کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
درباره تیر و تیرگان / ایرج وامقی | ۱۰:۰,۱۳۹۶/۵/۸|

مقالۀ تیرگان – از آقای دکتر پرویز رجبی – که با نثری زیبا و استوار، دربارۀ این جشن دیرینۀ ایران زمین، تحقیقی جالب و ارزنده به خوانندۀ شمارۀ اول داده بود، مرا بر آن داشت که این مختصر را در تتمیم فایدۀ آن به عرض خوانندگان محترم برسانم.

مختاریم یا مجبور؟ / علی اکبر سیاسی | ۹:۱۸,۱۳۹۶/۵/۸|

چنانکه حضار محترم می دانند«جبر و اختیار» از دیر زمان میان فلاسفه و حکماء موضوع بحث و گفت و گو بوده و هنوز هم هست. گروهی از ایشان جبری مذهب هستند و جمعی به اختیار اعتقاد دارند. برای عده ای از جبری مذهبان همۀ امور عالم پیش بینی شده و مقدرند، یعنی مستقیماً از مشیت الهی ناشی شده اند یا از نیروهائی نامعلوم و مرموز به وجود آمده اند و به هر حال بشر در ظهور و بروز آنها هیچ گونه تأثیر و دخالت ندارد.

شکوک رازی بر جالینوس و مسأله ی قدم عالم / مهدی محقق | ۹:۱۶,۱۳۹۶/۵/۸|

جالینوس طبیب، حکیم و فیلسوف معروف و بنیادگذار طب تجربی و برجسته ترین پزشک عهد باستان پس از بقراط در سال 130 میلادی در شهر پرگامون از بلاد آسیای صغیر تولد یافت. این شهر در آن روزگار از مراکز مهم علم و دانش بود و کتابخانۀ آن شهر پس از کتابخانۀ اسکندریه در درجۀ دوم اهمیت قرار داشت.

سیر افکار در اشعار پارسی / ذبیح الله صفا | ۱۳:۲۷,۱۳۹۶/۵/۷|

درین گفتار نمی خواهم شما را با جزئیات افکار گویندگان پارسی آشنا کنم زیرا این کار وقتی طولانی می خواهد. منظور من در اینجا بیشتر نظری اجمالی و کلی به سیر افکار در شعر فارسی، یا بهتر بگویم تحول شعر فارسی از لحاظ اشتمال بر افکار است؛ چه بهترین وسیله برای اشنایی کامل با افکار دسته های مختلف شعرای فارسی زبان تحقیق در انواع شعر فارسی و کیفیت کار شاعران به خصوص صاحبان سبکهای اساسی در هر یک از آنهاست.

روح الارواح سمعانی / محمدتقی دانش پژوه | ۱۳:۲۴,۱۳۹۶/۵/۷|

جامی در نفحات الانس در سرگذشت امیر حسینی سادات غوری گریوه ای هروی از روح الارواح او نام برده ولی دولتشاه سمرقندی و آذربیگدلی از این کتاب او یاد نکرده اند. در سمینار نسخه های خطی افغانستان در کابل نسخه ای را نشان می داده و آن را همین کتاب امیر حسینی می پنداشته اند.

امکان عام / مهدی حایری یزدی | ۱۰:۳۶,۱۳۹۶/۵/۴|

فلسفۀ ما(فلسفۀ اسلامی) می گوید پس از مفهوم هستی و مفهوم شئی هیچ مفهومی شناخته تر از مفهوم ضرورت و لاضرورت نیست و بنابراین لازم نیست ضرورت و لاضرورت را به چیزی تعبیر و تفسیر نمود.

گاه شماری رومی و ادب فارسی / اسماعیل حاکمی | ۹:۸,۱۳۹۶/۵/۳|

در گاه شماری ایران بعد از اسلام گذشته از ماههای عربی گاهی از تقویم سریانی و رومی نیز نام برده شده است. همچنین گاهی در تواریخ و متون از سال یزدگردی و سال پارسیان قدیم سخن رفته است. در این مقاله بحث از انواع تقویم ها و تطبیق آنها با یکدیگر مراد نیست

گزارشنامه های امیرخان سردار: یادگار سالهای جنگ ایران و روس / محمدامین ریاحی | ۱۴:۴,۱۳۹۶/۵/۲|

به علت نبودن سازمانهای اداری پابرجای، و بایگانیهای منظم دیرسال در ایران، متاسفانه از مکاتیب عادی اداری دوره های پیش از مشروطیت (مخصوصاً قبل از ناصرالدین شاه) کمتر چیزی به دست مانده است.

چکامه‌ای زربفت از سخنوری کرباس‌پوش / پروفسور فضل‌الله رضا | ۷:۵۸,۱۳۹۶/۵/۲|

آن فقر که بی‌تیغی، صد کشور دل گیرد از شوکت دارا، بیش، از فر فریدون به پندهای بسیار در شاهنامه می‌بینیم، در چیرگی خرد و فرهنگ، بر کام‌پرستی و آرزوبافی، در برتری هنر بر گهر، در پرهیز از کاهلی. در داستان‌های رنگین شاهنامه، فردوسی عموما چنین پند می‌دهد که روزگار در گذر و خوابگه بازپسین همه مشتی خاک است. سرانجام باید همه کس را گذاشت و از همه چیز درگذشت.

پیشقدمان کشف آثار تاریخی ایران / عیسی بهنام | ۱۵:۳۶,۱۳۹۶/۵/۱|

برای بالا رفتن از بلندی های البرز در راه الموت قاطری کرایه کرده بودم و صاحب قاطر همراه من پیاده طی مسافت می کرد و هر لحظه با لهجۀ مازندرانی خود می گفت آقا بیا پایین اینجا گنج است.

دژ نبشت / پرویز رجبی | ۱۴:۴۹,۱۳۹۶/۵/۱|

دیری است که باستان نگاران، اصطلاح دژنبشت فارسنامۀ ابن بلخی را از آغاز سدۀ ششم هجری، بدون تأمل در محل قرار گرفتن آن، به کار می برند، «چون زرتشت بیامد، وشتاسف، او را به ابتدا قبول نکرد و بعد از آن، او را قبول کرد، و کتاب زند آورده بود به حکمت، و بر دوازده هزار پوست دباغت کرده، نبشته بود به زر. وشتاسف، آن را قبول کرد

میرزا عبدالعظیم خان قریب و آغاز تدریس زبان فارسی در دارالفنون / عیسی صدیق | ۹:۴۰,۱۳۹۶/۴/۲۷|

در 1297 خورشیدی که من پس از تحصیل از اروپا به ایران بازگشتم با میرزا عبدالعظیم خان گرکانی (که یکسال بعد در موقع تأسیس سجل احوال ظاهراً نام خانوادگی قریب را انتخاب نمود) آشنا و در 1299 در دارالفنون با او همکار شدم.

بعضی از کهن ترین آثار نثر فارسی تا پایان قرن چهارم هجری / غلامحسین صدیقی | ۹:۱,۱۳۹۶/۴/۲۷|

نگارنده در سال 1332 هجری شمسی فهرستی از نام برخی از آثار علمی نثر فارسی که تا پایان قرن پنجم نوشته شده در مقدمۀ کتاب قراضۀ طبیعیات به مناسبت ارتباط موضوع آن کتاب با امور و مسائل علمی و بیان توجه ایرانیان در قرنهای ابتدائی دورۀ اسلامی به تصنیف این نوع کتابها ترتیب داده منتشر ساخت

جست و جوی حقایق تاریخی در داستانهای ملی ایران / ذبیح الله صفا | ۱۳:۴۷,۱۳۹۶/۴/۲۶|

سرگذشت ملتی که از قرنها پیش بر سر راه حوادث بزرگ زیسته و پنجه در پنجۀ دشواری های گوناگون در انداخته است، مطلبی نیست که با چند مأخذ محدود به سامان رسد و آسان به دست آید. این سرگذشت پر حادثه را که مقرون به کوشش های مداوم در راه ایجاد و نشر نضتهای فکری و هنری بوده است باید از راههای مختلف تنظیم کرد.

دستورهای سیصد ساله برای زبان فارسی / ایرج افشار | ۱۳:۲۸,۱۳۹۶/۴/۲۶|

از زمانی که تجار و سیاحان فرنگی به ایران آمدند، بخصوص در قرون شانزدهم و هفدهم میلادی که دورۀ افتتاح روابط سیاسی و تجاری با دولت صفوی بود علمای فرنگ کتابهای متعدد چه از نوع سفرنامه و گزارش و چه ترجمۀ کتب ادبی فارسی مانند گلستان (که به زبان لاتینی در سال 1680 انتشار یافت) تألیف و طبع کردند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما