برچسب : فتح-الله-مجتبایی

نقاشی مردم ماقبل تاریخ / فتح الله مجتبائی | ۹:۲۳,۱۳۹۷/۹/۱۹|

انسان های قدیم، که در غارهای خود تصویر حیوانات را به دیوارها و سقف های سنگی نقش می کرده اند، به عصر مادورتر از آنند که معمولاً تصور می رود. لکن هنرهای این مردمان به طور عجیبی ایشان را به ما نزدیک می سازد.

یک واژه یونانی در وندیداد: از اسخر و اسکر تا عسکر و لشکر / فتح الله مجتبایی | ۹:۱۵,۱۳۹۷/۹/۱۹|

دربارۀ واژۀ لشکر و اصل و ریشۀ آن تا کنون چند نظر داده شده است، لیکن هیچیک از آنها از لحاظ آوا شناسی و سابقۀ کاربرد خالی از اشکال نیست. جوالیقی در المعرب این کلمه را، بنا بر گفتۀ ابن درید و ابن قتیبه، فارسی و عسکر را معرب آن دانسته است. چنانکه خواهیم دید، بیشتر چنین به نظر می رسد که «لشکر» فارسی صورتی از «العسکر» عربی است، که آن خود محتملاً با «عسکرتا»ی سریانی اصل مشترک دارد.

درباره فتح‌الله مجتبايى: زندگى در متن گفت‌وگو | ۱۱:۲۰,۱۳۹۷/۸/۶|

از منطقه فراهان بزرگان زيادى برخاسته‌اند و اين سخن گزافى نيست. گذشته اميركبير و قائم‌مقام و بزرگان صدساله اخير اين ديار كه شهره عام و خاص در سياست و دولت هستند، كسانى چون پرفسور حسابى كه از اهالى آشتيان بود (يكى از شهرهاى بزرگ و پرآوازه استان مركزى كه فراهانى آن را هم جزو خطه خودمى داند) از سرآمدان علم و ادب روزگار امروزند و اين ديار بزرگان ديگرى را هم در خود پرورانده است كه دكتر فتح‌الله مجتبايى يكى از آن‌هاست.

آخرالزمان در مسیحیت / فتح‌الله مجتبایی | ۱۱:۳۸,۱۳۹۷/۴/۲۶|

نظریاتی كه دربارۀ آخرالزمان در بخشهای مختلف كتاب عهد جدید آمده است یكسان و یكنواخت نیست و به دشواری می‌توان تصویری روشن و هماهنگ از آنها در این باب به دست آورد. علت این امر آن است كه اولاً هر 4 انجیل و بخشهای دیگر كتاب عهد جدید نقل اقوال و گزارشهایی دربارۀ اقوال و اعمال عیسى(ع) است كه از قول شاگردان و نزدیكان او روایت شده و طبعاً تصورات و دریافتها و سوابق ذهنی ناقلان و نیز زمینه‌های فكری و فرهنگی شنوندگان در محیطهای متفاوت، در اشكال و معانی روایات مؤثر بوده است.

همه‌دان همدانی / احمد مسجدجامعی | ۸:۴۱,۱۳۹۷/۲/۳۱|

استاد مجتبایی در جلسه بزرگداشت معصومی همدانی در شهر کتاب تهران سخنرانی خود را با یک بیت شعر آغاز کرد: یارم همدانی و خودم هیچ مدانی یارب چه کند هیج ندان با همه دانی استنباط از همدان به عنوان شهر دانایی، فارغ از معنای تاریخی آن، در غیر این شعر هم هست و از جمله در افواه عوام گفته اند همدان یعنی شهر دانایان.

اقبال و حافظ درگفت وگو با دکتر فتح الله مجتبائی | ۸:۲۴,۱۳۹۶/۱۱/۱۵|

علامه محمد اقبال لاهوری (۱۲۵۶ ـ ۱۳۱۷ش) شاعر، فیلسوف، سیاستمدار و متفکر مسلمان هندی و از بنیانگذران کشور مستقل پاکستان بود که اشعار زیادی نیز به فارسی و اردو سروده ‌است و در کشور همسایه‌مان «شاعر ملی» خوانده می‌شود. اقبال با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی آشنایی داشت و آنچه در پی می‌آید، گفتگو با هندشناس نامی، استاد مجتبایی درباره مواجهۀ اقبال لاهوری با شعر و اندیشۀ حافظ است.

چند نکتۀ دیگر دربارۀ کُنج یا گَنج / فتح الله مجتبایی | ۹:۲۲,۱۳۹۵/۱۰/۲۷|

چندی پیش، در مقاله «کنج یا کنج » نوشته بودم که در بیت «اگر تند بادی بر آید زکنج / به خاک افکند نارسیده ترنج»

نگاهی دیگر به تاریخ وفات ناصر خسرو / فتح الله مجتبایی | ۹:۵۷,۱۳۹۵/۹/۷|

در تاریخ وفات ناصر خسرو اقوال مختلف آورده اند. دولتشاه وفات او را 431؛ حاجی خلیفه درکشف الضنون 431 و در تقویم التواریخ 481؛ هدایت در مجمع الفصحا 434 و در مقدمه دیوان ناصر، به نقل از شاهد صادق،471 نوشته است. در مقدمه ای که برادر ناصر خسر، سعید بن خسرو، در رثای ناصر سروده است، تاریخ وفات او 438 آورده شده و در ساله ای به نام رساله تاریخ وفات ابومعین حکیم سید ناصر خسروی علوی، که به دست ایوانف رسیده است و روایت دیگری است از رساله معروف به سرگذشت معجول، سال وفات ناصر 498 است.

سهروردی و فرهنگ ایران باستان / فتح الله مجتبایی | ۹:۲۰,۱۳۹۵/۷/۱۹|

سهروردی یکی از درخشانترین چهره‌های اندیشه و فرهنگ ایرانی است و حق او به رغم اهمیت فراوانی که از این لحاظ دارد چنان که شایسته است ادا نشده است. در تاریخ فرهنگ ما سهروردی از جهتی قرین و قرینه فردوسی است. همان‌طور که فردوسی زنده کنندة زبان فارسی است و اگر فردوسی نبود هیچ معلوم نیست که وضع زبان فارسی امروز چگونه می‌بود و یا چنین زبانی وجود می‌داشت یا نه، چنان که در سرزمین مصر و آفریقای شمالی و شامات و فلسطین اتفاق افتاد. پیش از ورود اسلام و زبان عربی به این مناطق، مردم این سرزمین‌ها زبان‌های بومی خود را داشتند که امروز آثار اندکی از آنها باقی است.

گفت‌وگو با استاد فتح‌الله مجتبایی ، مرد ماندگار فرهنگ | ۱۰:۲۴,۱۳۹۴/۴/۲۱|

فتح‌الله مجتبایی متولد 1306 تهران است زمینه مطالعاتی‌اش تاریخ،ادیان و فلسفه‌های شرق است. سال 1350 مدرک دکترای تاریخ ادیان و فلسفه‌های شرق را از دانشگاه هاروارد گرفت و در مرکزمطالعات ادیان جهان (امریکا) به تحقیق در عرصه تاریخ تطبیقی ادیان پرداخت. پس از بازگشت به ایران، در دانشکده‌های ادبیات و الهیات دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. وی هم‌اکنون مدیرگروه عرفان مرکز دایرئ‌المعارف بزرگ اسلامی و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و تاکنون بیش از 200 عنوان کتاب و مقاله اعم از تألیف و ترجمه و تصحیح به زبان‌های فارسی و انگلیسی در ایران و خارج از کشور منتشر کرده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما