یک هفته با سعدی و سپهری
|۹:۳۳,۱۳۹۹/۲/۱| بازدید : 154 بار

 

اول اردیبهشت مقارن است با روز بزرگداشت سعدی، شاعر کلاسیکِ مطرح فارسی. و به همین مناسبت، مؤسسه شهر کتاب به سیاق هر سال برنامه‌ای با عنوانِ «یک هفته با سعدی» را برگزار می‌کند که با توجه به وضعیتِ موجود و شیوعِ کرونا و اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی، این برنامه از امروز، اول اردیبهشت تا دوشنبه هشتم اردیبهشت در فضای مجازی برگزار می‌شود و استادان و سعدی‌پژوهان با مقالات، یادداشت‌ها، فایل‌های صوتی و تصویری و انتشار آن در سایت و کانال شهر کتاب و مرکز سعدی‌شناسی و دیگر پایگاه‌های فرهنگی مخاطبان را در طول یک‌ هفته با آثار و اندیشه‌ها و زندگی این شاعر برجسته ادبیات کلاسیک و معاصر بیشتر آشنا می‌سازند. البته این بار برنامه سعدی‌شناسی یک تفاوت دیگر هم دارد و آن مصادف‌شدن روز بزرگداشت سعدی با چهلمین سال درگذشت سهراب سپهری شاعر معاصر است که به مناسبت همین تقارن، شهر کتاب برنامه سعدی‌شناسی را وسعت داده و از منتقدان و کارشناسان شعر معاصر نیز خواسته است تا در این یک هفته درباره سهراب سپهری و آثارش نیز مقالات و یادداشت‌هایی منتشر کنند.

 

به گزارش «موسسه شهر کتاب»، قریب به یک دهه است که مرکز فرهنگی شهر کتاب با همکاری مرکز برنامه دَه‌ساله‌ای را در عرصه جهانی برای بزرگداشت سعدی و شاعران و نویسندگان برجسته دیگر کشورها طراحی کرد که تا سال جاری همایش سعدی و پوشکین، سعدی و یونس امره، سعدی و سروانتس، سعدی و متنبی، سعدی و کنفسیوس، سعدی و ویکتور هوگو، سعدی و پترارک، سعدی و شیلر در ایران، روسیه، ترکیه، اسپانیا، چین، فرانسه، ایتالیا و آلمان برگزار شد و قرار بود که روز بزرگداشت سعدی در سال ۱۳۹۹ در قالبِ همایش سعدی و میتسکوویچ در ایران و لهستان برگزار شود که با شرایط کرونایی امکان برگزاری آن در سال جاری فراهم نشد و به زمان مناسب دیگری موکول شد. از این رو بزرگداشت سعدی و سپهری در سال جاری با برنامه «یک هفته با سعدی و سپهری» از روز دوشنبه اول اردیبهشت تا دوشنبه هشتم اردیبهشت در فضای مجازی برگزار می‌شود و استادان و سعدی‌پژوهان و سپهری‌پژوهان با مقالات، یادداشت‌ها، فایل‌های صوتی و تصویری و انتشار آن در سایت و کانال شهر کتاب و مرکز سعدی‌شناسی و دیگر پایگاه‌های فرهنگی، مخاطبان را با آثار و اندیشه‌ها و زندگی این دو شاعر برجسته ادبیات کلاسیک و معاصر بیشتر آشنا می‌سازند. تاکنون مقاله‌های بسیاری دریافت شده‌ است که به جنبه‌های مشترک شعر سعدی و سپهری اختصاص دارد و برخی از مقالات و آثار به‌طور مجزا و اختصاصی به سعدی یا سپهری می‌پردازد. همچنین در طول این یک ‌هفته شعرخوانی و موسیقی از آثار این دو شاعر پخش می‌شود. سعدی و سپهری دو شاعری هستند که هم در ایران با مخاطبان بسیاری همراه هستند و هم آثارشان به زبان‌های دیگر ترجمه شده است و در میان شاعران معاصر دو شاعر بیش از دیگر شاعران در جهان شناخته‌شده‌تر هستند، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری. مقالات فراوانی در مقایسه شعر سپهری با شاعرانی چون نازک‌الملائکه، رالف والدو امرسون، عبدالوهاب البیاتی، جبران خلیل جبران، سن ژون پرس، ویلیام بلیک، جان دان، ابوالقاسم شابی، شارل بودلر، میخائیل نعیمه، آدونیس، ویلیام وردزورث، سعدی یوسف، عبدالمعطی حجازی، توماس استرن الیوت، لویی آراگون، ایلیا ابوماضی، بدرشاکر السیاب و...نوشته شده است. در مورد مقامِ سعدی نیز نیازی نیست که درباب موقعیت او در جهان گفته شود، چراکه همه می‌دانند سعدی از اولین شاعران ادب فارسی است که آثار او از چهارصد سال پیش تاکنون به‌طور پیوسته به زبان‌های مختلف ترجمه شده و برخی از اشعار او در میان مردم ایران و جهان ضرب‌المثل شده‌ است و امروزه ایده‌های انسان‌دوستی و باهم‌بودن و رابطه سیاست‌مداران با مردم بیش از پیش با ارجاع به آثار او مطرح می‌شود. از غفلت فارسی‌زبانان و اهلِ ادبیات نسبت به متون کلاسیک و ادبیات قدیم در روزگار ما بسیار گفته‌اند. گرچه همچنان دانشگاه‌های ما ادبیات قدیم را بیش از ادبیات معاصر در دروس خود گنجانده‌اند اما همچنان در زمینه مواجهه خلاق و مدرن با آثار قدیم ادبیات فارسی خلأ بسیاری به چشم می‌آید. در این میان کسانی بوده‌اند که با رویکرد انتقادی و پژوهشی سراغ آثار ادبیات قدیم و شعرای کلاسیک فارسی رفته‌اند و سعی کرده‌اند خوانشی از این آثار به‌دست دهند که فاصله مخاطب امروزی را با اسطوره‌های شعر قدیم بردارند یا دست‌کم کاهش دهند. بهاءالدین خرمشاهی، ضیاء موحد، دکتر شفیعی‌کدکنی و دیگران از ادبای معاصر ما هستند که در زمینه سعدی‌شناسی و نقد جنبه‌های مختلف آثار سعدی مقالات و کتاب‌هایی نوشته‌اند تا آن را به زبان معاصر تبیین کنند. شفیعی‌کدکنی معتقد است «در هنر سعدی چیزی وجود دارد که دیگر بزرگان ما کمتر از آن بهره داشته‌اند و آن آزمون‌گری و تجربه‌گرایی سعدی است در آفاق پهناور حیات و ساحت‌های مختلف زندگی اجتماعی و فردی». دکتر ضیاء موحد، مؤلف کتاب «سعدی» که با استقبال زیاد مخاطبان مواجه شد و با ویراست جدید نیز چندین بار چاپ شده است، از خلأیی می‌گوید که در مورد بررسی شعر و کار سعدی وجود داشته است: «ما در مورد سعدی یک خلأ داشتیم. حالا در مورد اینکه دلیل این خلأ چه بوده، نظرات مختلف است. برخی می‌گویند چون زمان قدیم گلستان سعدی را در مکتب‌خانه‌ها درس می‌دادند، افرادی که این کتاب را در کودکی در مکتب‌خانه‌ها خوانده بودند، خیال می‌کردند گلستان کتاب بچه‌هاست. بنابراین وقتی بزرگ می‌شدند می‌گفتند دیگر به خواندن گلستان نیازی نیست و بهتر است برویم سراغ کتاب‌های جدی‌تر. درحالی که بعضی از ادبای قدیمی‌مان می‌گفتند گلستان را آدم در کودکی می‌خواند اما اهمیت آن را در پیری می‌فهمد. این در مورد شعرهای سعدی هم صدق می‌کند. شعرهایی که به‌ظاهر ساده به‌نظر می‌آیند ولی باید متوجه بود که این نوع شعر، مشکل‌ترین نوع شعر است. بسیاری این نکته را متوجه شده‌اند که تقلید غزل حافظ ساده است اما غزل سعدی قابل تقلید نیست کمااینکه خیلی‌ها از غزل حافظ تقلید کرده‌اند و غزلیات‌شان هم جزء غزلیات حافظ آمده یا بیت‌هایی را به غزلیات حافظ اضافه کرده‌اند. اما تقلید از سعدی تقریبا محال است. برای اینکه آن تسلطی را که سعدی به زبان دارد هرکسی نمی‌تواند به‌دست آورد».

 

با این اوصاف به نظر می‌رسد برنامه «یک هفته با سعدی و سپهری» فرصتی باشد برای تأمل و تعمق بیشتر اهالی ادبیات در شعر سعدی و سپهری و نیز آگاهی‌بخشی و افزایش سطح شناخت نسل جدید از ادب فارسی و آثار ارزنده کلاسیک چون گلستان و بوستان و همچنین پیوند آن با اندیشه‌های مدرن در ادب معاصر.

منبع: روزنامه شرق

 

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما