کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
تاریخ ریاضیات در ایران / شادروان استاد پرویز شهریاری | ۱۰:۱۲,۱۳۹۴/۱۱/۴|

استاد پرویز شهریاری در سال 1305 در کرمان به دنیا آمد. و درسال 1332 در رشته ریاضی از دانشکده علوم و نیز دانشسرای عالی مدرک کارشناسی را دریافت کرد. وی نویسنده و مترجمی است که دارای بیش از 200 عنوان در زمینه‌های ریاضیات ادبیات فلسفه و تاریخ می‌باشد. استاد پرویز شهریاری سردبیری نشریات وهومن، چیستا و سخن علمی و فنی را در کارنامه خود داشته‌اند. از کتاب‌هایش می توان به فلسفه و اخلاق در ریاضیات، در پی فیثاغورث، خلاقیت ریاضی، خوارزمی و انفورماتیک و... نام برد. در هیجدهم اردیبهشت 1381 از سوی دانشگاه کرمان دکترای افتخاری ریاضی به این پژوهشگر ارجمند اهدا شد.

نظری به آرامگاه شاه عباس كبیر در كاشان و مدارك تاریخی آن / حسن نراقی | ۱۰:۴۷,۱۳۹۴/۱۱/۳|

شرحی دربارة عظمت شاه عباس و گوشه‌ای از تاریخ ایران در زمان به روی كارآمدن صفویان، شایعاتی دربارة قبور پادشاهان صفوی، چگونگی دفن و كفن شاه عباس كبیر و مدفن اوازتاریخ عالم آرای عباسی و مدارك و دلایل دیگری از آندره‌گدار،‌اطلاعیه‌ای بقلم اسكندر بیك منشی برای اثبات محل واقعی قبرشاه عباس.

ایل مامش / غلامعلی شاملو | ۱۰:۱۵,۱۳۹۴/۱۱/۳|

آنچه در این گفتار، از نظر خوانندگان می‌گذرد، فشرده و خلاصه بخشی از بررسیهایی است كه در مهاباد و سقز و آبادی‌های میان و پیرامون آنها انجام گرفته است این بررسیها در مأموریتی كه اداره كل موزه‌ها و فرهنگ عامه هنرهای زیبای كشور در تابستان سال 1341 خورشیدی به آقای غلامعلی شاملو داده بود انجام گرفت.

اندرزهای ایرانی در کتابهای دوران اسلامی / شادروان دکتر احمد تفضلی | ۷:۴۵,۱۳۹۴/۱۰/۳۰|

بسیاری از اندرزها، کلمات قصار و لطیفه‌ها و قصه‌های اخلاقی که جنبه حکمت علمی و تجربی داشته‌اند، پس از اسلام مورد توجه دانشمندان ایرانی مسلمان قرار گرفته و در کتابهای ادب و اخلاق و تاریخ به عربی ترجمه شده و بعضی از آنها به فارسی نیز راه‌ یافته‌اند. کمتر کتاب عربی تألیف شده در سده‌های نخستین دوران اسلامی را می‌یابیم که در آن از این گونه مطالب نقل نشده باشد. فهرست همه این کتابها در اینجا غیر لازم است.

ایران در آستانه ورود تیمور به تاریخ / دکتر ایرج وامقی | ۱۳:۲۵,۱۳۹۴/۱۰/۲۷|

پیش از هر سخن باید دریافت که این «ایران» که می‎خواهیم درباره‎ی آن سخن گوییم کجاست، حد و حدودش چیست، اصلا در چه نقطه‎ای از این کره‎ی خاکی قرار داشته است؟ واقع اینست که در هیچ جای و در بسیار جاها. واقع این‎ست که با در هم شکسته شدن سلطه‎ی سیاسی ـ نظامی دولت ساسانی، تا به دوران صفویه و ظهور شاه اسمعیل صفوی ـ نزدیک به هزار سال دیگر ایران سیاسی ـ نظامی وجود نداشت.

پیدایش مناره در اسلام / محمود فاضل | ۱۲:۳۹,۱۳۹۴/۱۰/۲۶|

هنگامی ما به فن معماری اسلام پی خواهیم برد كه در ساختمانها و آثار اسلامی بررسی و تحقیق كرده باشیم. یكی از عناصر اصلی این فن كه در اسلام جلوه‌گر شده و زیبائی خاصی به خود گرفته ، ساختمان گلدسته‌ها می‌باشد. گلدسته یا مؤذنه عبارتست از محلی كه مؤذن در آنجا اذان می‌گوید و مردم را به نماز دعوت می‌كند1 . مؤذنه دارای نامهای دیگری نیز هست از قبیل: مناره ، منار و صومعه ، عساس و گلدسته. بطوركلی ، مؤذن از همان آغاز اسلام جایگاه مخصوصی داشته ، همچنانكه بلال در زمان پیغمبر اكرم (ص) بر بلندترین بامهای منازل یا بر روی استوانه‌ای می‌رفت و اذان می‌گفت2 .

نسخه خطّی مظهر فكر و هنر ایرانی / ایرج افشار | ۱۲:۲۷,۱۳۹۴/۱۰/۲۶|

ثبت و ضبط فكر در دوران دراز تمدن بشری به سه قسم عملی شده است : كتابت دستی بر صفحه‌های گلی و سنگی و چوبی و كاغذی و . . . . ، چاپ آثار با وسائل فنی و صنعتی ، حبس و نقل اقوال بر صفحه و نوار و موج. در تاریخ تمدن ایران ، به معنای تاریخی قلمرو آن ، سابقه نسخه‌نویسی خطی پردامنه است و این نوع كار در میان آثار باستانی دیگر ارزشی خاص و اعتباری مخصوص دارد.

قربانی از روزگار كهن تا امروز / دکتر حسین لسان | ۱۲:۵۷,۱۳۹۴/۱۰/۲۳|

رسم قربانی كردن در راه خدا یا خدایان كه همراه یا جشن‌ها و مراسم مذهبی و سنتی بوده از چه زمانی آغاز می‌شود و سابقه این آئین كه همه ملت‌های دنیای قدیم آنرا برپا می‌داشته‌اند و امروز هم، كم و بیش خود را پای‌بندآن می‌دانند از كجا آمده است؟ ظاهراً از خیلی قدیم و زمانی كه بشر، هنوز پا به مرحله تاریخ نگذاشته، به این كار آشنائی و اعتقاد داشته و به قربانی كردن می پرداخته است.

آئین نقاره كوبی در ایران و پیشینه آن / یحیی ذكاء | ۱۲:۲۷,۱۳۹۴/۱۰/۲۳|

پژوهشی در پیشینه نقاره كوبی (نوبت نوازی) درایران در دوره‌های هخامنشی ساسانی، به استثناء ساسانی، به استثناء آثار بجای مانده در تخت جمشید و سخنان نظامی، فردوسی،‌گزنفون، هرودوت، پیرنیا ـ رسوخ آئین نوبت نوازی در دوره اسلامی به نقل از ابوالحسن هلال (359-448 ه.ق) دركتاب رسوم دارالخلافه ـ دفعات نوبت نوازی و موارد دیگر آن، آئین نقاره‌زنی در عهد صفویه، وصف نقاره زنی از جهارنگردان خارجی،‌ "پیترودلاواله ـ "Pietro della valle ،‌"شاردن ـ "Chardin ، و سایرین ـ اصطلاحات مخصوص نقاره و كرنا ـ نقاره كوبی در دوره قاجاریه و ادامه آن تا مشروطیت.

اندیشه خراسان / شادروان دکتر غلامحسین یوسفی | ۹:۰,۱۳۹۴/۱۰/۲۳|

«کمتر کسی است که در این دوره‌های اخیر با شعر و ادبیات سر و کار داشته باشد و نام محمود فرّخ ـ شاعر دانشمند خراسان ـ را نشنیده و یا او را ندیده باشد. فرّخ بدون تردید یکی از نامورترین شعرای زمان خود بود و در انواع شعر کمال مهارت و استادی را داشت. او در تمام عمر در خدمت علم و ادب مجاهدت می‌نمود و خانه‌اش مجمع اهل ذوق و شعر و هنر بود.

مبانی دین در حكومت ساسانی / دكتر احسان اشراقی | ۱۲:۵۳,۱۳۹۴/۱۰/۲۲|

شرحی درباره ظهور بنیانگذار دولت ساسانی از كارنامه اردشیر بابكان، بررسی علل شكست دولت اشكانی، تصویركلی از تركیب اجتماعی و نظام اداری ساسانی، نظر "كریستین‌سن" درباره تقسیم‌بندی اجتماعی و نقش مذهب درعهد ساسانی، مقام روحانیون زرتشتی در تشكیلات جامعه ساسانی، گوشه‌هائی ازنامه "تنسر" دررابطه با دین و دولت در حكومت ساسانی، گوشه‌ای از كتیبه شاپور اول برروی دیواره‌های پرستشگاه موسوم به كعبه زرتشت واقع در نقش رستم درباره پایه و جایگاه "كرتیر" و كارهای مذهبی او.

سیری در هنر ایران در دوره اشکانی / دکتر پرویز ورجاوند | ۱۲:۴۱,۱۳۹۴/۱۰/۲۲|

معرفی مدارك و اسنادی كه برای شناخت دوره اشكانیان موجود است،‌نفوذ یونانیان بر فرهنگ و هنرایران و آثار بجای مانده ازآن زمان،‌نظریه‌هایی كه تاكنون در مورد چگونگی خصوصیات هنراشكانیان مطرح شده: نظر "میشل رستوتزف "M.I.Rostovtzeff ،‌نظر باستانشناس "شلومبرژه "Shlumberger به عنوان "هنرایرانی یونانی" و نظر گیرشمن ـ كاوشهای جدید در ماورالنهر باستانشناسان شوروی، آثار مكشوف در خالچیان ازقرن اول ب‌م تا دوم میادی،‌خصوصیات هنر معماری، حجاری در تصاویر برجسته،‌هنردیوارنگاره و مجسمه سازی.

گزارش خبرنگاران «تهران مصور» از هتل محل مرگ، پزشکی قانونی و خانه تختی | ۱۰:۴۵,۱۳۹۴/۱۰/۱۹|

تختی گفت همه را راحت می‌‌کنم و رفت نزدیک‌های ظهر ۱۷ دی ۱۳۴۶ خبر تقریبا در شهر پخش شده بود … خبر خودکشی تختی ... هر کس به دیگری می‌رسید می‌گفت: آیا خبر داری تختی انتحار کرده است؟ هیچ‌ کس نمی‌توانست این خبر را باور کند. چون واقعا باورکردنی نبود. تختی و خودکشی؟ ... در وهله اول چنین به نظر می‌رسید که این هم یک شایعه است، ولی این خبر صحت داشت، تختی خودکشی کرد و در‌‌ همان موقعی که عده‌ای با ناباوری خبر آن را می‌شنیدند، جسد جهان‌پهلوان در سردخانه پزشکی قانونی قرار داشت و پزشکان مشغول کالبدشکافی بودند تا علت مرگ قهرمان جهانی کشتی را دریابند

طب اهل ختا / پرویز ناتل خانلری | ۹:۴۴,۱۳۹۴/۱۰/۱۴|

چندی پیش، یکی از دوستان فرانسوی من، که خود هنرمند است و با بعضی دیگر از ایرانیان نیز آشناست نامه­‌ای به من نوشت به این مضمون که دوستش، استاد تاریخ پزشکی و علوم در دانشگاه پاریس آگاهی یافته است که چند قرن پیش از این درباره دانش پزشکی در چین کتابی به زبان فارسی نوشته­‌اند و از او خواسته است که درباره این کتاب و مضامین آن از دوستان ایرانی خود اطلاعاتی به دست بیاورد. رفیقم به من نوشته بود « تو که همه چیز را درباره فرهنگ میهن خود می‌­دانی از این مطلب هم البته اطلاع داری و می‌توانی آن استاد را راهنمایی کنی.» من از این نکته نیز مانند هزاران نکته دیگر، به خلاف گمان آن دوست فرانسوی، هیچ خبری نداشتم.

گفته‌ها و ناگفته‌های زندگی باستانی پاریزی به روایت خودش | ۱۳:۲,۱۳۹۴/۱۰/۶|

علی دهباشی در نشریه «بخارا» شماره ۴۶ آذر و دی ۱۳۸۴ گفت‌و‌گویی با زنده یاد باستانی پاریزی به مناسبت هشتاد سالگی او انجام داده است. این گفت‌وگو که ظاهرا به صورت کتبی بوده، استاد را برآن داشته تا مروری به زندگی و کارهایش داشته باشد. آنچه در زیر می خوانید حاصل این گفت و گو است:

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما