اجازاتی در ارتباط با زمخشری و حاکم جشمی / حسن انصاری
|۹:۱۷,۱۳۹۵/۱۱/۲۶| بازدید : 114 بار

 

درباره اشخاصی که نامشان در این اجازات آمده در کتاب مناسبات ایران و یمن سخن گفته ام. اینجا فقط اشاره می کنم که کتاب جلاء الأبصار حاکم جشمی در واقع امالی حدیثی و کلامی و ادبی حاکم جشمی است در جشم بیهق که تاکنون منتشر نشده. خلاصه ای از آن را احمد بن سعد الدين المسورى فراهم کرده به نام تحفة الأبرار من أخبار العترة الأطهار که آن هم تاکنون منتشر نشده اما از آن نسخه های متعدد هست و از جمله نسخه شماره ۱۲ گلازر کتابخانه دولتی وین و همچنین نسخه ای در کتابخانه واتیکان که آن را هم دیده ام و عکسی از آن دارم. در نسخه کتاب مسوری اطلاعات جالبی هست درباره روایت کتاب حاکم جشمی به وسیله زمخشری که اطلاعات آن را اینجا می آورم.

مسوری نسخه ای کهنسال از کتاب جشمی را در اختیار داشته با تاريخ "ربيع الآخر من شهور سنة ثماني وخمسين وخمسمائة". اين نسخه منقول از نسخه اى بوده با اين خصوصيات: منقولة من النسخة التي عليها خط الشيخ الإمام العلامة فخر خوارزم جار الله محمود بن عمر الزمخشري المكتوب عليها إجازة شيخه أحمد بن محمد بن إسحاق الخوارزمي وإجازة الزمخشري للأمير الشريف أبي الحسن علي بن عيسي بن حمزة بن وهاس الحسني وأجازها السيد علي بن حمزة لحي القاضي العلامة جعفر بن أحمد بن أبي يحيى رضوان الله عليه ولغيره وأول ما في النسخة في المجلس الأول: أخبرني السيد الإمام العالم الفاضل علي بن عيسى بن حمزة الحسني رحمه الله إجازة في ذي الحجة سنة خمس وخمسين سنة وخمسمائة سنة قال أخبرنا الشيخ العلامة فخر خوارزم أبوالقاسم محمود بن عمر الزمخشري رحمه الله تعالى إجازة قال أخبرنا الشيخ الفاضل أحمد بن محمد بن إسحاق الخوارزمي المقيم بجشم إجازة قال أخبرنا الشيخ الإمام الحاكم أبو سعد المحسن بن محمد رضوان الله عليه [و] نور الله ضريحه ورضي عنه يوم الجمعة الثالث عشر من شهر رمضان سنة ثمان وسبعين وأربعمائة ...

در نسخه اصل که در عبارات فوق مورد اشاره مسوری قرار گرفته چنانکه دیدیم دو اجازه یاد شده وجود داشته که البته آنها را مسوری در کتاب تحفه نقل نمی کند اما آن دو اجازه در آغاز نسخه ای از کتاب جلاء الأبصار که عکس آن در مجموعه نسخ عکسی کتابخانه پرینستون موجود است دیده می شود؛ بدین ترتیب: یکی اجازه استاد زمخشری به او: إجازة (كذا: أجزت) ؟ الزاهد الإمام العلامة شيخ الإسلام أستاذ الزمان فخر خوارزم أبو القاسم محمود بن عمر الزمخشري أدام الله توفيقه لطاعته أن يروي عني هذا الكتاب المترجم بجلاء الأبصار على سبيل الإجازة بحق روايتي له عن مصنفه رحمه الله قراءة مني عليه في شهور [سنة؟] إثنی وتسعين وأربعمائة وكتب أحمد بن محمد بن إسحاق الخوارزمي بخطه في منتصف جمادي الأولي سنة خمس وعشرين وخمس مائة.

و دیگری اجازه زمخشرى: وفي آخر هذه النسخة بخط الزمخشري رحمه الله: أجزت للأمير الشريف الإمام الأجل ذي المناقب ؟ أبي الحسن علي بن حمزة بن وهاس الحسني أدام الله مجده إجازة مني لهذا الكتاب وكتب عبد الله الفقير إليه محمود بن عمر الزمخشري المعروف بالعلامة بمكة حرسها الله تعالى.

بر روی همین نسخه این اطلاع هم در رابطه با اجازه ابن وهاس به قاضی جعفر دیده می شود:

والنسخة التي انتسخت منها هذه النسخة أجازها لي وللقاضي شمس الدين ركن الإسلام جعفر بن أحمد بن أبي يحيى عبد السلام الشريف السيد الأمير فخر السادة علامة الحرمين علي بن عيسى بن حمزة بن وهاس الحسني رحمه الله رحمة واسعة في شهر ذي الحجة في آخره من شهور سنة خمس وخمسين وخمسمائة وتوفي في سنة سبع في النصف منها رحمه الله تعالى...

منبع: حلقه کاتبان – بررسی های تاریخی

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما