مراسم بزرگداشت مقام قلم و نویسندگی برگزارشد
|۱۴:۲۷,۱۳۹۸/۸/۲۰| بازدید : 117 بار

 

به منظور پاسداشت مقام قلم و نویسندگی، نشست پانصد و سی و هفتم شب‌های بخارا، با عنوان «شب قلم»، به همت مجله بخارا و با حضور دکتر ژاله آموزگار، دکتر مهدخت معین، سید عبدالله انوار، منوچهر انور، دکتر ناصر تکمیل همایون، علی رضاقلی، احمد محیط طباطبایی و دکتر فربد فدایی در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

در این مراسم ناصر تکمیل همایون طی سخنانی گفت: ما با قلم همه‌چیز را می‌نویسیم جز عشق؛ عشق را نمی‌توان نوشت. قلم به دلیل آنچه می‌نویسد، بسیار عزیز است و اگر میلیون‌ها تومان ارزش مادی داشته باشد اما دروغ بنویسد، پشیزی نمی‌ارزد.

 

وی افزود: قلمی که از خدمت محرومان سر بکشد، دیناری ارزش ندارد. قلم در تاریخ فرهنگی و همه تاریخ ما مهم است، من تقریباً همه کتابخانه‌های مهم دنیا را دیده‌ام، خط فارسی و شعر فارسی و خطوط در هم تنیده آن، زینت‌بخش آنهاست. عبدالله انوار، استاد نسخه پژوه با بیان این جمله از ابن خلدون که فرهنگ اسلامی هر چه دارد از فرهنگ ایرانی است، گفت: اگر مفسران ایرانی نبودند، فهم و درک لطایف قرآن هم در دسترس مردم ما نبود و آگاهی و بهره‌مندی از فیوضات وحی از دسترس همه ما دور می‌شد.

 

انوار در ادامه به تشریح روش‌های ساخت و استفاده از قلم نی پرداخت و افزود: آنچه ما در فارسی به آن قلم می‌گوییم همین قلم‌های نی است که با جوهر استفاده می‌شود.

 

مهدخت معین، با تشریح قلمی که استاد محمد معین از آن استفاده می‌کرد، گفت: ایشان از قلمی استفاده می‌کرد که به آن قلم فرانسه می‌گفتند و نوکی مثل خودنویس داشت اما مثل قلم نی باید بعد از نوشتن هر چند کلمه آن را در جوهر فرو می‌برد. وی ادامه داد: پدرم از جوهر سبز استفاده می‌کرد و خط ریز و زیبایی داشت، تحصیلکرده‌های آن دوران همه خوشنویسی بلد بودند، مادرم، خاله‌ها و مادربزرگم هم خوشنویسی بلد بودند.

 

این ادیب، به تنها اثر خوشنویسی شده باقی‌مانده از محمد معین اشاره کرد و افزود: ایشان غزل نخست دیوان حافظ را در ۱۸یا ۲۰سالگی به خط خوش نوشته‌ اما فقط همین یک نمونه تذهیب را از ایشان داریم، چون به دلیل مشغله زیادی که داشت، دیگر فرصتی پیدا نکرد. این غزل را هم برای کتابی در تفسیر غزل حافظ نوشته بود که هنوز منتشر نشده است.

 

ژاله آموزگار، مدرس فرهنگ و زبان‌های باستانی، قلمی که مرحوم دکتر احمد تفضلی، متون پهلوی کتاب‌های مشترکشان را با آن نوشته بود به علی دهباشی، سردبیر و مدیرمسؤول مجله بخارا هدیه کرد و گفت: ما در ایران دیر خط را پذیرفتیم چون ادبیات شفاهی داشتیم، اقوامی که کوچ می‌کنند، کمتر می‌نویسند، چرا که کتابخانه‌شان، حافظه‌شان است.

 

وی ادامه داد: ادبیات قدیم چون وداها، آثار هومر از جمله ایلیاد و اودیسه و اوستا همه شفاهی بودند و بعدها مکتوب شدند. اولین قلم‌های ایرانی، قلمی بوده که کتیبه‌های میخی با آن نوشته شده و شاهان و تاجران همیشه، کاتبی همراه خود داشته‌اند تا روی لوح‌های گلی آماده، مطالب را بنویسند.

 

علی رضاقلی، جامعه‌شناس و پژوهشگر تاریخ و ادبیات، با اشاره به حاکمان کوچ روی ایران گفت: هزاران سال ایلات بر ایران حکومت کردند، ۴۰۰سال هم عشایر بر این کشور حاکم بودند؛ نباید توقع ذهنی پرسشگر و پرسؤال از مردمی که جز به حافظه‌شان تکیه نمی‌کنند، داشته باشیم. ریچارد فرای معتقد بود تاریخ‌نگاران ایرانی، وقایع‌نگاران خوبی هستند اما تحلیلگران خوبی نیستند.

 

این پژوهشگر ادامه داد: فردوسی نخستین کسی بود که بار یافتن مشکلات تاریخی را به دوش کشید و من از او و قلمش پیروی می‌کنم. این شاهنامه است که به شما می‌گوید چگونه یک تمدن فرو می‌ریزد و یک تمدن پابرجا می‌شود. امید دارم خداوند فرصتی به ما بدهد که به مسؤولیت قلم، مشکلات ایران را حل کنیم.

 

فربد فدایی، روان‌پزشک، درباره نوشتن از دیدگاه روان‌پزشکی چنین گفت: اگر ورتر (شخصیت رمان گوته، شاعر و نویسنده آلمانی) مغز خود را با گلوله نمی‌شکافت، ممکن بود خود گوته این کار را با خودش بکند. هنرمند با نوشتن از رنج، رها می‌شود و از درد خود می‌کاهد. نوشتن به رفع مشکلات روانی کمک می‌کند و یکی از روش‌های مهم بهبود مشکلات روانی، نوشتن است. وی ادامه داد: آفرینندگی به عنوان محمل رنج، کمک می‌کند هنرمند با دوری از منبع ناامیدی، امید بیافریند و از خود محافظت کند. افراد صحبت می‌کنند که نظم و انسجام فکری بیابند اما نوشتن راه بهتری است که به هیجانات بی‌شکل، سامان می‌دهد.

 

فدایی، نوشتن را رابط بین عقل و اندیشه و دست را به عنوان آفریننده دانست و افزود: دست، اندیشه را از مغز می‌گیرد و بازگو می‌کند، با نوشتن شما از عواطف منفی رها می‌شوید و به آسودگی می‌رسید. نباید فکر کنیم تایپ کردن می‌تواند جای دست‌نوشته را بگیرد، همانطور که برخی فکر می‌کردند پس از ظهور عکاسی به نقاشی نیازی نخواهد بود اما اهمیت نقاشی بسیار هم بیشتر شد.

 

احمد محیط طباطبایی به قدیمی‌ترین قلم‌های ایرانی اشاره کرد و گفت: قدیمی‌ترین قلمی که ما می‌شناسیم، از یک کاتب در شهر سوخته پیدا شده و حدود ۵هزار سال قدمت دارد.

 

وی ادامه داد: یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که ما هنوز به قلم و خودنویس عادت نکرده‌ایم، این است که خودنویس برای خط لاتین و چپ‌نویس طراحی‌شده و روان‌نویس برای خط ژاپنی؛ قلم مطابق نوشتن ما هنوز به وجود نیامده است. به همین دلیل بسیاری از بزرگان نوشتن با مداد را ترجیح می‌دهند.در بخش‌هایی از این نشست، سیمون آیوازیان، هارون یاشایی، محمود آموزگار و منوچهر انور، به بازگویی خاطره‌‌هایی از نخستین قلم‌هایی که داشتند پرداختند.

منبع: ایرنا

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما