پروفسوری كه عاشق بود / رضا زندی
|۱۲:۴۲,۱۳۹۸/۹/۳| بازدید : 78 بار

 

اردیبهشت ماه ١٣٨٧ پروفسور «فضل‌الله رضا» برای شركت در یك كنفرانس بین‌المللی نفتی-پتروشیمی به ایران آمده بود. سخنرانی‌اش در سالن همایش‌های صدا و سیما كه تمام شد، در اتاق مهمانان، برای مصاحبه‌ای اختصاصی، كنارش نشستم. سوال اول را به صورت چالشی درباره موضوعی تاریخی، مرتبط با نفت، پرسیدم. از او خواستم تا نظرش را درباره آن موضوع بگوید، وقتی كه در دل آن دوره پر فراز و نشیب بود. ابرو در هم كشید. برافروخت و گفت كه حاضر نیست، مصاحبه را ادامه دهد. تذكر هم داد كه باید قبل از مصاحبه بیشتر درباره‌اش می‌دانستم. توضیحاتم افاقه نكرد كه پرسش چالشی، بخشی از فن مصاحبه است. ساعتی بعد وقتی پروفسور «فضل‌الله رضا» می‌خواست سالن همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما را ترك كند، كنار پله‌ها سد راهش شدم. پنهان نكردم كه ناراحت شده‌ام. سعی كردم، ناراحتی‌ام را با دو بیت خوش مضمون از شاعری معاصر ابراز كنم. شعر را كه شنید، تامل كرد. به خواسته‌اش بیت دیگری خواندم. چهره «پروفسور رضا» شكفت. شماره تلفن ثابتی روی كاغذ برایم نوشت و به یك پیاده‌روی عصرانه دعوتم كرد.

 

١- در منزلی نزدیك پارك ملت اقامت داشت. برای عصر سی‌امین روز اردیبهشت قرار گذاشتیم. پارك ملت تهران غرق در بهار بود. حالا بیش از 11 سال از پیاده‌روی دو نفری با «پروفسور رضا» می‌گذرد. من در آن مرد مهربان، چهره یك «عاشق» را دیدم. عاشق ایران. عاشق شعر، فرهنگ و زبان فارسی. قدم می‌زدیم و من در آن دانشمند بزرگ، تواضع را می‌دیدم. همچنین نگرش درست و ظریف به هستی را. قدم می‌زدیم و معرفت درونش، پندهایش را شنیدنی می‌كرد. شعر می‌خواندیم و روح لطیف و منعطف «پروفسور رضا» متحیرم كرده بود. «شعر» منِ بی‌مقدار را كنار استاد شهیر ایرانی قرار داده بود. هر كلام پروفسور طعم «امید» داشت. امید به زندگی. گذشت زمان برایم بی‌معنا شده بود. مهرش را بر من تمام كرد و كتابش را به نام «پژوهشی در اندیشه‌های فردوسی» هدیه كرد. صفحه نخستش را هم به خط نازنینش مزین كرد. «پروفسور رضا» انسانی عاشق بود.

 

٢-«بازگشت نگارنده به ایران پس از 20 سال تدریس علوم در دانشگاه‌های امریكا و اروپا در پایان سال ١٣٤٦ صورت پذیرفت. نخست افتخار سرپرستی دانشگاه صنعتی شریف و آنگاه ریاست دانشگاه تهران نصیب اینجانب شد. در این مقامات بالطبع با طرز تفكر اهل علم و ادب ایران و كم و بیش اندیشه‌های دانشمندان و دانشگاهیان و جوانان و...

 

چگونگی ارزش‌های معنوی و اجتماعی در ذهن ایشان آشنا شدم. آشنایی با بسیاری از تحصیلكرده‌ها، این نگرانی را در من ایجاد كرد كه شوق شناسایی فرهنگ باستان و شعر و ادب و هنر، به ویژه دلبستگی به زبان فارسی، در نگارش و گفتار دیگر چنانكه باید به چشم نمی‌خورد. دلدادگی قشری بسیاری از تحصلیكرده‌های ما به ساخته و پرداخته‌های غرب بیش از توجه آنان به آثار فرهنگ خودمان است. البته اگر این تمایل بر اثر ممارست و كار پدید آمده باشد، بجاست كه دانش و فرهنگ غرب خود دریایی بیكران است. ولی در اغلب موارد(به‌خصوص در وادی شعر و ادب) این گریز از فرهنگ شرق و گرایش تند و تیز و طوطی‌وار به آفریده‌های غرب بر اثر بی‌خبری از ریشه‌های توانایی اندیشه خاور و برخورد با شاخ و برگ و زواید كودك‌فریب بوستان باختر است. این گسستن از اصل بیشتر بر اثر غربزدگی است تا آگاهی حقیقی.» این بخشی از نوشته پروفسور «فضل‌الله رضا» در پیشگفتار كتاب «پژوهشی در اندیشه‌های فردوسی» بود كه در اواخر دهه 40 شمسی نوشته است. نگاه ژرفش را ببینید.

 

٣-«مهندس برق، استاد دانشگاه، چهره ماندگار، رییس سابق دانشگاه تهران، دومین نایب‌التولیه دانشگاه صنعتی شریف، سفیر سابق ایران در یونسكو و كانادا، عضو گروه مهندسی برق دانشكده مهندسی دانشگاه كاتولیك امریكا و دانشگاه ‌MIT بوستون امریكا، عضو پیوسته مادام‌العمر IEEE (به‌خاطر مشاركت در نظریه شبكه و اطلاعات)، عضو پیوسته AAAS، عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد دانشگاه‌های كنكوردیا در مونترئال در كبك كانادا و دانشگاه مك‌گیل مونترئال(از ١٣٥٧)، رییس انجمن علمی ایرانیان در امریكای شمالی، از پایه‌گذاران نظریه اطلاعات و مخابرات در جهان است، محقق نظریات مختلف علمی، نویسنده ۱۰۰ مقاله علمی به زبان‌های انگلیسی و فرانسه در مجلات و كنفرانس‌های معتبر خارجی و بیش از ۵۰ مقاله ادبی و فرهنگی به زبان فارسی در نشریات خارجی و داخلی».

 

٭اینها بخشی از پیشنیه فعالیت‌های علمی و اجرایی «فضل‌الله رضا» است. پروفسوری كه عاشق زیست و در ١٠٥ سالگی دنیا را تنها گذاشت. چنانكه باید، او را نشناختیم. ما به امثال او احتیاج داریم. همین حالا هم.

منبع: روزنامه اعتماد

برچسب ها :


اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما