تركیبی از روشمندی و عشق / غلامرضا ظریفیان
|۱۰:۱۶,۱۳۹۸/۵/۱۵| بازدید : 130 بار

 

نگاهی به كتاب «سیرت رسول‌الله»

 در كتاب «سیرت رسول‌الله» مرحوم زریاب تمام تلاشش را مصروف می‌كند به اینكه متدهایی را كه تا آن زمان آموخته در این كتاب، به كار بگیرد. این متدها در استفاده از اسناد و در زمینه‌هایی مانند پالایش و پیرایش اسناد، تقابل اسناد با یكدیگر، گزینش دقیق، علمی و تشخیص معتبرترین اسناد و... به كار می‌آیند. در كتاب «سیرت رسولالله» شما تعلق استاد زریاب خویی را به پیامبر و نیز تدین ایشان را هم می‌بینید.

به نظرم كتاب «سیرت رسولالله» صرفا به جهت یك كار تحقیقی نوشته نشده است، بلكه زریاب به عنوان یك مورخ قصد داشته در مورد پیامبر در مقام شخصیت محبوب خود تحقیق كند و آن‌گونه كه خود او را شناخته، به دیگران بشناساند. از این جهت در كتاب «سیرت رسولالله» با تركیبی از عشق و رویكرد روشمند روبه‌رو هستیم. زریاب با نگاهی روشمند سراغ منابع تاریخی ازجمله طبری، ابن اثیر و... می‌رود و در پذیرش اسناد و نمونه‌های تاریخی موجود بسیار جدیت نشان می‌دهد. وقتی وارد بحر عظیم این اطلاعات می‌شود، تمام تلاشش این است كه چراغ روش‌مندی تاریخ‌نگاری را روشن نگه دارد. زریاب در كتاب «سیرت رسول‌الله» آگاه است به اینكه پیامبر فقط یك پدیده تاریخی نیست بلكه یك رسول الهی هم هست، بنابراین در فهم تاریخی خود فقط به گزارش‌های تاریخی اكتفا نكرده، بلكه سراغ كلام هم رفته است. سراغ روایات و احادیث رفته و سعی كرده روایت را با درایت مورد نقادی، واكاوی و ارزیابی قرار بدهد. او دنبال این بوده كه با استفاده از اطلاعات موثق تاریخی دوران پیامبر را روایت كند. از سوی دیگر چون پیامبر یك مرد الهی است، مرحوم زریاب تلاش می‌كند با استفاده از علم كلام، وجه الهی پیامبر را فهم و منتقل كند. حُب او به پیامبر موجب خطاهای غلوآمیز در كتاب «سیرت رسول‌الله» نشده است. او نه اسیر اسراییلیات میشود، نه اسیر خرافه‌ها و نه اسیر غلو‌ها؛ در عین حال وجه الهی پیامبر هم در كتاب احیا شده است.

 

مرحوم زریاب فرصت آن را نداشته كه به همه ابعاد زندگی پیامبر بپردازد. تلاش او این بوده كه روایتی شماتیك و مروری از حوادث و رخدادها با چاشنی روش تحلیلی و بهره‌گیری از اسناد معتبر به ما ارایه كند. در همین نگاه مروری و شماتیك هم خواننده با تصویری روبه‌رو می‌شود كه می‌توان به بسیاری از وجوه آن اعتماد كرد. خواننده حضور عالمانه زریاب خویی را در بخش‌بخش، عبارت‌ها و جمله‌ها حس می‌كند.

 

كتاب «سیرت رسولالله» از جهت دیگری هم برای كسانی كه قصد دارند كارهای عمیقی در این حوزه انجام بدهند، راهگشاست. علی‌رغم اینكه پیامبر بعد از قرآن نقش ركینی در دین اسلام دارد اما تعداد آثار تحقیقاتی دقیقی كه به این موضوع بپردازند، چه در فارسی و چه در عربی زیاد نیست. تنها دو، سه دهه است كه چه در جهان اسلام و چه در ایران، رویكردهای محققانه و روشمند به سیره پیامبر آغاز شده است، بنابراین آثار پژوهش‌های دقیق نسبت به عظمت پیامبر هنوز بسیار كم است. از این منظر، كتاب مرحوم زریاب خویی جدای از اهمیتی كه به لحاظ نوع رویكرد به سیره‌نویسی دارد، منبع و مدخل راهگشایی هم برای ورود به سیره پیامبر دارد.

منبع: روزنامه اعتماد

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما