مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
نمود چوگان در غزلیات حافظ / یوسف کرمى چمه | ۱۶:۰,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

در شتاب دنیای امروز حرکت آن به سمت دهکده جهانی، پیگیری و بازشناخت وؤلفه های هویت ملی، لازم است. یکی از عناصر هویت ساز، ادبیات است که در ایران زمین، پیشینه و سابقه درخشانی دارد. در ادبیات فارسی، لایه هایی از فرهنگ اسلامی – ایرانی نمود یافته است. از جمله می توان اشارات شاعران و نویسندگان را به بازی های مردمی ذکر کرد. به عبارت دیگر، ادبیات فارسی آینه تمام نمای فرهنگ و آداب و رسوم مردم این سرزمین است.

پول ایران در دوره صفویه /علی اکبر یزدانی | ۱۴:۵۹,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

انسان های اولیه که دسته جمعی می زیستند، نیازی به تعویض کالا نداشتند. بعد از به وجود آمدن طوایف و قبایل، مبادله کالا به کالا رواج یافت. مبادله کالا به دلایلی با مشکلاتی همراه بود برای رفع مشکلات، ابتدا از فلز برای مبادله استفاده کردند و پس از مدتی به فلزات گرانبها و سبک وزن، از جمله طلا و نقره و مس رو آوردند.

شکل گیری شهر سرپل زهاب در دوره قاجار | ۱۰:۴۰,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

سرپل زهاب در غرب استان کرمانشاه و در مرزهای غربی با کشور عراق قرار دارد. در جغرافیای این منطقه خرابه های دو شهر معروف حلوان و زهاب به چشم می خورد. حلوان نام یکی از شهرهای مهم دوره ساسانی و در واقع مرکز استانی به نام شاذفیروز بوده است که بنای آن را به قباد ساسانی نسبت می دهند

ضرورت شناخت شیخیه و تأثیرات آن بر تاریخ ایران / حسن انصاری | ۱۰:۱۸,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

من معتقدم شیخیه را باید شناخت. خوب هم باید شناخت. بر اساس منابع دست اول آن و نه ردیه ها و اتهام نامه هایی که بر علیه آنها نوشته و یا پرداخته شده است. آثار شیخ احمد احسایی و سید کاظم رشتی و حاجی محمد کریم خان پاره ای جدا و بیگانه از سرشت و سرنوشت فکر ایرانی در اسلام نیست. پاره ای بیگانه نسبت به تشیع نیست.

سرنخ هایی از پیشینه چاپ نزد مسلمانان / محسن جعفری مذهب | ۱۰:۱۶,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

از دورۀ فاطمیان، ایوبیان و مملوکان در کشورهای سوریه و مصر، آثاری از چاپ می بینیم که به صورت حواله پول، کارت بازی، و طَرش(ادعیه کاغذی که بیشتر زائران مکه از آنها استفاده می کردند و دعاهایی که همراه خود می بردند) وجود دارد. اینک تنها به قصد گذاشتن سرنخ هایی برای پیگیری داستان پیشینۀ چاپ در نزد مسلمانان، یادداشتی از جفری راپر را به همراه منابعش در اختیار می گذارم. باشد که دیگران پیگیر آن باشند. نمونه هایی از طرشهای موجود در ادامه می آید.

اندیشه تغییر خط چرا، چگونه و از کجا در"امپراطورى اسلام" آغاز شد؟ / کاظم استادی | ۱۰:۱۴,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

اندیشه تغییر خط و تکامل خط عربی، از قرن اوله.ق تا زمان حال را، می توان حداقل به سه دوره یا بخش: اندیشه تغییر خط در «امپراطوری اسلام» و در «کشورهای اسلامی» و نیز «اندیشه تغییر خط در ایران» تقسیم نمود، که هر کدام داستان خواندنی خود را دارد. ما به هر کام از این عناوین تحت یک مقاله جداگانه، پرداخته ایم. در این مجال، به « اندیشه تغییر خط در امپراطوری اسلام» می پردازیم....

بازخوانى جهانگشاى جوینى و سایر اسناد تاریخى حمله مغول | ۱۰:۱۱,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

تاریخ جهانگشای جوینی، مهم ترین و مستند ترین کتابی است که درباره حملۀ مغول به ایران تألیف شده و بسیاری از زوایای این واقعۀ هولناک را می توان از خلال نثر مزّین و آراستۀ جوینی – که خود پوشش مناسبی برای بیان حقایقی محسوب می شود که به صراحت قابل بیان نبوده – دریافت. تحقیقات پژوهشگران متأخر غربی، حاکی از آن است که جوینی در نگارش تاریخش رعایت انصاف را ننموده

بررسى آداب و فنون دبیرى در تاریخ بیهقى و مقایسه آن با چهار مقاله نظامى عروضى | ۱۰:۵,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

در فرهنگ معین، ذیل کلمه دبیر نوشته شده: نویسنده، منشی، کاتب، درس خوانده و با سواد. ضمناً این کلمه از پهلوی گرفته شده و دبیری و نویسندگی و کتابت، از مشاغل مهم دیوانی به شمار می آمده و شغلی مستقل بوده است. به طبع برای آن آداب و فنونی در نظر گرفته می شده و هر کسی که به این شغل رو می آورده، باید تمام این فنون را فرا می گرفته و سال ها در این امر تجربه کسب می کرده.

استاد بی‌بدیل / ابوالقاسم اسماعیل‌پور | ۸:۵۲,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

احمد تفضلی از چهره‌های مهم و تأثیر‌گذار در پژوهش‌های ایران‌شناسی است. او نقش مهمی در تبیین دستاورد‌های ادبی و فرهنگی ایران پیش از اسلام داشت و عمری بر سر این کار گذاشت. مهم‌ترین ویژگی استاد دکتر احمد تفضلی وجه بین‌المللی بودن آثار و فعالیت‌ها و پژوهش‌های‌شان در عرصه فرهنگ و ادبیات و زبان‌های ایران باستان است. کمتر کسی توانست به این جایگاه جهانی در این حوزه‌ها دست پیدا کند.

داد و دین و دولت در اندیشه ایرانشهری / دکتر علی اکبر امینی - بخش دوم | ۸:۳۵,۱۳۹۶/۱۰/۲۴|

در سدۀ بیستم، در اندیشه غربی قدرت بیش از هر زمان دیگر به نقد کشیده شده است. برتراند راسل ضمن برشمردن گونه‌های قدرت به‌ویژه قدرت برهنه، از خطرات قدرت دولتی سخن به میان می‌آورد که یکی از آنها جداشدن فرد قدرت‌پرست از اخلاق است: «مردمان خواه ناخواه به خاطر عشق به قدرت معیارهای اخلاقی خود را نقض می‌کنند.»

شخصیت مزدک در متون اسلامی | ۱۶:۰,۱۳۹۶/۱۰/۲۳|

بیشترین گزارش ها و پژوهش ها از کردار مزدک و مزدکیان در نوشته های اسلامی به چشم می خورد، این نوشته ها افزون بر نگاشتن داستان مزدک و پیروانش، به گفتار درباره منش وی نیز پرداخته اند و پیوسته به مزدک لقب های بسیاری افزون کرده اند. گاه این لقب ها مثبت بوده اند ؛ مانند فردوسی که مزدک را «سخنگوی با دانش و رأی» خوانده و گاه منفی بوده اند به مانند خواجه نظام الملک که او را «طرار نابکار و سگ لعین» نامیده.

حیدری و نعمتی / جان .آر. پری - مترجم: محمدجلال ماخانی | ۱۵:۵۸,۱۳۹۶/۱۰/۲۳|

حیدری و نعمتی، یا به عبارت دیگر، امیرحیدری و نعمت اللهیه، به مخاصمات دو طرفهٔ میان بخش های شهری در عصر صفوی و پس از آن در ایران گفته می شود. از اواخر سدهٔ 9ه /15م تا دهه های اخیر، شماری از شهرها و قصبات ایران بر اساس تقسیم محله های مجاور به دو گروه لحاظ می شده اند که یکی به عنوان حیدری خانه و دیگری به عنوان نعمتی خانه شناخته می شد. ساکنین هر محله به طرف مقابل تحقیر و اهانت شان را ابراز می داشتند و به طور دوره ای با هم برخورد و جنگ های عمومی داشتند. ریشهٔ نام آن ها و دلایل تخالف و خصومت شان عموماً برای اعضای این گروه ها شناخته شده نبود.

بابا جعفر ابهری، عارف گمنام منطقه جبال و آداب الفقراء وی / مجتبی دماوندی | ۱۵:۵۶,۱۳۹۶/۱۰/۲۳|

در این جستار، یکی از برجسته ترین عارفان نیمه دوم قرن چهارم هجری قمری و اوایل قرن پنجم، «جعفر بن محمد بن حسین ابهری»، معروف به «باباجعفر» و اثر گمنام او با نام «آداب الفقراء»، برای نخستین بار معرفی می شود. در متون عرفانی فارسی، نامی از باباجعفر ابهری و نشانی از کتاب او نیست؛ ولی در تراجم و آثاری که درباره حوزه عرفانی جبال نوشته شده و بیشتر هم به زبان عربی است، او عارف، شاعر و محدث بزرگی به شمار می رود که جایگاه خاصی در عرفان آن مناطق دارد.

شهیدی در هر دو زمینه ادبیات و تاریخ استاد بود / رسول جعفریان | ۱۴:۳۴,۱۳۹۶/۱۰/۲۳|

رسول جعفریان نویسنده، پژوهشگر و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در یادداشتی به مناسبت سالروز درگذشت سید جعفر شهیدی تاریخ‌پژوه و استاد ادبیات دانشگاه تهران به ادوار مختلف زندگی شهیدی اشاره کرده است.

سیمای نماز در مثنوی معنوی با استناد به آیات و روایات / محمد شفیعی | ۱۳:۱۲,۱۳۹۶/۱۰/۲۳|

گرایش های دینی در مثنوی چندان گسترده نیست که بتوان مولوی را به مثابه دانشمندی دینی فرض کرد که در مثنوی خود به شرح و تفسیر آیات و روایات پراخته است، اما گسترده معلومات مولوی شامل مسایل فقهی هم می شود.یکی از مباحثی که مورد توجه ایشان واقع شده، بحث نماز است. ضرورت عبادت و نماز و مقدمات و شرایط قبولی و کمال و ارکان و واجبات و برخی اسرار نماز و نماز جماعت و نماز جمعه و برخی احکام دیگر فقهی نماز، که مبتنی بر شریعت می باشد، در این مقاله از دیدگاه مولانا مورد بررسی، و استنادات قرآنی و روایی آن ها مورد اشاره واقع شده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما