کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
افسانه خلقت در آثار مانوی / احسان یارشاطر | ۱۴:۲,۱۳۹۶/۶/۱۴|

امروز به کمک آثار متنوعی که از ادبیات مانوی به زبانهای مختلف پهلوی، پارتی، سغدی، ترکی، قبطی و چینی کشف شده می توان فرضیۀ مانی را دربارۀ آفرینش جهان چندان واضح و کامل دانست که تا چند سال پیش امکان پذیر نبود. از مهمترین این آثار نوشته های پهلوی و پارتی است که در ترکستان چین به دست آمده.

کمال الملک / قاسم غنی | ۱۳:۲۰,۱۳۹۶/۶/۱۴|

دانشمند محترم آقای عبدالحسین نوائی در شرح زندگانی مرحوم کمال الملک مقالتی تحقیقی نوشته اند که در دو شمارۀ مجلۀ اطلاعات ماهیانه به چاپ رسیده است. جناب آقای دکتر قاسم غنی از اعاظم رجال علم و ادب در تکمیل و توضیح آن مقاله نامه ای به آقای نوائی نوشته اند که عیناً به چاپ می رسانیم.

فارابی و تصوف / بدیع الزمان فروزان فر | ۱۳:۱۸,۱۳۹۶/۶/۱۴|

قبل از شروع به اصل مطلب لازم می دانم مراتب امتننان و تشکرات بی نهایت خود را، که مانند سپاسگزاری هر کس که طالب و خدمتگزار علم و اهل معرفت باشد دور از شائبه ریا و فقط مبتنی بر احساسات تکریم آمیز است، به حضور شما آقایان که لحظه یی افتخار ایراد خطابه در محضر کریم شما دارم تقدیم کنم و چون موجب و مسبب این افتخار دانشگاه محترم استانبول است تقدیم تشکر به حضور رئیس جلیل و استادان دانشمند این دانشگاه را جزو اولین فرائض اخلاقی خود می شمارم

زبان فارسی علمی- ساخته ابوریحان بیرونی / سید ضیاالدین سجادی | ۱۷:۵۵,۱۳۹۶/۶/۱۳|

ابوریحان محمدبن احمد بیرونی دانشمند ایرانی در مقدمۀ کتاب الصیدنه که به عربی نگاشته است زبان فارسی را برای داستانهای خسروان و افسانه سرایی مناسب می داند و برای بیان مطالب علمی زبان تازی را برتر می شمار، و این اندیشه ای است که ایرانیان دانشمند در آن روزگار داشتند و کم و بیش به علت توجه و علاقه به حفظ زبان فارسی بنویسند و رفته رفته برای اصطلاحات علمی معادلهای فارسی پیدا کنند....

حدود ابتکار ابوریحان بیرونی در ساختمان لغات علمی فارسی / جلال متینی | ۱۷:۴۲,۱۳۹۶/۶/۱۳|

می دانیم ابوریحان بیرونی کتاب التفهیم لاوائل صناعة التنجیم را در سال 420 ه.ق. به خواهش ریحانه بنت الحسین یا بنت الحسن خوارزمی به عنوان «مدخل» یا کتابی که نوآموزان صناعت ِ تنجیم را به کار آید به زبان فارسی تألیف کرده است.

درباره ریشه زبان هندی، سومری و عیلامی / الکساندر کوندراتوف | ۱۸:۰,۱۳۹۶/۶/۱۲|

باستان شناسان در میان صدها مهرهای استوانه ای که در بین النهرین به دست آمده است، بعضی را یافته اند که چهارگوش بوده و به وسیلۀ هندی ها ساخته شده اند. این موضوع می رساند که میان این دو تمدن باستانی تماس هایی وجود داشته است.

مرگ صادق هدایت / پرویز ناتل خانلری | ۱۲:۴۳,۱۳۹۶/۶/۱۲|

برای من بسیار دردناک است که در مرگ دوستی که سالهای دراز از لذت هم صحبتی و صمیمیت او بهره مند بوده ام، آنهم در این روزها که هنوز این داغ تازه است، در میان جمع گفتگو بکنم. درد درون را به خلوت باید برد. روزهای اول که این خبر دلسوز را شنیدم بعضی از دوستان که از سابقۀ الفت ما خبر داشتند پیش من آمدند و پرسیدند که در این واقعه چه می گویم و چه می نویسم؟

نامه ای از سنائی به خیام / مجتبی مینوی | ۱۲:۳۹,۱۳۹۶/۶/۱۲|

از جملۀ بدایع و نفایس کتب خانه های بی نظیر استانبول چند مراسله است از حکیم سنائی شاعر عارف، که یکی از آنها خطاب به خیام فیلسوف و عالم و حکیم است.

دو روایت سلامان و ابسال از نظر خواجه نصیرالدین طوسی / سید ابوالقاسم پورحسینی | ۱۰:۱۸,۱۳۹۶/۶/۱۱|

شیخ الرئیس در مقامات عارفین فرماید: «اگر عارف و اهل بصیرت و صاحبدل هستی، و چنانچه داستان سلامان و ابسال را شنیده ای، بدان که منظور از سلامان مثل و سرگذشت توست و مراد از ابسال مقام و درجۀ تو در مراحل و مقامات عرفان است. بنابراین بکوش تا جائی که توانائی داری رمز و معمائی که در این داستان مندرج و مستتر است دریابی و راز آن بگشائی».

ابن سینا ، بزرگترین حکما و اطبای ایران / محمدعلی فروغی | ۱۶:۲۰,۱۳۹۶/۶/۱|

در عالم اسلامی اکثر کسانی که با علم و حکمت سر و کار داشته اند، ایرانی بوده و بی اغراق می توان گفت: تمدن اسلامی را ایرانیان ساخته اند؛ ولیکن چون تا چندی پیش، عربی، زبان عموم مسلمانان بود

چابهار و بلوچهای آن / علی بلوکباشی | ۱۰:۴۷,۱۳۹۶/۵/۳۱|

داریوش در کتیبۀ بیستون از 23 مملکت تابع و مطیع خود نام می برد که یکی از آنها «مکا» یا «ماکا» است. «ماکا» را هرودوت مورخ یونانی «مکیا» و از استان چهاردهم ایران خوانده است. این استان را با بلوچستان یا مکران منطبق دانسته اند.

شاعران در زمانه عسرت به چه کار می آیند؟ / رضا داوری | ۱۰:۴۱,۱۳۹۶/۵/۳۱|

این مقاله ایست دربارۀ ذات شعر که در تهیۀ آن بیشتر آثار مارتین هیدگر دانای معاصر منظور نظر بوده و احیاناً تعابیری که آقای دکتر فردید از کلمات این متفکر بزرگ می کنند در آن آمده است با این همه من استنباط خود را اینجا آورده ام و مدعی نیستم که رأی هیدگر را ترجمه کرده باشم

فیثاغورس و فیثاغورسیان / سید ابوالقاسم پورحسینی | ۱۰:۵۶,۱۳۹۶/۵/۳۰|

فیثاغورس در تاریخ فلسفه و حکمت دارای سیمای ممتازی است که کمتر نظیری چون وی در متقدمان و متأخران از حکماء مشابه او می توان یافت، زیرا که از یک طرف آراء باطنی و عرفانی و رمزی و اخلاقی او موجب گردیده که این فلسفه پیروان صادق و مؤمنی پیدا کند تا جائی که او را به سرحد قدیسی گرامی بدارند و این در تاریخ فلسفه بی بدیل است

آراء یونانیان درباره جان و روان / علی مراد داوودی | ۱۱:۲۲,۱۳۹۶/۵/۲۹|

چنین می نماید که آدمی از آگاهی که به وجود خویشتن یافته و خود را در جهان به چیزی شمرده است به وجود نفس پی برده باشد منتهی در اوایل حال این امر را نسبت به همۀ اشیاء تعمیم می کرده و همه چیز را دارای نفس می دانسته است. قوای مرموزی را در همه جا حاضر و مؤثر می پنداشته و پیروزی ها و شکست های خود را به تأثیر این قوا منسوب می داشته و به همین سبب از طریق مناسک دینی یا آداب سحری در تسخیر این قوا می کوشیده است.

اروند رود / بهرام فره وشی | ۱۶:۴,۱۳۹۶/۵/۲۸|

از آن روزگار که بنیاد شاهنشاهی ایران گذاشته شد و سرزمین آشور به دست ماد و سپس بابل به فرمان کورش گشوده گشت اروند رود یا دجله همواره موجب آبادانی سرزمین های غربی شاهنشاهی ایران بود و با سدها و بندهایی که ایرانیان بر فرات و دجله ساختند این بخش از شاهنشاهی ایران از بارورترین و زرخیزترین نواحی ایران زمین کهن گشته بود

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما