مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
زبان فارسی و وظیفه کنونی ما / تقی پورنامداریان | ۱۱:۵۷,۱۳۹۸/۴/۱۷|

شاید به تکرار نیاز نباشد که زبان فارسی از مهم‌ترین عوامل حفظ فرهنگ و ملیت ماست. ما به عنوان یک ملت از دریچه این زبان است که به جهان می‌نگریم و از طریق این زبان است که اندیشه‌های دیگران را درک می‌کنیم، اندیشه‌های گذشتگان را در می‌یابیم و اندیشه‌های خود را بیان می‌کنیم.

«طبیعت» تجلی مکان مقدس در نگارگری ایران | ۱۱:۹,۱۳۹۸/۴/۱۷|

منظره‌نگاری ایرانی با حضور تأثیرگذار خود اگرچه در نگاه عمومی بخشی از بافت‌روایی و در ارتباط با متن مصور به نظر می‌رسد، اما از نگرشی ویژه به طبیعت برخوردار است و جنبه‌هایی نمادین به خود می‌پذیرد. چنانکه مناظر همیشه ‌بهار نگارگری، مکان رویدادها را در حالتی ازلی و آغازین نمایش داده که به آن جلوه‌ای تقدس‌گونه می‌بخشد. تحقیق پیش‌رو با در نظرداشتن این معنی به دنبال بررسی جنبه‌های اساطیری طبیعت در نگارگری مکتب شیراز سده‌های8تا10هق است که با مضامین آفرینش طبیعت در فرهنگ ایران باستان مرتبط به نظر می‌رسد.

بررسی ساختار خرافه / حامد گنجعلیخان حاکمی | ۱۰:۳۴,۱۳۹۸/۴/۱۷|

هیچ خرافه‌ای از خرافات عصر قدیم نیست که رنگی از آن در زندگی امروزه کره زمین وجود نداشته باشد.[i] بررسی ساختار خرافه یا همان موهوم‌پرستی و باور[۲] به موهومات[۳] نشان می‌دهد هیچ رابطۀ علمی-منطقی میان موضوع و نتیجۀ خرافه وجود ندارد. خرافه وجود ندارد اما هست و با تقویت و تأیید قشری از مصرف‌کنندگان به بقای خویش ادامه می‌دهد.

آهنگ زبان و وزن شعر / سید مسعود رضوی - سوم | ۱۰:۲۵,۱۳۹۸/۴/۱۷|

3ـ اشکال سوم در تعلیق فهم آهنگ و اوزان بر اساس بنیان‌های زبانی و تعطیل و توقف بسیاری از امکانات و ظرفیت‌های موسیقایی در شعر و زبان پارسی است. عارفی در باب شعر از رقص لغات یا سماع کلمات (یا به قول حضرات حرکات موزون) سخن گفته و نظامی و عطار و سرحلقه حکمت و اشعار ما، یعنی حکیم فردوسی، شعر را سخن الهام یافته و منظوم و والاترین کیفیت بیان معرفی می‌کردند. حصر و انحصار آموزه‌های عروض سنّتی، برای زبانی ظریف و بانشاط و آسان (در بیان و گفتار و نوشتار و ساختار)، به کلیت علوم ادبی و «شعرشناختِ» پارسی لطمه وارد کرد.

ورودی تخلفات مجلس شورای ملی / زهره روحی – بخش دوم و پایانی | ۱۱:۵۸,۱۳۹۸/۴/۱۶|

در برابر وضعیتهایی از این دست ، همواره این پرسش قرار می گیرد : چگونه می شود هم از آرایی جلوگیری کرد که به نفع صاحبان قدرت و یا فرمان اربابان و بزرگ مالکان زمین به عوام و یا کشاورزانِ نا آگاه تحمیل می شود و هم از حق رأی همگان ، و در اینجا به طور مشخص حق رأی کشاورزان حمایت کرد و شأن حقوقی آنان را به مثابه «ایرانیِ دارای حق رأی» محترم شمرد و از آن دفاع کرد!؟

برداشت های مردم شناختی از سفرنامه ابن فضلان / سید علیرضا هاشمی | ۱۰:۴۶,۱۳۹۸/۴/۱۶|

ابن فضلان یکی از دانشمندان مسلمانی است که در قرن سوم و چهارم هجری قمری می زیسته و در روز پنجشنبه 11 صفر سال 309 هجری قمری از طرف المقتدر عباسی و در پی درخواست بعضی از حکام این کشورها برای ارتباطات فرهنگی به سرپرستی هیأتی به کشورهای روس، اسلاو و بلغار مأمورشده است.

اخلاق در اندیشه و اعتقاد، آری یا خیر؟ / علی قنبریان | ۱۰:۱۳,۱۳۹۸/۴/۱۶|

بحث از اخلاق و آراسته شدن به آن در حوزه‌های مختلف نفس (اعضای جوانحی) قابل طرح است. اندیشه و اعتقاد نیز از اموری است که انسان‌ها در آن اختیار دارند. هرکسی با اختیار خویش باور و عقیده‌ای را می‌پذیرد و یا اینکه آن را ردّ می‌کند.

در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی چه می‌کنیم؟ / کاظم موسوی بجنوردی | ۱۳:۳,۱۳۹۸/۴/۱۵|

اکنون نزدیک به سی و پنج سال است که مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی) را به صورت یک مؤسسۀ غیر انتفاعی و غیر دولتی تشکیل داده‌ایم. هدف عمده از تشکیل چنین مرکزی تدوین و تألیف دانشنامه های عمومی و تخصصی وکتب مرجع در ابعاد مختلف معارف بشری به ویژه فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با تبعیت از روش علمی و بدون پیش‌داوری ایدئولوژیک بوده است.

مُعینِ ادب پارسی / نصرالله حدادی | ۱۱:۴۴,۱۳۹۸/۴/۱۲|

پنج‌شنبه سیزدهم تیرماه 1398، مصادف با چهل و هشتمین سالگشت درگذشت زنده‌یاد و نام، مرحوم دکتر محمدمعین است. مُعینِ ادب پارسی؛ بزرگمردی که طی 47 سال حیات پُربار، آثاری سترگ از خود باقی گذارد و بقیه عمر را ساکت و خموش و بر روی تخت در بیمارستان فیروزگر طی کرد و سرانجام در 13 تیرماه سال 1350، در حالی که فقط شانزده کیلو وزن داشت به 53 سالگی رسیده بود، به دیار باقی پرکشید

شرایط اخلاقی و تاریخی پیشرفت علم / رضا داوری اردکانی | ۱۰:۲۴,۱۳۹۸/۴/۱۲|

۱- وقتی از نسبت میان اخلاق و علم یا شرایط اخلاقی رو کردن به دانش و پژوهش سخن به میان می‌آید، مراد اخلاق عادی و آداب و رسوم قومی و ملی نیست که این عادات و رسوم نسبت مستقیم با علم ندارند یعنی نه مانع راه علمند نه رو کردن به آن را تسهیل می‌کنند. اخلاقی که شرط پدید آمدن علم است، از سنخ آداب و عادات نیست. پدید آمدن علم و نظر به فرمان باطن یعنی به چیزی نظیر و شبیه قانون اخلاقی کانت نیاز دارد.

حافظ در زبان و ادبیات آلمانی / محمد تقی‌پور - بخش اول | ۸:۳۲,۱۳۹۸/۴/۱۲|

پیشینه آشنایی آلمانی‌ها با ادبیات ایران به سده هفدهم میلادیر یازدهم قمری بازمی‌گردد. آن هنگام که آدام اولئاریوس (Olearius) مترجم یک هیأت سیاسی ـ اقتصادی که به فرمان فریدریش سوم، فرمانروای هولشتاین به ایران سفر کرده بود، به آلمان بازگشت. وی ضمن آنکه در سفرنامه‌اش درباره ادبیات کهن فارسی مطالبی نوشته و به این وسیله آلمانی‌ها را با شعر و ادب فارسی آشنا کرده بود، نخست گلستان سعدی را در ۱۶۵۶ در هامبورگ و سپس بوستان را در ۱۶۹۶ در همان شهر به یاری یک ایرانی به نام حق‌وردی به آلمانی ترجمه کرد.

آهنگ زبان و وزن شعر / سید مسعود رضوی – بخش دوم | ۸:۱۹,۱۳۹۸/۴/۱۲|

عروض یکی از اقسام علوم ادبی است و موضوع آن بحث در وزن و آهنگ شعر است. هنگامی که در مورد چگونگی پیدایش وزن، اقسام وزن، درستی یا نادرستی وزن‌ها، شیوه‌ها و شگردهای شاعران در مواجهه با وزانت و گنجاندن کلمات در وزن مورد نظر و به ‌کارگیری صحیح آن در شعر و امثال این موضوعات بحث می‌شود، دانش عروض بدین امور می‌پردازد.

انسان کامل از دیدگاه ابن‌عربی و پیشینۀ آن / مرتضی شجاری | ۸:۵۰,۱۳۹۸/۴/۱۱|

مفهوم «انسان کامل» یکی از مفاهیم مهم در عرفان و فلسفه اسلامی است. ابن‌عربی اعتقاد دارد: «انسان کامل کامل‌ترین مجلایی است که حق در او ظهور کرده، خلقت با او آغاز شده و بدو ختم می‌گردد، قطب و مرکز دایره وجود است، عالم بر مدار او می‌چرخد و همه کائنات از او فیض می‌گیرند.» در این مقاله با اشاره به اندیشه‌های پیشینیان در این‌باره، تبیین ابن‌عربی از انسان کامل تحلیل می‌شود.

نخستین و کهن ترین تفسیرهای عرفانی آیات قرآن کریم و احادیث نبوی در ادب فارسی / بهمن نزهت | ۸:۳۷,۱۳۹۸/۴/۱۱|

گمان می رود نگارش متون عرفانی در ادب فارسی از نیمة دوم قرن پنجم هجری آغاز شده است. در این آثار بسیاری از آیات قرآن کریم و احادیث به طور پراکنده شرح و تفسیر می شود؛ البته اطلاعات دقیقی از نخستین تفسیرهای عرفانی قرآن کریم و احادیث به زبان فارسی و شیوة بیان آنها در جمع های علمی و عرفانی در دست نیست.

ناپدیدشدگان در عرصه ادبیات (رمزگشایی از راز ناپدید ‌شدن برخی قهرمانان در پایان داستان‌ها) | ۸:۲۶,۱۳۹۸/۴/۱۱|

ناپدیدشدن قهرمانان و شخصیّت‌های داستانی، از نکات مورد توجهی است که در ادبیات ایران حضوری روشن دارد. این پژوهش با ذکر نمونه‌هایی از آثار ادبی جهان و تحلیل آن‌ها به این نتیجه می‌رسد که در ادبیات سایر ملّت‌ها نیز نمونه‌هایی مشابه با قهرمانان ناپدید شده در ادبیات ایران، یافت می‌شود و نتیجة دیگر آنکه باور‌داشت اصل ناپدیدی در همة ادوار بشری، حتّی دورة متاخّر نیز در میان همة اقوام وجود دارد.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما