کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
مولانا و بارگاه او / محمدجواد مشكور | ۱۰:۹,۱۳۹۴/۱۱/۲۴|

سه بار سفر به تركیه و زیارت مرقد مولانا در قونیه مرا بر آن داشت آثاری را كه در بارگاه آن عارف بزرگ بر قبرها و دیوارها مسطور است درمقاله‌ای گردآورم. دیدار من از این تربت پاك اگرچه در هر بسیار كوتاه بود ولی باز موفق شدم بسیاری از كتیبه‌هایی راكه درآنجا موجوداست دراین مختصرفراهم آورده، مشاهدات خودراباوصفی كه دیگران از این بارگاه كرده‌اند تلفیق و تطبیق نمایم. نخست به شرح زندگی مولانا آغاز كرده و سپس به توصیف بارگاه او و مشاهدات خود در آنجا خواهم پرداخت.

سیری در قباله‌های ازدواج / حسین طیبانی - بخش نخست | ۹:۵۱,۱۳۹۴/۱۱/۲۴|

خانواده یكی از اركان جوامع بشری بشمار میرود و همواره مورد توجه جامعه شناسان و مردم شناسان بوده است. اكنون هر محققی كه بخواهد درباره جامعه‌ای تحقیق كند ضرورت ایجاب مینماید كه پژوهش خود را از خانواده و تشكیلات آن كه زیرساز جامعه میباشد شروع بنماید، از اینجهت لازم است به علائق و هم‌بستگیهای خانواده و اشكال آن توجه كافی بشود تا بتوان خصوصیات فرهنگی و اخلاقی و اجتماعی آن جامعه را مورد بررسی قرار داد و دگرگونیهای آنرا ثبت و ضبط نمود و احیاناً برنامه‌های نوین اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی را باتوجه به میراث فرهنگی گذشتگان و جنبه‌های مثبت آن طرح‌ریزی نمود و نتایج مطلوب را بدست آورد.

كتاب آرائی در ايران / اكبرتجويدی | ۱۳:۴,۱۳۹۴/۱۱/۲۰|

ميدانيم كه ايرانيان به آرايش كتاب دلبستگي فراوان داشته اند ولي از آنجا كه پوست و كاغذ كه نقش بر روي آنها پديد مي گردد از اجناسي است كه در مقابل حوادث پايداري كمتري دارد نمونه هاي باستاني اين هنر بسيار كمياب است. بيد و موريانه و ديگر حشرات و آتش و عوامل ديگر هميشه كتاب و دفتر و نامه ها را تهديد مي كند. از سوي ديگر از زماني كه تازيان بر ايران مستولي شدند كوشش بسيار در نابود ساختن كتابها و كتابخانه هاي ايران نمودند.

تیسفون / دكتر عیسی بهنام استاد دانشكده ادبیات | ۱۲:۴۵,۱۳۹۴/۱۱/۲۰|

ویرانه‌های باقی‌مانده از شهر قدیم تیسفون را مرحوم «ارنست هرتسفلد» در كتابی تحت نام «یك مسافرت از نظر باستان‌شناسی به سرزمین فرات» كه در تاریخ 1920 در برلن به زبان آلمانی منتشر شده به طور مفصل معرفی نموده است. در سال 1928 كاوش‌هایی توسط هیئتی آلمانی تحت سرپرستی آقای «رویتر» در محل تیسفون به عمل آمد و در سال 1930 میسیون امریكایی «موزه متروپولیتن نیویورك» به سرپرستی آقای «اوپتون» با هیئت آلمانی نامبرده در كاوشهای تیسفون شركت كرد.

«مثنوی معنوی» شریعت و طریقت / دکتر عبدالحسین زرین کوب | ۱۱:۴۵,۱۳۹۴/۱۱/۱۳|

توافق بین محتوای مثنوی مولانا با آنچه در زبان فقها «شریعت» نام دارد طی قرون اخیر و حتی در عصر حاضر بارها از جانب متشرّعه مورد سؤال یا انکار واقع شده است و عجب آنست که یک تن از روشنگران قرن اخیر، میرزا فتحعلی آخوندزاده نویسندة ترک‌زبان و فارسی‌نویس قفقاز هم با اظهار این ادعای بی‌بنیاد که گویا مثنوی شریف را از سر تا بُن خوانده است گویندۀ مثنوی را منکر اعتقاد به انبیاء و معاد و مثنوی را بالتمام مخالف شرع شریف خوانده است.

"كهنك" / اصغر کریمی | ۱۲:۵۶,۱۳۹۴/۱۱/۱۱|

در 24 كیلومتری جاده دزفول به شوشتر ، ‌بستر پهن رودخانه‌ای به‌نام « گلال كهنك Gelal kohnak » جاده اصلی را قطع می‌كند كه جز در مواقع بارانی ، ‌بقیه سال خشك است. جاده فرعی« كهنك » كه جهت آن از شمال‌غربی به جنوب‌شرقی است بعد از « گلال كهنك » شروع می‌شود و در همین جهت گنبد مخروطی‌شكل یكی از زیارتگاه كهنكیها به‌نام ( قدمگاه عباس ) و نیز دورنمای آبادی دیده می‌شود. این گنبد در زمینه آبی آسمان اولین نشانی است كه از « كهنك » می‌بینیم و بعد در جهت شرقی آن و كمی دورتر گنبدی به‌همان سبك معماری دیده می‌شود كه بر روی ساختمان زیارتگاه « قدمگاه امیر حاضر » ساخته شده‌است كه زیارتگاه دیگری است برای كهنكیها.

یادداشت های خصوصی محمد علی فروغی از روزگار 26 سالگی / ایرج افشار | ۱۰:۳۳,۱۳۹۴/۱۱/۷|

امسال یکی از نوادری که نصیب کتابخانۀ مجلس شد یادداشت های روزانه ای است از شادروان محمد علی فروغی ادیب و فلسفه شناس و معلم برجستۀ مدرسۀ علوم سیاسی که معمولا مورخان او را در مناصب دولتی مشروطیت و روزگار پادشاهی پهلوی شناسانده اند. اما در این یادداشت ها که مربوط به شش ماه زندگی اوست ( 26 شوال 1321 تا 28 ربیع الاول 1322 یعنی ژانویه 1904 تا 13 ژوئن) فروغی یک فرهنگ تمام عیار است: معلم و مؤلف و مترجم و روزنامه نگار که اوقاتش مصروف به تدریس و تألیف کتاب و تحریر روزنامۀ تربیت به مدیریت پدرش میرزا محمد حسین ذکاءالملک می شده است.

تاریخ ریاضیات در ایران / شادروان استاد پرویز شهریاری | ۱۰:۱۲,۱۳۹۴/۱۱/۴|

استاد پرویز شهریاری در سال 1305 در کرمان به دنیا آمد. و درسال 1332 در رشته ریاضی از دانشکده علوم و نیز دانشسرای عالی مدرک کارشناسی را دریافت کرد. وی نویسنده و مترجمی است که دارای بیش از 200 عنوان در زمینه‌های ریاضیات ادبیات فلسفه و تاریخ می‌باشد. استاد پرویز شهریاری سردبیری نشریات وهومن، چیستا و سخن علمی و فنی را در کارنامه خود داشته‌اند. از کتاب‌هایش می توان به فلسفه و اخلاق در ریاضیات، در پی فیثاغورث، خلاقیت ریاضی، خوارزمی و انفورماتیک و... نام برد. در هیجدهم اردیبهشت 1381 از سوی دانشگاه کرمان دکترای افتخاری ریاضی به این پژوهشگر ارجمند اهدا شد.

نظری به آرامگاه شاه عباس كبیر در كاشان و مدارك تاریخی آن / حسن نراقی | ۱۰:۴۷,۱۳۹۴/۱۱/۳|

شرحی دربارة عظمت شاه عباس و گوشه‌ای از تاریخ ایران در زمان به روی كارآمدن صفویان، شایعاتی دربارة قبور پادشاهان صفوی، چگونگی دفن و كفن شاه عباس كبیر و مدفن اوازتاریخ عالم آرای عباسی و مدارك و دلایل دیگری از آندره‌گدار،‌اطلاعیه‌ای بقلم اسكندر بیك منشی برای اثبات محل واقعی قبرشاه عباس.

ایل مامش / غلامعلی شاملو | ۱۰:۱۵,۱۳۹۴/۱۱/۳|

آنچه در این گفتار، از نظر خوانندگان می‌گذرد، فشرده و خلاصه بخشی از بررسیهایی است كه در مهاباد و سقز و آبادی‌های میان و پیرامون آنها انجام گرفته است این بررسیها در مأموریتی كه اداره كل موزه‌ها و فرهنگ عامه هنرهای زیبای كشور در تابستان سال 1341 خورشیدی به آقای غلامعلی شاملو داده بود انجام گرفت.

اندرزهای ایرانی در کتابهای دوران اسلامی / شادروان دکتر احمد تفضلی | ۷:۴۵,۱۳۹۴/۱۰/۳۰|

بسیاری از اندرزها، کلمات قصار و لطیفه‌ها و قصه‌های اخلاقی که جنبه حکمت علمی و تجربی داشته‌اند، پس از اسلام مورد توجه دانشمندان ایرانی مسلمان قرار گرفته و در کتابهای ادب و اخلاق و تاریخ به عربی ترجمه شده و بعضی از آنها به فارسی نیز راه‌ یافته‌اند. کمتر کتاب عربی تألیف شده در سده‌های نخستین دوران اسلامی را می‌یابیم که در آن از این گونه مطالب نقل نشده باشد. فهرست همه این کتابها در اینجا غیر لازم است.

ایران در آستانه ورود تیمور به تاریخ / دکتر ایرج وامقی | ۱۳:۲۵,۱۳۹۴/۱۰/۲۷|

پیش از هر سخن باید دریافت که این «ایران» که می‎خواهیم درباره‎ی آن سخن گوییم کجاست، حد و حدودش چیست، اصلا در چه نقطه‎ای از این کره‎ی خاکی قرار داشته است؟ واقع اینست که در هیچ جای و در بسیار جاها. واقع این‎ست که با در هم شکسته شدن سلطه‎ی سیاسی ـ نظامی دولت ساسانی، تا به دوران صفویه و ظهور شاه اسمعیل صفوی ـ نزدیک به هزار سال دیگر ایران سیاسی ـ نظامی وجود نداشت.

پیدایش مناره در اسلام / محمود فاضل | ۱۲:۳۹,۱۳۹۴/۱۰/۲۶|

هنگامی ما به فن معماری اسلام پی خواهیم برد كه در ساختمانها و آثار اسلامی بررسی و تحقیق كرده باشیم. یكی از عناصر اصلی این فن كه در اسلام جلوه‌گر شده و زیبائی خاصی به خود گرفته ، ساختمان گلدسته‌ها می‌باشد. گلدسته یا مؤذنه عبارتست از محلی كه مؤذن در آنجا اذان می‌گوید و مردم را به نماز دعوت می‌كند1 . مؤذنه دارای نامهای دیگری نیز هست از قبیل: مناره ، منار و صومعه ، عساس و گلدسته. بطوركلی ، مؤذن از همان آغاز اسلام جایگاه مخصوصی داشته ، همچنانكه بلال در زمان پیغمبر اكرم (ص) بر بلندترین بامهای منازل یا بر روی استوانه‌ای می‌رفت و اذان می‌گفت2 .

نسخه خطّی مظهر فكر و هنر ایرانی / ایرج افشار | ۱۲:۲۷,۱۳۹۴/۱۰/۲۶|

ثبت و ضبط فكر در دوران دراز تمدن بشری به سه قسم عملی شده است : كتابت دستی بر صفحه‌های گلی و سنگی و چوبی و كاغذی و . . . . ، چاپ آثار با وسائل فنی و صنعتی ، حبس و نقل اقوال بر صفحه و نوار و موج. در تاریخ تمدن ایران ، به معنای تاریخی قلمرو آن ، سابقه نسخه‌نویسی خطی پردامنه است و این نوع كار در میان آثار باستانی دیگر ارزشی خاص و اعتباری مخصوص دارد.

قربانی از روزگار كهن تا امروز / دکتر حسین لسان | ۱۲:۵۷,۱۳۹۴/۱۰/۲۳|

رسم قربانی كردن در راه خدا یا خدایان كه همراه یا جشن‌ها و مراسم مذهبی و سنتی بوده از چه زمانی آغاز می‌شود و سابقه این آئین كه همه ملت‌های دنیای قدیم آنرا برپا می‌داشته‌اند و امروز هم، كم و بیش خود را پای‌بندآن می‌دانند از كجا آمده است؟ ظاهراً از خیلی قدیم و زمانی كه بشر، هنوز پا به مرحله تاریخ نگذاشته، به این كار آشنائی و اعتقاد داشته و به قربانی كردن می پرداخته است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما