مسئولیت نم‌زده، بلای جان گنبد قابوس!
|۹:۴۴,۱۳۹۷/۱۱/۱۶| بازدید : 80 بار

 

پس از گذشت ۶ سال از ثبت جهانی برج همچنان تنهاست

میراث جهانیِ گنبد قابوس یا همان برج آجری قابوس در شرایط خوبی به سر نمی برد. نَم و رطوبت به درون سازه رخنه کرده و سراسر بخش پایینی برج را فرا گرفته است. ارزشمندترین اثر مِهرازی (معماری) دوره اسلامی استان گلستان و بلندترین برج آجری جهان با گنجایش و توانمندی‌های فراوانی که دارد، همچنان در زادگاه خود ناشناخته مانده و مردم شهر هنوز نتوانسته‌اند با آن پیوندی برقرار کرده و در واقع با این میراث جهانی بیگانه هستند. همچنین نبود آموزش و پالایش فرهنگ بازدید و مراقبت از آثار فرهنگی در میان مردم شهر که اندک بازدیدکنندگان این میراث جهانی به شمار می آیند، موجب تكرار رفتارهای آسیب رسانی همانند آواز خواندن یا صدا درآوردن و پای کوبیدن بر کف سازه به بهانه پژواك صدا در گنبد، نشستن بر روی سکوی درون برج و دست کشیدن و لمس کردن آجرهای سازه و بهره گیری از فلاش دوربین شده که همه این‌ها برای پایداری این یادگار بی همتا تهدید به شمار می‌آید. کمبود نیروی نگهبان و نبود نیروی یگان حفاظت میراث فرهنگی پس از ساعت اداری در درون محوطه یک اثر جهانی از دیگر دشواری های بزرگ ترین برج آجری جهان است كه جای شگفتی دارد.

 

اما بی گمان نَم و رطوبتی که به درون سازه رخنه کرده و شوره‌های سپید رنگی که در بالای برج پدیدار شده و از همه بدتر عوامل بیولوژیکی یا همان رویش گیاهان و گُل‌سنگ‌ها بر روی گُنبد مخروطی شکل برج، خطری جدی برای آن به شمار می‌آید. موضوع بوستان چسبیده به این یادمان جهانی در حریم درجه یک آن، به موضوعی چالش برانگیز میان نهادها و دستگاه‌های اجرایی و شهری تبدیل شده است. بوستانی که به باور کارشناسان میراث فرهنگی باید به بیرون از حریم درجه یک میراث جهانی برج قابوس جا به‌جا شود. وجود کالاهای چینی و فرنگی به عنوان صنایع دستی بومی و کسب و کار دست فروشان در کنار اثر جهانی به همراه وسایل بازی و آسایش و سرگرمی کودکان و نوجوانان در بوستان محله ای، چهره ناخوشایندی را به نمایش گذاشته است و با روح یک اثر تاریخی و جهانی ناهمخوان است. باید دانست مهم‌ترین مساله درمورد یادمان‌های تاریخی، پاسداشت آنان است. این گونه کارها با قانون‌های میراث فرهنگی و منشورهای بین‌المللی حفاظت از یادمان‌های تاریخی ناسازگار است.گسترش افسار گسیخته شهر و پیشرفت نادرست خانه های مسکونی تا نزدیکی اثر در دهه های گذشته دیگر دشواری برج جهانی قابوس است که اگر پیشگیری نشود در آینده ای نه چندان دور تهدیدی