سوسن شریعتی: چگونه زنان مساله شدند؟
|۸:۲۳,۱۳۹۶/۲/۶| بازدید : 83 بار

 

 

عاطفه شمس: «زنان همچون مساله»، موضوع نخستین نشست مطالعات زنان بود كه طی روزهای اخیر با سخنرانی سوسن شریعتی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ، به همت انجمن اسلامی دانشجویان پیشرو دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد. شریعتی در ابتدای بحث خود تاكید كرد اینكه برای بحث درباره مساله زنان همیشه از یك زن دعوت كنند شاید دیگر بدیهی نباشد و همچنین دیگر بدیهی نیست كه به صرف زن بودن بتوان در این باره صحبت كرد زیرا مساله زنان و زن همچون سوژه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی، موضوع مطالعات تخصصی‌تری قرار گرفته و شاخه‌ای از مطالعات دانشگاهی شده است. وی ادامه داد البته فعالان زنان می‌توانند و باید در این باب صحبت كنند زیرا آنها بودند كه مساله زنان را به یك سوژه مهم اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و در نتیجه، مطالعات دانشگاهی تبدیل كردند. شریعتی با اشاره به رشته تحصیلی خود گفت: من در اینجا نه به عنوان فعال در این عرصه بلكه به عنوان كسی كه در رشته تاریخ تحصیل كرده‌ام، قصد دارم با رویكردی تاریخی- به عنوان یكی از رویكردهای ممكن- درباره پیدایش مساله‌ای به نام زنان صحبت كنم. در این میان، شاید برای صحبت كردن در این باب، فرزند شریعتی بودن نیز جالب باشد زیرا شریعتی، یكی از دست اندركاران فراهم آوردن فضا یا جریان اجتماعی است كه سوژه به یمن او سر زده و زنان نیز همچون سوژه در ذیل این میراث نقشی داشته‌اند. در نتیجه، شاید این موقعیت و نام و همچنین ادعای وفاداری به این میراث كه من ادعای آن را دارم بتواند مهم باشد. از همه مهم‌تر اینكه، چنین پیدا است كه امروزه مساله زنان سوژه‌ای است كه همه ساحت‌ها را درگیر كرده و مدام دست موضوعات زیادی را رو می‌كند. لازم به ذكر است در ادامه این بحث، هر هفته سلسله نشست‌هایی با سخنرانی سوسن شریعتی در این دانشگاه برگزار خواهد شد.

 

 

 چگونه زنان مساله شدند؟

در ابتدا باید روشن كرد كه مساله به چه معنا است؟ رشته تحصیلی من فلسفه نیست اما به معنای ارسطویی، مساله از زمانی كه چیزی به نام Problem یا مساله از ساحت ریاضی خارج شده و به حوزه فلسفه وارد می‌شود، تعریفی فلسفی نیز پیدا می‌كند و عبارت می‌شود از داده یا موضوعی كه دیگر بدیهی تلقی نمی‌شود و می‌توان خلاف آن را نیز گفت. این تعریفی است كه ارسطو در كتاب توپیك می‌دهد كه كتابی است در باب هنر گفت‌وگو و می‌گوید مساله یا Problem، موضوعی است كه برخلاف گذشته بر سر آن اجماع وجود ندارد و آلترناتو دیگری برای تعریف آن وجود دارد. بنابراین، درباره زنان نیز وقتی تعریف درباره آنها، موقعیت‌شان، تعریف زنانگی در برابر مردانگی، چیستی زنان، تاریخیت این چیستی و موقعیت اجتماعی و فرهنگی این چیستی، همگی به پرسش گرفته می‌شود و معلوم نیست كه دیگر بدیهی تلقی شود، مساله سر زده است. اینجا است كه برای مشروعیت دادن به این موضوع باید به رویكرد تاریخی آن پرداخت كه به ما نشان می‌دهد چگونه این داده، توضیح یا تعریف طبیعی درباره زن یا غیبت آن، به یك مساله تبدیل می‌شود.  با اوج‌گیری جنبش زنان در دهه ٧٠ میلادی، نشستی در فرانسه برگزار شد با این عنوان كه آیا زنان تاریخ دارند یا آیا زنان سوژه تاریخی محسوب می‌شوند؟ زیرا برای داشتن تاریخ، باید سند مكتوب و ردپایی وجود داشته باشد اما زنان در واقع، موجودیت‌های شفاهی بودند. ١٠ سال بعد در دهه ٨٠، نشست دومی برگزار شد با این محتوا كه به فرض اینكه زنان تاریخ داشته باشند، آیا می‌توان تاریخ آنها را نوشت؟ اما این امر امكان‌پذیر نبود زیرا سندی وجود نداشت و زنان، هویت رسمی تاریخی و ثبت‌شده‌ای نداشتند. در دهه ٩٠ نیز نشست سوم برگزار شد با این مضمون كه اصلا مگر می‌توان تاریخ را بدون زنان نوشت؟ و به این نتیجه رسیدند كه آنچه تاكنون از تاریخ یا رویكرد تاریخی گفته می‌شد، عبارت بود از رویكردی به نیمی از تاریخ بشریت. بنابراین، تاریخی نیمه و ناقص بود و تا آنجا پیش رفت كه گفتند نمی‌توان آن را حتی تاریخ آن نیمه دیگر بشریت به حساب آورد زیرا امر تاریخی در یك كنش و واكنش، در یك دیالكتیك بین من و دیگری و در یك نسبت، می‌تواند بازسازی شود و وقتی نیم این قصه خاموش است، آن نیمه دیگر نیز كامل نیست. یعنی حتی تاریخ به این متهم نیست كه تاریخی مردانه است زیرا همان تاریخ مردانه نیز در نسبت با امر زنانه باید تعریف می‌شده و از آنجا كه آن را در اختیار نداشته‌ایم، تاریخی كه برای ما روایت شده تاریخ ناقصی است. بنابراین، وقتی از رویكرد تاریخی سخن می‌گوییم عبارت است از آن رویكردی كه امروزه گفته می‌شود باید بار دیگر برای بازسازی امر دیروزین، نیمه مونث خود را فرابخواند تا ما بگوییم كه چگونه زنان مساله شدند. اما رویكرد تاریخی محاسنی دارد؛ اینكه نه تنها نشان می‌دهد كه لازمه سر زدن چیزی به نام مساله، بازسازی دیروزی و دیدن آن موضوع در یك پروسه است، بلكه به ما صبوری یاد می‌دهد كه بدانیم در این پروسه كجا قرار گرفته‌ایم و امید ایجاد می‌كند كه جهت حركت خود را بشناسیم. بنابراین، آنچه هستیم را وقتی در یك دیروز و رو به یك فردا قرار دهیم، به ما كمك می‌كند كه نه تنها جایگاه خود را به عنوان زنان همچون سوژه‌ای تاریخی بلكه جایگاه اجتماعی و تحول فرهنگی و تاریخی جامعه را بررسی كنیم و امكان مقایسه‌ای به وجود می‌آورد بلكه بدانیم جلوتر رفته یا به عقب برگشته‌ایم.

 

 

 زنان همچون سوژه‌ای تاریخی

در این قسمت، نقطه عزیمت بحث خود را بر جمله تاریخی سیمون دوبوار از بخش «كودكی» كتاب «جنس دوم» قرار می‌دهم كه می‌گوید «ما زن به دنیا نمی‌آییم بلكه زن می‌شویم». با توجه به اینكه دوبوار جزو نحله‌ای از فلسفه است كه اگزیستانسیالیست هستند و به تقدم وجود بر ماهیت اعتقاد دارند، بنابراین، مهم است كه هویت و ماهیت را همچون شدن و نه از پیش تعیین شده تعبیر كرد و احتمالا چنین بنیاد فلسفی‌ای را برای این جمله در نظر گرفت. دوبوار قصد دارد بگوید كه جوهره‌ای به نام زنانگی-مردانگی از ابتدا مورد تردید است و در یك پروسه تاریخی و فرهنگی ساخته می‌شود و در واقع، زن شدن، یك برساخته و یك ساخت و ساز فرهنگی است و نه یك مفهوم طبیعی، ذاتی و ازلی و ابدی. نقطه عزیمتم را اینجا قرار می‌دهم زیرا می‌خواهم در وهله اول به این برسم كه تعاریف اسطوره‌ها، ادیان و فرهنگ‌های مختلف از تعریف یا كلیشه هویتی به نام زنانگی تا چه حد سیال و متنوع است. دوم، به نظر می‌رسد كه دست ما را باز می‌گذارد كه امروز نیز در تعریف زنانگی و چیستی آن، به این امر سیال توجه كنیم و بعد در عین حال، برخلاف نقد بحث‌های دیگری كه دوبوار مطرح می‌كند، به این موضوع مشروعیت و صحت تاریخی می‌دهد كه زنانه بودن یا چیستی زن، پیش از هر چیز یك ساخت و ساز فرهنگی و تاریخی است و ارایه تصویری طبیعی، ناتورالیستی و جوهرگرایانه می‌تواند دیدگاهی باشد كه می‌خواهد موقعیت نابرابر را توجیه كند. از قرن نوزدهم به تدریج، زنان همچون سوژه تاریخی سربرمی‌آورند كه به قصه مدرنیته نیز ارتباط می‌یابد. گرچه این مقطع نمی‌تواند نقطه عزیمت ما باشد اما برای شروع مناسب است. در ادامه بحث چند مقطع تاریخی را برای توضیح و توجیه این جمله تاریخی خانم دوبوار بررسی خواهم كرد. می‌توان از یونان قدیم و از عهد باستان -غربی- آغاز كرد؛ ما می‌بینیم كه در آن دوران، زنان اصلا سوژه نبوده‌اند چرا كه به طور كلی در تمدن رومی و یونانی به طور خاص، اساسا بحث سرچشمه و تبار نوع بشر اهمیت نداشته است. زنانگی و مردانگی مطرح نیست و سوژه‌های مورد بحث و مرجع‌های اصلی، اسطوره‌های بنیانگذار شهرها و الهه‌ها هستند و اینكه خدایان و الهه‌ها چه تباری دارند و بر اساس آن اسطوره‌های بنیانگذار است كه شهرها به وجود می‌آیند. بنابراین، مهم تبارشناسی الهه و خدایان بوده و نه تبارشناسی نوع بشر، زیرا تمدن یونانی اصلا بشر محور نبوده است و اگر به انسان توجهی می‌شد، انسانی بود كه قرار است در شهرها زندگی كند و در واقع مساله اصلی سیاسی و بنیانگذاران و اسطوره‌های سیاسی است و شهر همچون واحدی سیاسی كه انسان نیز در آن زندگی می‌كند مهم است. در نتیجه، هیچ گونه ردپایی از قصه تبار بشر در اسطوره‌های یونان وجود ندارد و اگر جایی از انسان و زاد و ولد او بحث می‌شود در نسبت با یك الهه است. البته از قرن یكم به بعد و تحت تاثیر مسیحیت ما ردپای زنانه-مردانه‌ای را می‌بینیم اما بطور كلی، در ادیان ابراهیمی است كه با مطرح كردن داستان آدم و حوا، چیزی به نام مرد-زن، مساله و سوژه می‌شود. قبل از آن در تمدن یونانی تحت تاثیر مسیحیت، ما با وحشی-متمدن یا وحشی-یونانی رو به رو هستیم و باز در خود یونان، از این شهر به آن شهر به طور مثال، آتنی-اسپارتی مطرح است و بعد در خود شهرها بحث آزاد-برده وجود دارد. پس، نقطه عزیمت، هویت جنسی، زن و مرد یا برابری آنها نیست و بر اساس بحث آزاد-برده است كه سلسله مراتب اجتماعی شكل می‌گیرد. بنابراین، شهروند بودن مهم است و آزاد یا برده بودن او. گرچه در این طبقه‌بندی نیز سلسله مراتبی وجود دارد اما این مقدمات از این جهت جالب است كه مانع می‌شود احساس تعلق به یك گروه خاصی به نام «ما زنان» یا «ما مردان» به وجود بیاید. وقتی مردان به آزاد-برده، خارجی (متك) -یونانی، مالك-غیرمالك و شهروند-غیرشهروند تقسیم می‌شوند، پس موجودیت انسانی چه مرد باشد و چه زن، در موقعیت‌های مختلف حقوقی تكه پاره می‌شود. بنابراین، چیزی به نام «ما» از خلال تعلق به موقعیت‌های حقوقی تعریف می‌شود و چون جنسیت متفاوت است «ما» به وجود نمی‌آید. در نتیجه، در اینجا تنش اجتماعی یا تنش جنسیتی وجود ندارد و به تبع، چیزی به نام تجربه مشترك بین ما زنان نیز موضوعیت ندارد.

 

 

 با ظهور ادیان ابراهیمی، انسان تشخص پیدا می‌كند

با مسیحیت و ادیان ابراهیمی، اسطوره جای خود را به دین می‌دهد. در ادیان ابراهیمی است كه اتفاقا انسان از آنجا كه نماینده و خلیفه خداوند در زمین می‌شود، تشخص، حقوق و فردیت پیدا می‌كند و با فراتر رفتن از اسطوره‌ها، بشر و امر انسانی سر می‌زند و از اینجا به بعد است كه بحث زن-مرد مطرح می‌شود. تفسیر مسیحیت از میوه ممنوعه و داستان هبوط سبب می‌شود كه ما در تمام قرون وسطی تا قرون سیزدهم و چهاردهم كه به تدریج بحث رنسانس، اومانیسم و رفرم دینی در جامعه غربی مطرح می‌شود، شاهد پرهیز از زنان و سركوب آنان در جامعه مسیحی باشیم. از قرن چهاردهم به بعد، زنان انگشت شماری ظهور می‌كنند با این اعتقاد كه ما باید به مرور از قصه انسان و هبوط و به ویژه موقعیت زنان تفسیری دوباره داشته باشیم و به این منظور نیز باید به متون دینی متوسل شد. ایده آنها این است كه گرچه هبوط به وسوسه زنان اتفاق افتاد اما می‌بینیم كه در فرهنگ مسیحیت، نجات نیز از طریق زنان و به یمن حضرت مریم (س) ممكن است كه مسیح فرزند اوست. این جزو نخستین رویكردهایی است كه با تفسیر دوباره از امر دینی یا داستان هبوط در پی تعریف دوباره موقعیت زنان و مطرح شدن آنان به عنوان سوژه اجتماعی و مادر منجی است. ما این رویكرد را از قرن چهاردهم به مرور در اروپا می‌بینیم و چهره برجسته آن نیز زنی به نام كریستین دوپیزان است. در قرون بعدی با رفرم‌های دینی و ظهور نهضت اومانیسم، تفسیرهای دیگری از داستان هبوط می‌شود و با بدل شدن رابطه انسان و خدا از آن حالت آسكولاستیك به رابطه‌ای دوستانه، گفته می‌شود كه انسان باید از عذاب وجدان به خاطر این گناه و از تضرع دست بردارد. حتی این تفسیرها تا جایی پیش رفت كه هبوط را خواست خدا تلقی كردند اینكه خواست خدا بوده است كه خواست انسان محقق شود و اتفاقا یكی از وجوه افتراق انسان با فرشته این است كه می‌تواند گناه كند و نه بگوید. در واقع، رویكرد اومانیستی قرن رنسانسی از نه گفتن انسان به اراده قدسی اعاده حیثیت می‌كند و در نتیجه، زنان نیز تبرئه می‌شوند.

 

 

غیبت زنان در منشور حقوق بشر فرانسه

این اتفاقاتی كه در قرون پانزدهم، شانزدهم و هفدهم یعنی قرونی كه به مدرنیته ختم می‌شود به تدریج، از طریق بازنگری در اسطوره‌ها، بازتعریف نسبت آدم و حوا و میوه ممنوعه و بازتعریف نسبت انسان و خدا می‌كوشد جا را برای سر زدن بشر باز كند. بحث من این است مقطعی كه ما به آن رنسانس می‌گوییم و تقریبا ٨٠-٧٠ سال، همزمان است با پروژه رفرم دینی یعنی گسست پروتستان، انشقاق كلیسای مسیحیت به دو شاخه پروتستان و كاتولیسیسم و تقریبا همزمان است با جنبش اومانیسم برای مسیحی غربی به معنای بازگشت به خویش قبل از مسیحیت كه بازگشت به خویش یونان باشد یا رم. بازگشت به خویش یونان قبل از مسیحیت بازگشت به عقل و قانون و خود بشر و... است و از انسان نه تنها به عنوان دوست خداوند بلكه به عنوان تمثالی از او اعاده حیثیت می‌شود. تا اینجا چیزی به نام انسان در برابر امر قدسی در حال سر زدن است و فردانیت در ادیان ابراهیمی اهمیت پیدا می‌كند اما در ذیل تاریخی كه طی آن -با نگاهی طبقاتی- از سرواژی وارد فئودالیته می‌شویم و از قرن چهاردهم و پانزدهم كه رنسانس رخ می‌دهد، به مرور، طبقه سومی به نام بورژوازی در حال شكل گرفتن است. همزمان با این، باید ایدئولوژی آن نیز ساخته شود و به تدریج، خروج از زیر سقف یكپارچه كلیسا اتفاق می‌افتد، دولت- ملت‌ها شكل می‌گیرند و به همین میزان، آن جهان یكپارچه تكه‌پاره می‌شود و این بشر مومن كلی به هویت‌های ملی تبدیل می‌شود و این هویت‌های ملی، حول ایده انسان حیثیت پیدا می‌كنند. مقطع سومی كه در غرب و به طور خاص اروپا، اهمیت پیدا می‌كند از انقلاب فرانسه تا پایان قرن نوزدهم است. انقلاب فرانسه در ١٧٨٩م. اتفاق می‌افتد یعنی قبل از آن كانت، دكارت و اصحاب روشنگری یعنی كنت، دونته و مونتسكیو بوده‌اند، همه كسانی كه ورود به عصر مدرن را برای ما طراحی كرده‌اند. عصر مدرن یعنی جایی كه بشر سر می‌زند، تفكیك ساحت عرفی و قدسی به مرور مطرح می‌شود، ایده ترقی به وجود می‌آید و به تدریج ایده دولت- ملت شكل می‌گیرد و بنابراین، انقلاب فرانسه در واقع، نوعی جمع‌بندی جامعه‌ای است كه در آن، بورژوازی یك طبقه اجتماعی شكل یافته و طبقه‌ای بین رعیت و اشرافیت است. انقلاب صنعتی یك قرن پیش اتفاق افتاده و انقلاب فرانسه به طور خاص به معنای پایان فئودالیته است و در نتیجه، در چنین جامعه‌ای با بشر روبه‌رو هستیم و انقلاب فرانسه، بنیانگذار حقوق بشر است. نخستین منشور حقوق بشر در این انقلاب و در ١٧٨٩م. شكل می‌گیرد. انقلاب فرانسه چند مشخصه دارد؛ انقلاب بورژواها است، ایدئولوژی آن حقوق بشر است، به‌شدت ضد دین است، اعدام‌های زیادی اتفاق می‌افتد و مبلغ جدایی دین از دولت به شكل خشن آن است. زنان نقش بسیار مهمی در این انقلاب دارند، همچون كه مردان با اطلاعیه‌ها و روزنامه‌ها مطالبات خود را مطرح كرده و به دنبال محقق كردن آن توسط قانون هستند. اما با پایان انقلاب، هیچ اجماعی وجود ندارد؛ بشر سر می‌زند اما زنان هنوز جزیی از آن نیستند. در این مقطع، زنان نقش اجتماعی مهمی دارند و به عنوان یك سوژه اجتماعی سر می‌زنند و چهره برجسته آنها كه اهل قلم بوده و خواهان حق رای است، خانمی به نام المپ دگوژ است اما می‌بینیم كه به این خواسته دست نمی‌یابند. چهل سال بعد در ١٨٧٠م. در كمون پاریس نیز زنان نقش بسیار مهمی دارند. ماركس نیز از آن سخن می‌گوید و در واقع، دومین دوره جمهوری در فرانسه شروع می‌شود. در این دوره با اینكه ٨٠ سال از انقلاب فرانسه می‌گذرد و زنان نقش اجتماعی مهمی دارند اما هنوز حق رای نیاورده‌اند. با وجود چهره‌های برجسته‌ای كه در این دوره زندگی می‌كنند، می‌بینیم كه در پایان قرن نوزدهم نخستین جنبش‌های فمینیستی فعال می‌شوند زیرا آنها صد سال در صحنه حضور داشته و نقش مهمی را ایفا كرده‌اند اما حق رای به آنها داده نمی‌شود. در واقع، زنانی كه از ١٧٨٩م. در صحنه اجتماعی حضور یافته‌اند تا ١٩٤٤م. حق رای پیدا نمی‌كنند و این پروسه١٥٠ سال به طول می‌انجامد.

 

 

 سه طیف حضور زنان در پایان قرن نوزدهم

در پایان قرن نوزدهم است كه با گذشت صد سال از تجربه انقلاب، در گام اول، نهضتی در فرانسه به وجود می‌آید كه به آن سوفراژیست‌ها یعنی فعالان مبارزه برای حق رای زنان می‌گویند. آنها زنانی هستند كه موج اول فمینیسم را به وجود می‌آورند. فمینیسم از فم به معنای زن می‌آید و به معنای طرفدار حقوق زنان است. فمینیسم در ابتدا یك واژه پزشكی بود كه به مردانی كه رفتار زنانه از خود نشان می‌دادند اطلاق می‌شد. در پایان قرن ١٩، فعالان حقوق زنان این واژه را از حوزه پزشكی گرفته و به حوزه اجتماعی وارد كردند و آن را به نامی برای جنبش زنان تبدیل كردند. بنابراین، در موج اول، مردان این واژه را برای زنانی به كار بردند كه ادای مردان را درمی آوردند و هیچ نشانی از زنانگی در آنها وجود نداشت. موج اول تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه می‌یابد و شامل زنانی می‌شود كه در گام اول، خواهان حق رای برای زنان هستند و با جنبش چپ یعنی ماركسیست‌ها تركیب می‌شوند كه البته ماركسیست‌های فعال پایان قرن نوزدهم معتقد بودند كه نزاع اصلی نزاع طبقاتی است، بنابراین، ابتدا باید جنگ طبقاتی را حل كرد سپس مساله زنان در ذیل آن حل خواهد شد. در نتیجه، از چپ چپ تا راست راست، مساله زنان را به تعویق می‌انداختند. تا پایان جنگ جهانی دوم كه موج اول است، فمینیست‌ها دستخوش نوعی موقعیت اقلیت هستند زیرا حتی گفتمان‌های انقلابی براندازانه رادیكال چپ نیز مساله زنان را به درجه دوم هل می‌دادند زیرا می‌خواستند این مساله را ذیل مساله كلانی به نام تغییر قدرت، حل كنند. بنابراین، زنان حتی در درون خود جنبش، با مركزیت و حزبی كه به آن متعلق بودند اختلاف داشتند زیرا آنها مساله زنان را در اولویت قرار نمی‌دادند. در واقع، در پایان قرن نوزدهم با سه نوع حضور زنان مواجه هستیم؛ یكی حضور در سیاست است كه به طور خاص پروژه آنها بر حق رای متمركز است. طیف دوم، كسانی هستند كه الزاما سیاسی نبوده بلكه فرهنگ‌ساز هستند و می‌كوشند استیل دیگری از زنانگی را پایه‌گذاری ‌كنند. كسی مثل ژرژ ساند كه اسم مردانه دارد اما در واقع، یك نویسنده زن معروف فرانسوی قرن نوزدهم است كه با اسم مردانه می‌نویسد و می‌كوشد پروژه خود را با كدهای اخلاقی متفاوت و با «نه» گفتن به یك سری كلیشه‌های فرهنگی پیش ببرد. بنابراین، موقعیت زنان در پایان قرن نوزدهم چند الگویی است؛ یكی الگوی فرهنگی، نویسندگی و تجربه‌های شخصی را نوشتن است، یكی الگوی سیاسی مبارزه جویانه است و دیگری، چهره‌های برجسته‌ای هستند كه در كمون پاریس نیز حضور دارند، به دنبال برابری زن و مرد هستند و فعالیت‌های آنها الزاما براندازانه نیست بلكه حق رای می‌خواهند و به نوعی می‌توان آنها را اصلاح‌طلب تلقی كرد.

 

 

 سر زدن زن جدید در پایان جنگ جهانی دوم

مقطع بین جنگ جهانی اول ١٩١٤م. تا جنگ جهانی دوم ١٩٤٤م. بسیار مهم است زیرا در این ٤٠-٣٠ سال و بعد از جنگ است كه معلوم می‌شود زنان به مساله تبدیل شده‌اند. در این مقطع، جنبش زنان كه در پایان قرن نوزدهم بسیار جدی است عملا شكست خورده است زیرا حق رای زنان در مجلس‌های متعددی مطرح شده اما تایید نمی‌شود. با وجود اینكه در جنگ جهانی اول اتفاق مهمی در حوزه زنان به ویژه در اروپا و فرانسه رخ می‌دهد زیرا در این جنگ، مردان زیادی از بین می‌روند و زنان جای آنها را در كارخانه‌ها می‌گیرند و به این ترتیب، وارد حوزه كار می‌شوند. شنل كه در حال حاضر ما آن را به عنوان یك برند می‌شناسیم، در واقع، یك زن آزادیخواه است كه در سال ١٩٢٠م و بعد از جنگ متوجه می‌شود كه طبقه جدیدی به نام زنان كار به وجود آمده است كه در غیبت مردان كه به جبهه‌ها اعزام می‌شدند كارخانه‌ها را می‌گرداندند. تا آن زمان اكثر لباس‌های زنانه پیراهن‌های بلند دنباله‌دار و ناراحت بود و زنان نیز موهای خود را بلند نگه می‌داشتند. اما به دلیل این نوع لباس پوشیدن، سوانح زیادی برای آنها در كارخانه‌ها رخ می‌داد و مرگ و میر زنان بالا بود. او كه این لباس‌ها را برای زنان مناسب نمی‌دانست، تصمیم گرفت موهای زنان را كوتاه كند و لباس‌های راحتی برای آنها طراحی كند. در واقع او نخستین كسی بود كه متوجه شد باید با توجه به این موقعیت، استاتیك زنان و حتی امر زیبایی‌شناسی آنها تغییر كند. در این مقطع، زنان هنوز حق رای ندارند اما به طور واقعی وارد عرصه كار و امر اجتماعی شده‌اند. در نتیجه، پایان جنگ جهانی دوم، اگر چه چهار دهه شكست زنان رقم خورده است اما زن جدیدی در حوزه اجتماعی، كاری و فرهنگی سر می‌زند كه یكی از چهره‌های برجسته ادبیاتی آن، ویرجینیا ولف است و بعد از جنگ است كه كشورها به مرور به رای دادن زنان تن می‌دهند. این اتفاق در فرانسه كه جزو نخستین‌ها است ١٥٠ تا ٢٠٠ سال بعد از انقلاب طول می‌كشد، در سوییس تقریبا مانند ما ١٩٦٤م. یعنی ١٣٤٢ش. حق رای پیدا می‌كنند و در كل كشورهای اروپایی نیز حق رای بعد از جنگ و در طول سال‌های ١٩٤٠تا ١٩٦٠م. به زنان داده می‌شود. مقصود اینكه حق رای كه امروز امری بدیهی برای زنان به شمار می‌رود در اروپا از مقطع انقلاب فرانسه كه زنان به سوژه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبدیل می‌شوند ٢٠٠ سال طول می‌كشد و تا پایان جنگ جهانی دوم است كه موج دوم فمینیسم آغاز می‌شود و ما با زنان همچون مساله مواجه می‌شویم.

 

منبع: اعتماد

برچسب ها :


اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما