنین نتیجه‌ای در دین‌مداری باعث می‌شود که هیچ گروه تروریستی تکفیری ضدانسانی و ضدرویه‌های عقلانی به وجود نیاید. علم و عقل و اخلاق تنظیم‌کننده رفتارهای عام انسانی بدون درنظر گرفتن هرگونه باور دینی است. در چنین شرایط و موقعیتی است که دین می‌تواند نقش سازنده داشته باشد و پیامش آرامش‌بخش باشد و انسان را از سرانجام‌اندیشی فاجعه نیستی مطلق برهاند و از افسردگی و بی‌انگیزگی و سرگردانی نجات دهد. در جهان‌بینی اسلامی ما تنها نیستیم و همه در سرنوشتی مشترک بقا داریم.

 

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما